Het gebeurde in het westen

De Heineken-ontvoering #3

by George Boellaard

Na deel 1 Wij willen gangster worden en de opvolger Bloedgabbers wordt het verhaal nu vervolgd met het derde deel, Het gebeurde in het westen.

Eind jaren zeventig hebben Jan Boellaard, Frans Meijer en Cor van Hout een clean run van een decennium vol goed geplande inbraken en overvallen op hun naam. De politie is zich van hun identiteit niet bewust.

Op de buitenwereld maken de drie mannen de indruk geslaagde vrije jongens te zijn. In zaken zijn ze misschien niet altijd even handig, maar ze rijden in dure auto’s en gaan op verre vakanties. Dus dat ze iets goed doen, valt niet te ontkennen.

In 1980 sluit Willem Holleeder zich, op voorspreek van Cor van Hout, aan bij het trio. Hij debuteert als bendelid bij de brutale overval op het Amsterdamse districtspostkantoor. Begin 1983 zijn de mannen toe aan iets groters. Ze willen een ‘bekend persoon’ ontvoeren. Het gebeurde in het westen vertelt het verhaal van de spectaculaire Heinekenontvoering. Heel Nederland was verbijsterd.

Frans Meijer anno nu: ‘Iets plannen is een ding, het uitvoeren een ander. Bij een bankoverval is het voorbij wanneer je een loods binnenrijdt en de deuren achter je sluit. Dan ben je veilig en volgt de opluchting, de vreugde. Toen we Heineken in zijn cel hadden gestopt, was het anders. Toen kwam het besef. De spanning kon er niet uit. Cor stond tegen een muur over te geven. Alles liep anders, uiteindelijk…’

Dit boek voert de lezer terug naar het Amsterdam van 1983. Het is de ware geschiedenis van Jan Boellaard, Frans Meijer, Cor van Hout en Willem Holleeder en hoe zij bekend werden als de meest beruchte gangsters van Nederland.


Met fotokatern

Genres: True Crime

430 pages, Paperback

First published January 1, 2024

About the author

Historicus George Boellaard (1960) heeft een atelier voor de restauratie van Hollandse en Vlaamse meesterschilderijen. In zijn vrije tijd werkte hij, met onderbrekingen, acht jaar aan de geschiedenis van de Heinekenontvoerders. Boellaard baseert zich op het authentieke manuscript van zijn broer Jan, een van de ontvoerders. Daarnaast doet hij zelf onderzoek en spreekt hij betrokkenen.

Reviews

[Sander Pasterkamp · Rating 4 out of 5]

Laatste boek in deze triologie, want de beste heren zijn allemaal dood of aangehouden, en tevens het enige boek wat ik ooit gepre-orderd heb. Hij is 1,5 jaar uitgesteld maar eindelijk lag dat boekie op de mat (dat moest ik ff kwijt). Deze drie boeken kan je trouwens ook los van elkaar lezen (aanrader in deze hoek: biografie van Cor van Hout).

Voor de neutrale lezer is dit boek een aanrader, omdat je inzicht krijgt in de uitgebreide voorbereiding van deze tak van de misdaad. Het boek is namelijk veelal voorbereiding, wat zeker van toegevoegde waarde is op de al bestane film "Heineken Ontvoering" omdat de plannen meerdere keren gewijzigd zijn en ze Heineken + Kerstkrans ook meerdere keren zijn misgelopen en dat komt niet in verfilmingen naar voren. De verdere details over losgeldrallies, de bouw, verzonken kosten en de mentaliteit maken dit de kleine €30 waard.

Het boek leest relatief lekker weg, ook al is het soms egocentrisch geschreven. Er komen namelijk "dagboek" passages terug van een van de ontvoerders, hierdoor komen niet alle perspectieven (van ontvoerders, politie of media) evenwichtig naar voren en is dit eerder een biografie dan een volledig "informerend" boek. Desalniettemin, is dit perspectief ook zeker interessant omdat je de tendens en emoties ziet verschuiven en tussen de regels merk je dat de politie simpelweg een langere adem had.

Laatste tip: eerst dit boek, dan de film pas kijken. Anders wordt het allemaal wel een beetje dubbel

[Diana Willemsen · Rating 3 out of 5]

Bekentenis: Ik heb waarschijnlijk ongezond veel boeken gelezen over de ontvoering van Heineken en zijn chauffeur (en de daders van dit misdrijf). Het is namelijk het eerste criminele feit dat ik bewust heb meegemaakt en ik geloof dat mijn moeder er zelfs wel een beetje overstuur van was.

Dit boek geeft een interessant inkijkje in een mens die crimineel zijn bewust als carrièrepad koos. Wat opvalt is dat hij zich voortdurend beklaagt dat hij zo hard gewerkt heeft (voor alles wat hij geroofd heeft). Vergeet de verpleging, bouw, het onderwijs en alle andere professies waar men zich enorm inspant: Boef zijn, is pas zwaar werk. 🙄

Dit boek is geschreven door de broer van de Poes (een beetje crimineel heeft een bijnaam) en leest heel gemakkelijk weg. Bevat wel teveel herhalingen en zinloze details als het eten in de elektrische oven (dat was in de jaren 80 natuurlijk wel heel luxe) en Oldsmobile die vaker genoemd wordt dan de naam van zijn vrouw.

[Rick Nicolai · Rating 5 out of 5]

Ook al weet je hoe het afloopt, toch hoop je stiekem op een goed einde

[Chantal · Rating 4 out of 5]

Na in 2023 de andere twee boeken te hebben gelezen (de jonge jeugdjaren en de beginnende criminele jaren), was ik blij dat de slotfinale eindelijk verschenen was. Met name omdat Boellaard ontzettend fijn schrijft en hij met zijn objectieve feitenrelaas een goede inkijk geeft in een toch wel spannend blijvende ontvoering.

Voor wie hoopt op een meeslepende page-turner over de ontvoering is dit niet het juiste boek. Net als in de vorige delen is het voornamelijk een bijna dag-tot-dag opsomming van de voorbereidingshandelingen en observatiemomenten. Op sommige momenten (met name de meerdere mislukte ontvoeringspogingen) is dat even doorbijten, maar door de fijne schrijfstijl van Boellaard is het niet vervelend of saai om te lezen. Sterker nog, het geeft een heel duidelijk beeld van de enorme hoeveelheid (denk)werk die in de misdrijven gestoken werd.

Tegelijkertijd vormt het ethische onderdeel een interessante verhaallijn: hoe de mannen zichzelf ook maar als 'gewone' mannen uit de Jordaan zagen die het ene moment de gegijzelden in de ogen konden kijken, om daarna thuis aan het avondeten te schuiven en dit alles in hun eigen ogen normaal vonden.

Natuurlijk ontkom je niet aan enige subjectiviteit. Het boek is geschreven door George Boellaard op basis van de notities van Jan zelf. Tijdens het lezen vroeg ik mij ook met regelmaat af hoe feitelijk het relaas was, en of Jan zichzelf niet wat positiever heeft opgeschreven (bijvoorbeeld over hoe hij als enige van de mannen achter wilde blijven om te zorgen dat de gegijzelden bevrijd zouden worden), maar in de voetnoten is George kritisch waar nodig is. Waar George vond dat de notities van Jan afweken van feit, heeft hij dit veranderd. Waar hun verhaal afweek van de boeken van Cor/Peter R. de Vries is ook opgeschreven waarom ze afweken, en waar Jan zichzelf beter maakt dan de werkelijkheid is George ook kritisch.

Met name de laatste twee hoofdstukken ná de arrestatie vond ik interessant. Het moment waarop Jan in de cel zit (dit is geen spoiler, deze feiten zijn al jaren bekend) en beetje voor beetje zijn leven ziet afbrokkelen. De buit wordt gevonden, eigendommen worden afgenomen en zijn gezinsleven gaat verder zonder hem.

Al met al: een historisch boek met een goede mate van objectiviteit, maar toch menselijk genoeg om te willen lezen.