What do you think?
Rate this book
Μάτια χαμηλά
Πορεύτηκαν σε κάποια στιγμή ή και για πάντα με τα μάτια κάτω, μην τολμώντας να σηκώσουν το βλέμμα. Έχουν τον δικό τους τρόπο για να κερδίζουν ό,τι τους ανήκει. Κοιτάζοντας έναν άνθρωπο, ένα βουνό, ένα ζώο, οι άνθρωποι με τα μάτια χαμηλά κοιτάζουν πιο βαθιά. Και κάποια στιγμή, επιτέλους, βρίσκουν τον τρόπο να αντικρίσουν κατάματα τη ζωή και τον εαυτό τους.
Ο Εμφύλιος, η ξενιτιά, η αναπηρία, η έμφυλη βία, η θέση της γυναίκας, ο ανεκπλήρωτος έρωτας κάνουν αόρατους τους ήρωες στα βλέμματα των πολλών και πυροδοτούν την αφήγηση.
Ο Εμφύλιος, η ξενιτιά, η αναπηρία, η έμφυλη βία, η θέση της γυναίκας, ο ανεκπλήρωτος έρωτας κάνουν αόρατους τους ήρωες στα βλέμματα των πολλών και πυροδοτούν την αφήγηση.
144 pages
Published January 1, 2024
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
May 28, 2025
Η Γλυκερία Γκρέκου έγραψε είκοσι έξι διηγήματα μικρής έκτασης, από 4 έως 6 σελίδες το καθένα και μας ταξιδεύει στις επαρχιακές πόλεις από τη δεκαετία του 1940 ως τη μεταπολίτευση. Από τη Λάρισα στα Πιέρια, στη Θεσσαλονίκη, ακόμη και στην Αυστραλία, οι ήρωες της συλλογής είναι άνθρωποι που έχουν τα μάτια χαμηλά και κοιτάνε βαθιά μέσα τους ως τη στιγμή που θα βρουν τον τρόπο να αντικρίσουν κατάματα τη ζωή και τον εαυτό τους.
Ο Νάσος, της Κατίνας ο μοναχογιός, που ξετρελάθηκε με τη Βάγια που ήρθε στο χωριό του να μάθει στα κορίτσια αργαλειό, διαλύει τον αρραβώνα του με την Ελένη και φεύγει για Αυστραλία. Χρόνια μετά, θα επιστρέψει «κουβαλώντας έναν γέρο στο κορμί του», με ένα βλέμμα «που κοιτούσε λες και δεν έβλεπε τίποτα». Μια γερασμένη και αναμαλλιασμένη γυναίκα γίνεται περίγελως των παιδιών της γειτονιάς που δεν ξέρουν την τραγική της ιστορία. Η μυστηριώδης Λούνα αλλάζει τη ζωή ενός συνταξιούχου γιατρού. Ένα παιδί που βαριέται το διάβασμα πιάνει δουλειά ως γκαρσόνι στο καφενείο της πλατείας κι ένα μυστικό θα τον συγκλονίσει. Ένας εκβιασμός θα φέρει τον φόβο στα χαμηλωμένα βλέμματα.Μια παντρεμένη γυναίκα γλυκαίνεται από τον πραματευτή που της φέρνει πεσκέσια κάθε Σάββατο αλλά όταν υποκύψει στον πειρασμό θα τιμωρηθεί σκληρά. Ένα κοριτσάκι πέφτει από μια μηλιά και μεγαλώνει κουτσαίνοντας ως εκείνη τη μέρα που μπήκε φωτιά σε κοντινό μαντρί. Ένα προξενιό δε θα πάει καλά και θα ξεσηκώσει λάθος νύφη. Ο «Καζαμίας» θα φέρει κοντά δυο ετερόκλητους ανθρώπους και θα τους ενώσει για πάντα. Δάκρυσα με το «Κλέφτες κι αστυνόμοι», χαμογέλασα με τη «Λούνα», με εντυπωσίασε ο «Μάρσιπος» με την υπέροχη ιστορία του που δόθηκε λιτά και τόσο παραστατικά στον περιορισμένο χώρο των λίγων σελίδων. Αυτές είναι μερικές μόνο από τις ιστορίες που μας χαρίζει η συγγραφέας και μου γέννησαν ποικίλα συναισθήματα.
Με εναλλάξ πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη αφήγηση, με άντρες και γυναίκες για ήρωες, με γλώσσα δουλεμένη και λεξιλόγιο πλούσιο, με ωραίες παρομοιώσεις και μεταφορές («αργυροδίνης Πηνειός», «μάτια πλάνα, κορμί για παρασυρμό»), με δυνατές εικόνες και ποικίλη θεματολογία ξεδιπλώνονται μικρά σε έκταση κείμενα που έχουν όλα ως κεντρική ιδέα το βλέμμα που χαμήλωσε από διάφορους λόγους και αιτίες. Μέσα από αυτά τα μικρά φωτογραφικά στιγμιότυπα ζωντανεύει η ζωή στο χωριό κυρίως, οι δυσκολίες, ο αγώνας επιβίωσης. Σε κάθε ιστορία γνωρίζουμε και κάτι διαφορετικό, το μίσθωμα του μοναδικού αγοραίου, το λιομάζεμα, ο μανάβης με το αμάξι μια φορά την εβδομάδα, τα πανηγύρια, τα κάλαντα με τα παραδοσιακά κεράσματα, η ηθική και η τιμή της γυναίκας, μουλινέδες DMC και κασετόφωνα, τα κουτσομπολιά κι όλα αυτά σε εποχές και κοινωνίες όπου νόμος είναι ο λόγος του πατέρα και του συζύγου ενώ οι γυναίκες να αναγκάζονται να δουλεύουν αφήνοντας πίσω τους τα γράμματα. Όλα αυτά συγκροτούν όχι μόνο αξιόλογα διηγήματα με ενδιαφέρουσες ιστορίες αλλά πραγματικά ηθογραφήματα μιας εποχής κι ενός τόπου μακρινών αλλά όχι ξεχασμένων.
«Μάτια χαμηλά» και άνθρωποι που ξεσηκώνονται σε συγκεκριμένες στιγμές, παρακινημένοι από αναπάντεχες εξελίξεις που τους φέρνουν αντιμέτωπους με τις δικές τους, πραγματικές επιθυμίες και ανάγκες. Μια καλογραμμένη και ποικιλόμορφη συλλογή διηγημάτων όπου ξεδιπλώνονται η πάλη του έρωτα με την προδοσία, το χιονισμένο βουνό με τις σκληρές μα και τρυφερές αναμνήσεις, η ζωοφιλία, η μητρότητα, η κακοποίηση, ο χλευασμός σε λειψούς στο μυαλό κι αθώους ανθρώπους, οι εξορίες και η «καλοπέραση» των κομμουνιστών, η μετανάστευση, η ψυχική νόσος και πολλά άλλα. «Μάτια χαμηλά», γραφή υψηλή.
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc...
Ο Νάσος, της Κατίνας ο μοναχογιός, που ξετρελάθηκε με τη Βάγια που ήρθε στο χωριό του να μάθει στα κορίτσια αργαλειό, διαλύει τον αρραβώνα του με την Ελένη και φεύγει για Αυστραλία. Χρόνια μετά, θα επιστρέψει «κουβαλώντας έναν γέρο στο κορμί του», με ένα βλέμμα «που κοιτούσε λες και δεν έβλεπε τίποτα». Μια γερασμένη και αναμαλλιασμένη γυναίκα γίνεται περίγελως των παιδιών της γειτονιάς που δεν ξέρουν την τραγική της ιστορία. Η μυστηριώδης Λούνα αλλάζει τη ζωή ενός συνταξιούχου γιατρού. Ένα παιδί που βαριέται το διάβασμα πιάνει δουλειά ως γκαρσόνι στο καφενείο της πλατείας κι ένα μυστικό θα τον συγκλονίσει. Ένας εκβιασμός θα φέρει τον φόβο στα χαμηλωμένα βλέμματα.Μια παντρεμένη γυναίκα γλυκαίνεται από τον πραματευτή που της φέρνει πεσκέσια κάθε Σάββατο αλλά όταν υποκύψει στον πειρασμό θα τιμωρηθεί σκληρά. Ένα κοριτσάκι πέφτει από μια μηλιά και μεγαλώνει κουτσαίνοντας ως εκείνη τη μέρα που μπήκε φωτιά σε κοντινό μαντρί. Ένα προξενιό δε θα πάει καλά και θα ξεσηκώσει λάθος νύφη. Ο «Καζαμίας» θα φέρει κοντά δυο ετερόκλητους ανθρώπους και θα τους ενώσει για πάντα. Δάκρυσα με το «Κλέφτες κι αστυνόμοι», χαμογέλασα με τη «Λούνα», με εντυπωσίασε ο «Μάρσιπος» με την υπέροχη ιστορία του που δόθηκε λιτά και τόσο παραστατικά στον περιορισμένο χώρο των λίγων σελίδων. Αυτές είναι μερικές μόνο από τις ιστορίες που μας χαρίζει η συγγραφέας και μου γέννησαν ποικίλα συναισθήματα.
Με εναλλάξ πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη αφήγηση, με άντρες και γυναίκες για ήρωες, με γλώσσα δουλεμένη και λεξιλόγιο πλούσιο, με ωραίες παρομοιώσεις και μεταφορές («αργυροδίνης Πηνειός», «μάτια πλάνα, κορμί για παρασυρμό»), με δυνατές εικόνες και ποικίλη θεματολογία ξεδιπλώνονται μικρά σε έκταση κείμενα που έχουν όλα ως κεντρική ιδέα το βλέμμα που χαμήλωσε από διάφορους λόγους και αιτίες. Μέσα από αυτά τα μικρά φωτογραφικά στιγμιότυπα ζωντανεύει η ζωή στο χωριό κυρίως, οι δυσκολίες, ο αγώνας επιβίωσης. Σε κάθε ιστορία γνωρίζουμε και κάτι διαφορετικό, το μίσθωμα του μοναδικού αγοραίου, το λιομάζεμα, ο μανάβης με το αμάξι μια φορά την εβδομάδα, τα πανηγύρια, τα κάλαντα με τα παραδοσιακά κεράσματα, η ηθική και η τιμή της γυναίκας, μουλινέδες DMC και κασετόφωνα, τα κουτσομπολιά κι όλα αυτά σε εποχές και κοινωνίες όπου νόμος είναι ο λόγος του πατέρα και του συζύγου ενώ οι γυναίκες να αναγκάζονται να δουλεύουν αφήνοντας πίσω τους τα γράμματα. Όλα αυτά συγκροτούν όχι μόνο αξιόλογα διηγήματα με ενδιαφέρουσες ιστορίες αλλά πραγματικά ηθογραφήματα μιας εποχής κι ενός τόπου μακρινών αλλά όχι ξεχασμένων.
«Μάτια χαμηλά» και άνθρωποι που ξεσηκώνονται σε συγκεκριμένες στιγμές, παρακινημένοι από αναπάντεχες εξελίξεις που τους φέρνουν αντιμέτωπους με τις δικές τους, πραγματικές επιθυμίες και ανάγκες. Μια καλογραμμένη και ποικιλόμορφη συλλογή διηγημάτων όπου ξεδιπλώνονται η πάλη του έρωτα με την προδοσία, το χιονισμένο βουνό με τις σκληρές μα και τρυφερές αναμνήσεις, η ζωοφιλία, η μητρότητα, η κακοποίηση, ο χλευασμός σε λειψούς στο μυαλό κι αθώους ανθρώπους, οι εξορίες και η «καλοπέραση» των κομμουνιστών, η μετανάστευση, η ψυχική νόσος και πολλά άλλα. «Μάτια χαμηλά», γραφή υψηλή.
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc...
September 21, 2024
Πρώτη δημοσίευση εδώ: https://www.dominicamat.gr/2024/09/bl...
Συχνά ειπώνεται η άποψη ότι αν ''ξανασυναντάς'' έναν/μία συγγραφέα μέσα από τις σελίδες του νέου του/της βιβλίου μετά από χρόνια, μοιάζει σαν να ''συστήνεστε'' για πρώτη φορά. Δε θα μπορούσα να διαφωνήσω με αυτήν τη σκέψη, καθώς θεωρώ ότι όπως εξελισσόμαστε και είναι αναπόφευκτο να αλλάξουμε ως άνθρωποι με το πέρασμα των ετών, αυτό έχει αντίκτυπο και στις όποιες άλλες ιδιότητες φέρουμε, εν προκειμένω και για τους/τις συγγραφείς. Ειδικά για τους/τις τελευταίους/ες που μπορεί να τους/τις ''ξαναβρίσκουμε'' μέσα από διαφορετικά λογοτεχνικά είδη από εκείνα που τους/τις έχουμε μάθει κι αγαπήσει. Μία πολύ ευχάριστη αναγνωστική έκπληξη -που ανήκει στην άνωθεν κατηγορία- και η νέα συλλογή διηγημάτων της συγγραφέως Γλυκερίας Γκρέκου, με τίτλο ''Μάτια χαμηλά'', το οποίο κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Κέδρος.
Τη συγγραφέα Γλυκερία Γκρέκου την είχα ''ταυτίσει'' με τη συγγραφή και ανάγνωση παιδικών βιβλίων, γι'αυτό όταν έμαθα για την κυκλοφορία του παρόντος έργου της, δε γινόταν να το προσπεράσω. Βλέπετε, αυτά τα ''Μάτια χαμηλά'' σε συνδυασμό με τη διαπεραστική δυναμική που εκπέμπει η εικόνα του εξωφύλλου τους με έκαναν να νιώθω πως έπρεπε να τα αντικρίσω κατάματα. Να μη στρέψω το βλέμμα μου αλλού. Να τους επιτρέψω να μου εμπιστευθούν όλα εκείνα που έχουν βιώσει, νιώσει και χαραχθεί για πάντα στη μνήμη και την ψυχή τους...
Τίτλος: Μάτια χαμηλά
Κι επιλέγω να σταθώ σε αυτόν, διότι εκεί πιστεύω ότι υπάρχει όλο το νόημα που κρατά ''δεμένα'' και ανεξάρτητα κι αυτοτελή -την ίδια στιγμή- όλα τα διηγήματα της συλλογής. Διηγήματα ρεαλιστικά σαν να έχουν ''γεννηθεί'' από τα σπλάχνα της αληθινής ζωής που μας προ(σ)καλεί να μη ρίχνουμε τα μάτια χαμηλά και να μη ''σκεπάζουμε'' κάτω από το χαλί όπως μας πονά και πληγώνει...
Όχι, τα μάτια χαμηλά δε σημαίνουν δειλία, ή, φόβο...
Τα μάτια χαμηλά είναι εκεί για να μας θυμίζουν ό,τι δεν πρέπει να ξεχαστεί, να συγχωρούν και να μας προσφέρουν ελπίδα ακόμη κι αν όλα μοιάζουν χαμένα...
''Πορεύτηκαν σε κάποια στιγμή ή και για πάντα με τα μάτια κάτω, μην τολμώντας να σηκώσουν το βλέμμα. Έχουν τον δικό τους τρόπο για να κερδίζουν ό,τι τους ανήκει. Κοιτάζοντας έναν άνθρωπο, ένα βουνό, ένα ζώο, οι άνθρωποι με τα μάτια χαμηλά κοιτάζουν πιο βαθιά. Και κάποια στιγμή, επιτέλους, βρίσκουν τον τρόπο να αντικρίσουν κατάματα τη ζωή και τον εαυτό τους.
Ο Εμφύλιος, η ξενιτιά, η αναπηρία, η έμφυλη βία, η θέση της γυναίκας, ο ανεκπλήρωτος έρωτας κάνουν αόρατους τους ήρωες στα βλέμματα των πολλών και πυροδοτούν την αφήγηση.
Ιστορίες που διαδραματίζονται στη Λάρισα, στα Πιέρια, στη Θεσσαλονίκη, στην Αυστραλία. Χρονικά τοποθετημένες λίγο πριν από το 1950 έως και σήμερα." (Από το οπισθόφυλλο)
Με ένα λόγο απαλό και συνάμα έντονο, απαλλαγμένο από υπερβολές, η συγγραφέας μας ''μεταφέρει'' μέσα στα διηγήματά της, κάνοντάς μας κομμάτι της ιστορίας. Θα μας δοθεί, απλόχερα, η ευκαιρία να κοιτάξουμε μέσα από αυτά τα μάτια χαμηλά. Να βρούμε στοιχεία του δικού μας εαυτού και λοιπών εμπειριών που είτε ζήσαμε είτε όχι, μα ο αντίκτυπός τους δηλώνει, σθεναρά, το ''παρών''... Ναι, τα εν λόγω διηγήματα θα μας βάλουν στη διαδικασία να κοιτάμε, πλέον, με άλλον τρόπο τα μάτια χαμηλά... Άραγε, ποιος/α θα βρει το θάρρος να τους επιτρέψει να ''μπουν'' στη ζωή του/της;
Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
https://vivliovamon.blogspot.com/2024...
Συχνά ειπώνεται η άποψη ότι αν ''ξανασυναντάς'' έναν/μία συγγραφέα μέσα από τις σελίδες του νέου του/της βιβλίου μετά από χρόνια, μοιάζει σαν να ''συστήνεστε'' για πρώτη φορά. Δε θα μπορούσα να διαφωνήσω με αυτήν τη σκέψη, καθώς θεωρώ ότι όπως εξελισσόμαστε και είναι αναπόφευκτο να αλλάξουμε ως άνθρωποι με το πέρασμα των ετών, αυτό έχει αντίκτυπο και στις όποιες άλλες ιδιότητες φέρουμε, εν προκειμένω και για τους/τις συγγραφείς. Ειδικά για τους/τις τελευταίους/ες που μπορεί να τους/τις ''ξαναβρίσκουμε'' μέσα από διαφορετικά λογοτεχνικά είδη από εκείνα που τους/τις έχουμε μάθει κι αγαπήσει. Μία πολύ ευχάριστη αναγνωστική έκπληξη -που ανήκει στην άνωθεν κατηγορία- και η νέα συλλογή διηγημάτων της συγγραφέως Γλυκερίας Γκρέκου, με τίτλο ''Μάτια χαμηλά'', το οποίο κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Κέδρος.
Τη συγγραφέα Γλυκερία Γκρέκου την είχα ''ταυτίσει'' με τη συγγραφή και ανάγνωση παιδικών βιβλίων, γι'αυτό όταν έμαθα για την κυκλοφορία του παρόντος έργου της, δε γινόταν να το προσπεράσω. Βλέπετε, αυτά τα ''Μάτια χαμηλά'' σε συνδυασμό με τη διαπεραστική δυναμική που εκπέμπει η εικόνα του εξωφύλλου τους με έκαναν να νιώθω πως έπρεπε να τα αντικρίσω κατάματα. Να μη στρέψω το βλέμμα μου αλλού. Να τους επιτρέψω να μου εμπιστευθούν όλα εκείνα που έχουν βιώσει, νιώσει και χαραχθεί για πάντα στη μνήμη και την ψυχή τους...
Τίτλος: Μάτια χαμηλά
Κι επιλέγω να σταθώ σε αυτόν, διότι εκεί πιστεύω ότι υπάρχει όλο το νόημα που κρατά ''δεμένα'' και ανεξάρτητα κι αυτοτελή -την ίδια στιγμή- όλα τα διηγήματα της συλλογής. Διηγήματα ρεαλιστικά σαν να έχουν ''γεννηθεί'' από τα σπλάχνα της αληθινής ζωής που μας προ(σ)καλεί να μη ρίχνουμε τα μάτια χαμηλά και να μη ''σκεπάζουμε'' κάτω από το χαλί όπως μας πονά και πληγώνει...
Όχι, τα μάτια χαμηλά δε σημαίνουν δειλία, ή, φόβο...
Τα μάτια χαμηλά είναι εκεί για να μας θυμίζουν ό,τι δεν πρέπει να ξεχαστεί, να συγχωρούν και να μας προσφέρουν ελπίδα ακόμη κι αν όλα μοιάζουν χαμένα...
''Πορεύτηκαν σε κάποια στιγμή ή και για πάντα με τα μάτια κάτω, μην τολμώντας να σηκώσουν το βλέμμα. Έχουν τον δικό τους τρόπο για να κερδίζουν ό,τι τους ανήκει. Κοιτάζοντας έναν άνθρωπο, ένα βουνό, ένα ζώο, οι άνθρωποι με τα μάτια χαμηλά κοιτάζουν πιο βαθιά. Και κάποια στιγμή, επιτέλους, βρίσκουν τον τρόπο να αντικρίσουν κατάματα τη ζωή και τον εαυτό τους.
Ο Εμφύλιος, η ξενιτιά, η αναπηρία, η έμφυλη βία, η θέση της γυναίκας, ο ανεκπλήρωτος έρωτας κάνουν αόρατους τους ήρωες στα βλέμματα των πολλών και πυροδοτούν την αφήγηση.
Ιστορίες που διαδραματίζονται στη Λάρισα, στα Πιέρια, στη Θεσσαλονίκη, στην Αυστραλία. Χρονικά τοποθετημένες λίγο πριν από το 1950 έως και σήμερα." (Από το οπισθόφυλλο)
Με ένα λόγο απαλό και συνάμα έντονο, απαλλαγμένο από υπερβολές, η συγγραφέας μας ''μεταφέρει'' μέσα στα διηγήματά της, κάνοντάς μας κομμάτι της ιστορίας. Θα μας δοθεί, απλόχερα, η ευκαιρία να κοιτάξουμε μέσα από αυτά τα μάτια χαμηλά. Να βρούμε στοιχεία του δικού μας εαυτού και λοιπών εμπειριών που είτε ζήσαμε είτε όχι, μα ο αντίκτυπός τους δηλώνει, σθεναρά, το ''παρών''... Ναι, τα εν λόγω διηγήματα θα μας βάλουν στη διαδικασία να κοιτάμε, πλέον, με άλλον τρόπο τα μάτια χαμηλά... Άραγε, ποιος/α θα βρει το θάρρος να τους επιτρέψει να ''μπουν'' στη ζωή του/της;
Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
https://vivliovamon.blogspot.com/2024...
Displaying 1 - 2 of 2 reviews