De verwerping van het stilzitten

by Lidy van Marissing

Lidy van Marissing (1942) is schrijver, dichter, journalist en scenarioschrijfster. Ze debuteerde in 1968 met ‘Ontbinding, een antiroman’. Ze was redacteur bij De Volkskrant en Tijdschrift Raster en schreef het scenario voor films van Frans van der Staak. Haar dichtbundel ‘Zoek de lege gebieden’ werd in 2008 genomineerd voor de VSB Poëzieprijs. In april 2024 werd de driejaarlijkse Sybren Poletprijs voor experimentele literatuur aan haar toegekend.

Ter gelegenheid van de uitreiking van de Sybren Poletprijs voor het oeuvre van Lidy van Marissing, verschijnt op dezelfde dag als de uitreiking haar nieuwe bundel ‘De verwerping van het stilzitten’.

‘het denken voltrekt zich in

de taal en nergens anders, zei

hij snedig, waarop zij

zei: was hier maar iemand

die zachtjes ging zingen’

112 pages, Paperback

Published June 19, 2024

Reviews

[Lars Meijer · Rating 5 out of 5]

[Chris · Rating 4 out of 5]

Nadat me de bundel Hoe zij zoekt werd aangeraden door GR-maatje Becky, wilde ik meer proeven van deze niet voor de hand liggende dichter. En opnieuw moest ik mijn leeshouding finetunen en viel de bundel pas tijdens een tweede lezing in de plooi.

Vijf cycli zijn hier verzameld, waarin de poëtische ingrediënten die ik bij de bovengenoemde bundel leerde kennen terugkeerden: binnenrijm, alliteraties en dubbelzinnigheden. Ook leestekens spelen opnieuw een prominente rol en dan vooral de aanhalingstekens. In heel wat gedichten verschijnen ze, soms met dichterlijke citaten, soms met dialoogflarden, soms met een uitsnede uit een willekeurige context. Intrigeren doet dat in ieder geval.

Toch zou ik de bundel niet meteen 'veelstemmig' willen noemen. Prominent aanwezig zijn de vrouw (die ik me vaak als oud en vergeetachtig/verward voorstel), het meisje dat beweeglijk en lenig is (en het stilzitten verwerpt) en de verteller die zich in ongrijpbaarheid hult en wiens zeggingskracht vaak door het gedicht zelf ondermijnd wordt. Zijn het alle drie alter ego's van de dichter zelf?

Alomtegenwoordig is ook in deze bundel het zoekende. Naar de juiste woorden. Naar een op-het-verkeerde-been-willen-zetten van de lezer. Naar klankspel. Naar samenhang door losse, terugkerende woorden (ruis, vlokken ...). Maar net zo goed het onderzoekende. Naar wat communicatie is of kan zijn. En miscommunicatie. De cyclus 'Koppen van houtskool' lijkt me dan weer poëzie die geschreven of bedacht is bij beeldend werk, maar dan zodanig vrijgezongen dat het stuk voor stuk gedichten zijn geworden die op zich kunnen bestaan, wat ze hier trouwens bewijzen. En zo hoort het ook.

Dus ja, het vraagt werken en puzzelen bij Lidy van Marissing, maar wie die moeite wil doen, wordt beloond met ingenieuze poëzie van een dichter die het nooit ver van huis zoekt, maar in de periferie van haar habitat - huis, straat, stad, samenkomsten - meer dan voldoende beelden, woorden en inspiratie vindt om te spelen met taal in de eredivisie van de ars poëtica.

[Sarah]

Dit is zo goed.

meisje stopt nog meer zwarte bramen in mond
van minnaar, lachend
naar haar overgebogen
krijgt hij blauwe tanden, paarse tong

je weet niet waar je naar kijkt, kleuren-
foto, vertakkingen
van een gedacht verlangen, tussen neus en
gevlekte lippen zie je glazen wolk ontglippen

[Ton Hof · Rating 4 out of 5]

Mijn recensie: https://tonvanthof.com/2025/03/15/de-...

[Xavier Roelens · Rating 4 out of 5]

Dat je een oude vrouw die slecht te been is, dan maar op haar handen laat lopen: yes! Maar dit is meer dan een gimmick, het is een daad van verzet, een verwerping van het stilzitten, geschreven door een tachtigjarige die weet waarover ze schrijft. De rebellie is zowel existentieel – zolang ze beweegt, leeft ze – als maatschappelijk – zolang ze zingt en danst, wordt ze niet in een verdomhoekje geduwd. En dat in springerige poëzie.

tegen de haren in strijken

dat ze meer wil dan rad-
slagen maken
en op handen lopen, in handstand netjes
spreken met twee
monden, bij de pinken; op hamerhakken rond-
stappen, het rechterbeen (met die puntige
schoenneus) iets verder naar voren
de ellebogen iets verder
uitgestoken, zich verwerend, schrap gezet
'kantel maar wat'
'zet je schouders eronder'

gaat ze dwarsliggen; waaiert alle kanten
op en over-
woekert het dagelijks patroon, probeert bewegingen
uit en achter-
waarts, zijdelings
sluipen, schoorvoetend of koppig slippend door
de bocht; in paniek vóóruit
verliest ze toch weer de macht
over armen, benen, handen, stuur
sukkelt ze zacht pruttelend tegen het bankstel
'zo ingehouden (dienstbaar) als vrouwen
geacht worden te zijn'

sporen van liefkozende hand (muis en lange
vingers) zichtbaar gebleven aan halsrand van

Verder onthoud ik ook hoe ze op een slimme manier, door zinnen tussen aanhalingstekens te plaatsen, waardoor je je een verteller inbeeldt, meerstemmigheid in haar gedichten krijgt.

[Jari · Rating 2 out of 5]

Niet mijn stijl poëzie, had graag meer een samenhang gehad van de zinnen en zinsdelen. Desalniettemin bleven sommige stukken mij bij, zoals:

"Verstrikt in onzichtbare draden ben je zowel adem als stof.",

"Traag dansen glasgordijnen in ramen die men liefst open laat staan.",

"Wit zwijgen zuigt de blik naar binnen.".

[Peter Altena · Rating 4 out of 5]

Wat een kennismaking! Confrontatie met verlies aan beheersing, ook verzet tegen gladstrijkende verhalen. In gedichten komen allerlei sprekers (met aanhalingstekens) voor die de denk- en dichtstroom onderbreken en inspireren. Meisje en vrouw zijn de gekozen perspectieven, er wordt op handen gelopen en er is toenemend risico van vallen.

[Dennieh]

Het is vast heel mooi, maar ik begrijp het niet

[Sarah Skoric · Rating 4 out of 5]

love