What do you think?
Rate this book
اندیشه های میرزا فتحلی اخوند زاه
تاریخ روشنفکری-مشروطیت
289 pages, Hardcover
First published July 1, 1349
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
June 29, 2014
این کتاب درادامه کتابهایی که ادمیت در مورد برسی علل و عواملی که از لحاظ فکری منجر به نهضت مشروطیت شد از جمله اندیشه های طالبوف تبریزی و میرزا اقاخان کرمانی به رشته تحریر در امده است.
ادمیت در این کتاب نیز مانند سایر اثار خود در فصول مختلف به برسی ابعاد گوناگون اندیشه های این روشنفکر قرن 19 پرداخته است.در ابتدا به صورت اجمالی به زندگی خانوادگی او،تحصیلات ابتدایی و مهاجرت انها به نوخه و تفلیس نگاهی افکنده شده است.نکته جالب توجه این است که روشنفکر ما در ابتدا می خواست در سلک روحانی و اخوند ادامه زندگی دهد ولی استاد روحانی اش او را به شدت از این کار منع میکند.سپس به تاثیر او در فن نمایشنامه نویسی و انتقاد اجتماعی می پردازد و او را بنیانگذار این رشته در قرون جدید در مشرق زمین میشمارد.همینطور که در کتاب پیش میرویم با ابعاد مختلفی از افکار و اندیشه های میرزا فتعلی از جمله تلاش برای تغییر رسم الخط در ایران و عثمانی،تفکر ناسیونالیسم ایرانی،شیفتگی به ایران باستانی و تنفر از اعراب بر میخوریم.
در قسمت اندیشه سیاسی دفاع جانانه او از حکومت قانون و مشروطیت را می بینیم.در بخش تعقل فلسفی در می یابیم که اخوندوف به یقین طرفدار تفکر اصالت مادی است و به شدت به اصل "واجب الوجوب" می تازد و در این راستا از اثار فیلسوف انگلیسی دیوید هیوم کمک میگیرد.
و سرانجام میرسیم به اصلاح دین و پرتستانیسم اسلامی:میرزا فتعلی به درستی دریافته بود که یکی از ریشه های اصلی نگون بختی و عقب افتادگی مردم ایران در دین زدگی و به تبع ان خرافه پرستی انها است.در این راستا او به نگارش"مکتوبات کمال الدوله" می پردازد و اعتقادات رایج مذهبی را به با انتقاد می گیرد.به راستی میرزا فتعلی اولین اندیشمند ایرانی است که موضوع تفکر عرفی و سکولاریزم را مطرح میکند و به دفاع از ان می پردازد.
در انتها نیز نقدی بر شعر و شاعری وارد میکند و سروش اصفهانی را که ید طولایی در سرودن مرثیه های مذهبی دارد مورد مذمت قرا ر میدهد.
افسوس و صد افسوس که این سرنوشت محتوم تمامی روشنفکران ایرانی است که در حسرت پیدا کردن مخاطب برای اندیشه هایشان جان بسپارند همانطور که میرزا فتعلی نیز در حسرت انتشار مکتوبات کمال الدوله و سایر مقالات انتقادی خود در تفلیس در گذشت.یادش گرامی و راهش پر رهرو.
ادمیت در این کتاب نیز مانند سایر اثار خود در فصول مختلف به برسی ابعاد گوناگون اندیشه های این روشنفکر قرن 19 پرداخته است.در ابتدا به صورت اجمالی به زندگی خانوادگی او،تحصیلات ابتدایی و مهاجرت انها به نوخه و تفلیس نگاهی افکنده شده است.نکته جالب توجه این است که روشنفکر ما در ابتدا می خواست در سلک روحانی و اخوند ادامه زندگی دهد ولی استاد روحانی اش او را به شدت از این کار منع میکند.سپس به تاثیر او در فن نمایشنامه نویسی و انتقاد اجتماعی می پردازد و او را بنیانگذار این رشته در قرون جدید در مشرق زمین میشمارد.همینطور که در کتاب پیش میرویم با ابعاد مختلفی از افکار و اندیشه های میرزا فتعلی از جمله تلاش برای تغییر رسم الخط در ایران و عثمانی،تفکر ناسیونالیسم ایرانی،شیفتگی به ایران باستانی و تنفر از اعراب بر میخوریم.
در قسمت اندیشه سیاسی دفاع جانانه او از حکومت قانون و مشروطیت را می بینیم.در بخش تعقل فلسفی در می یابیم که اخوندوف به یقین طرفدار تفکر اصالت مادی است و به شدت به اصل "واجب الوجوب" می تازد و در این راستا از اثار فیلسوف انگلیسی دیوید هیوم کمک میگیرد.
و سرانجام میرسیم به اصلاح دین و پرتستانیسم اسلامی:میرزا فتعلی به درستی دریافته بود که یکی از ریشه های اصلی نگون بختی و عقب افتادگی مردم ایران در دین زدگی و به تبع ان خرافه پرستی انها است.در این راستا او به نگارش"مکتوبات کمال الدوله" می پردازد و اعتقادات رایج مذهبی را به با انتقاد می گیرد.به راستی میرزا فتعلی اولین اندیشمند ایرانی است که موضوع تفکر عرفی و سکولاریزم را مطرح میکند و به دفاع از ان می پردازد.
در انتها نیز نقدی بر شعر و شاعری وارد میکند و سروش اصفهانی را که ید طولایی در سرودن مرثیه های مذهبی دارد مورد مذمت قرا ر میدهد.
افسوس و صد افسوس که این سرنوشت محتوم تمامی روشنفکران ایرانی است که در حسرت پیدا کردن مخاطب برای اندیشه هایشان جان بسپارند همانطور که میرزا فتعلی نیز در حسرت انتشار مکتوبات کمال الدوله و سایر مقالات انتقادی خود در تفلیس در گذشت.یادش گرامی و راهش پر رهرو.
Displaying 1 of 1 review