Een tuin voor verloren benen

by Mahmoud Jouda, محمود جودة, Djûke Poppinga (translator)

In 2018 en 2019 trokken duizenden inwoners van de Gazastrook iedere vrijdag naar het afscheidingshek op de grens met Israël. Met dit protest, dat bekendstaat als de Mars van de Terugkeer, eisten ze het recht op om terug te keren naar de dorpen en steden waar ze tussen 1947 en 1949 uit waren verdreven. De Mars van de Terugkeer begon aanvankelijk vreedzaam. Families zetten tenten op; velen ontmoetten elkaar na jaren weer voor het eerst. Er heerste een feestelijke sfeer, totdat de stemming omsloeg. Israëlische soldaten schoten met scherp op de demonstranten, veelal jonge mannen. Meer dan tweehonderd Palestijnen werden gedood en bijna achtduizend raakten er gewond. Sindsdien werd het straatbeeld in Gaza bepaald door mannen en vrouwen op krukken en in rolstoelen. In 'Een tuin voor verloren benen' zoekt de verteller de gehandicapten op, zoals de werkloze Nadir, die dagelijks naar het hek gaat om het verdriet van zijn vader om zijn verloren toekomst niet te hoeven zien. Zijn nicht Nadia, die in haar gezicht is geschoten. Of zijn goede vriend Hassan, die van zijn moeder een schoen aangereikt krijgt voor een voet die hij niet meer heeft. Het resultaat is een schrijnend en indringend verslag van een vergeten episode.

Mahmoud Jouda (1985) is psycholoog en schrijver. Hij werkt als journalist en schrijft korte verhalen en romans. 'Een tuin voor verloren benen' is zijn tweede roman. In maart 2024 vluchtte hij met zijn familie vanuit de Gazastrook naar Egypte.
Uit het Arabisch vertaald door Djûke Poppinga

156 pages, Paperback

Published May 14, 2024

Reviews

[Hanne Van · Rating 4 out of 5]

De mars van de terugkeer eiste 200 mensenlevens in 2018 en 2019, een daarvan was Yaser, een getalenteerde filmmaker en als een broer voor mij.

Een tuin voor verloren benen is het eerste boek in het Nederlands dat over deze vreedzame protesten gaat en daarom enorm belangrijk. Confronterend en enorm pijnlijk om te lezen, dit thema is geen ver van mijn bed show, maar een dagelijkse realiteit. Het verdriet om Yaser kwam opnieuw naar boven en Roshdi die bij hem was, toen Yaser vermoord werd door de zionistische bezetter. Roshdi die nu zelf iets langer dan een jaar geleden vermoord werd tijdens de genocide in Gaza. Mijn broers, mijn maatjes, ik vergeet jullie nooit.

Het is nodig dat dit soort verhalen verteld en vertaald wordt. Opdat we niet opnieuw kunnen zeggen dat we het niet wisten

[Booksieman · Rating 5 out of 5]

Dat einde 😳😳😳😳 Al een lange tijd geleden dat ik nog zoiets heb gelezen.

[Vreer · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend. Des te meer als je weet dat dit geschreven is vóór de huidige genocide op de Palestijnen

[Myrthe]

“Tranen die plotseling, zonder duidelijke reden, uit een oog rollen, zijn niets anders dan de stemmen van onze geliefden, die op momenten van warmte in onze lichamen zijn opgeslagen.”

[Max · Rating 5 out of 5]

4.5

Verschrikkelijk, maar machtig mooi geschreven.

[Marie]

Ik geef hier geen sterren aan. Een zeer belangrijk boek. De plekken waar personages lopen bestaan nu niet meer, en door het laatste hoofdstuk schijnt een voorspelling.
Ik vind het echter slecht geschreven. Veel herhaling, geen fijne stijl. Het zal aan de vertaling liggen. Daarnaast werden er over elke vrouw die geen moeder of oma was seksuele opmerkingen gemaakt. Niet fijn

[Emma Broesder · Rating 5 out of 5]

❤️‍🩹🇵🇸

[Niels · Rating 5 out of 5]

Protest, bloed, amputaties en vriendschap. Dit boek heb ik in delen moeten lezen. Een verhaal over 'De mars van terugkeer', vreedzame protesten die in 2019/20 plaatsvonden waarbij 200 mensen zijn omgekomen.

Enorm aangrijpend en niet te bevatten.

" Ik wilde nog één keer, voor het laatst, op twee benen lopen. Daarom heb ik je gebeld. Ik wilde dat je met me meeging op deze "laatste reis van het been". Voortaan ben jij mijn substituutbeen. Vrienden zijn de benen van hun vrienden. Beloof het me. Beloof me dat je altijd mijn been zult zijn. "

[Agmar Van Rijn · Rating 3 out of 5]

Het voelt wat smakeloos om de tragedies die in Gaza plaatsvonden ver voor de huidige oorlog, en waarvan verslag wordt gedaan in deze roman, te "reviewen". Als menselijk verhaal zeer aangrijpend, als literaire roman te vlak en te vol met ellendige verhalen.

[Corrie · Rating 5 out of 5]

Gehandicapten mensen worden in Nederland al vergeten, laat staan hoe gehandicapten in Gaza vergeten en genegeerd worden... Een heel belangrijk boek waar mensen waar nooit iemand aan denkt een stem krijgen. Het is pijnlijk om te lezen hoe deze mensen bovenop onder bezetting leven en inadequate zorg daardoor ontvangen, ook nog met (geinternaliseerd) validisme moeten dealen. Het leven gaat door nadat je gehandicapt raakt en je hebt nog steeds heelveel te geven aan anderen, je ziet dat sommige mensen in dit boek denken dat ze vanaf dat ze gehandicapt raken anderen alleen nog maar tot last zullen zijn. Een groot onderdeel van validisme is dat gehandicapten mensen, niet gehandicapten mensen er aan herinneren dat ze kwetsbaar zijn en dat ook zij gehandicapt kunnen worden op elk moment. Dit versterkt het wegkijken, wat de schrijver van dit boek, die zelf niet gehandicapt is, besluit om niet te doen. Met behulp van zijn goede vriend, die in solidariteit met de gehandicapten in Gaza staat door hun geld en hulp te geven, gaat hij opzoek naar de verhalen van hoe mensen gehandicapt zijn geraakt en hoe zij nu leven. In het boek wordt pijnlijk duidelijk hoe de kans om op elk moment gehandicapt te kunnen worden des te groter is als Israëlische soldaten er plezier uit halen om jou pijn te doen/gehandicapt te maken/dood te maken. Het is duidelijk dat de schrijver geen kritische handicap studies heeft gelezen, de vertaler naar het Nederlands volgens mij ook niet anders waren er wel andere keuzes gemaakt(niet het woord invalide gebruiken, maar gehandicapt bijvoorbeeld viel mij op in de vertaling) maar hij bevraagt zijn eigen ongemak wel en portretteert zich niet als een redder van de gehandicapten wat ik erg waardeer.

De schrijfstijl vind ik ook erg prettig/vloeiend. De afwisseling van actie en Mahmoud's gedachtes en dromen werkt goed voor mij. Ik had het in twee dagen uit omdat ik er zo door gegrepen was.

...Ik vraag mij af hoe het met de mensen die in dit boek zijn beschreven nu, vier jaar later gaat. Leven ze nog? Zijn ze gevlucht? Of zijn ze inmiddels vermoord? De schrijver Mahmoud Jouda is in ieder geval met zijn familie gevlucht naar Egypte lees ik op de achterflap.

[Warre Thevelin · Rating 5 out of 5]

Niet in woorden te vatten wat er zich in Palestina afspeelt - decennia lang.

De achterflap leest: "De Mars van de Terugkeer (...) Meer dan tweegonderd Palestijnen werden gedood en bijna achtduizend raakten er gewond." - vreedzame demonstranten werden in 2018 en 2019 beschoten door sluipschutters: er werd gemikt op ledematen om zoveel mogelijk mensen gehandicapt te maken. In 'Herdenken herdacht' wijst Simon(e) Van Saarloos erop dat ze dat doen om de (rechtstreekse) dodentallen laag te houden en de Gazaanse infrastructuur uit te putten.

[Marie Meeusen]

Sterren geven aan een kopstoot wil ik niet. Maar auw. Onmisbaar. En zo mensonterend verschrikkelijk, dit relaas. Dit zou iedereen die nog steeds met 'ja-maar-Hamas' komt zeker moeten lezen!

[Marlies · Rating 5 out of 5]

Schokkend, prachtig beschreven.
De Gazanen demonstreren wekelijks bij het hek. Ze willen hun eigen huizen en land weer in, maar die zijn nu ingenomen door Israël. Bij het hek zijn militairen, sluipschutters, die de mensen in Gaza beschieten. Zo zijn velen hun benen en andere ledematen kwijt geraakt.
De geamputeerde ledematen worden onder autobanden begraven en er worden bloemen in gezet: de tuin voor verloren benen.

[Lili Bammens · Rating 4 out of 5]

Dit boek geeft een goede weergave van wat de van hun grond verdreven Palestijnen, en hun nakomelingen, al jaren moeten meemaken. Hoevelen van ons zouden dit lijdzaam ondergaan?
Goed geschreven vond ik het echter niet, maar dat is in dit geval van ondergeschikt belang.

Wie interesse heeft kan ik de bespreking van dit boek door Ludo Abicht op mappalibri ten zeerste aanraden.

[Geke Niemeijer · Rating 5 out of 5]

Zo poëtisch geschreven. Als een sprookje. Over een afschuwelijke keiharde werkelijkheid. Helaas niet alleen van toen, maar herhaalt zich in de huidige oorlog van Israel in Gaza.
De titel geeft de ondraaglijke werkelijkheid aan. De zachte kracht van dit boekje valt niet te rijmen met wat er beschreven wordt. Hartverscheurend.

[Kathleen · Rating 2 out of 5]

Het verhaal van een jongen in de Gazastrook. Hij beschrijft hoe hij telkens weer kennismaakt met jongeren die een been verloren door de oorlog.
Het thema is interessant, maar ik vind het boek niet goed geschreven: heel veel herhaling. Het raakte me niet en dat is toch jammer.

[Chanel Lodik · Rating 5 out of 5]

Het boek leest heerlijk weg. Is intens verdrietig, maar geeft de Palestijnen een verhaal. Het maakt ze mens, in plaats van alleen grootschalig abstract leed en dood.

Wij zien lichamen op social media, maar niet de mensen en hun verhalen.

[Mahmoud Jouda · Rating 5 out of 5]

Hello my friends, I am glad to read your comments, this book is very painful and I expect that it is necessary to be viewed from everyone and in many languages, who has the knowledge to help in communicating with publishers who can translate the book and publish it in other languages .

[Ellen Van Werkhoven · Rating 5 out of 5]

Free Palestine 🍉

IJzersterk en pijnlijk einde.

Op 26 september doet Podium voor Palestina (Marianne Dagevos) een bespreking over dit boek, aanrader!

[Anna · Rating 4 out of 5]

"Iedereen heer [in Gaza] heeft zijn eigen tragedie en de bezetting heeft een monopolie op de oorzaken ervan."

[Sietske · Rating 5 out of 5]

Heel ingrijpend boek over het leven in Gaza-stad in 2020

[Jeroen Van Gelder · Rating 3 out of 5]

3,5

[Peter · Rating 5 out of 5]

Op literaire wijze worden de verschrikkingen van de mars van de terugkeer weergegeven. Aanrader!

[Belinda Torres-leclercq · Rating 4 out of 5]

Beautiful and painful accurate. Would want to read more even though it hurts.

[Meggy Van · Rating 4 out of 5]

In verband met de genocide in Gaza ben ik dit boek gaan lezen. Ik wist eigenlijk niets van de marsen voor terugkeer. Het verhaal is heel schrijnend en goed geschreven.

[Sauv · Rating 5 out of 5]

Diep doordringend werk, toont de smerige rauwheid van de bezetting als geen ander.

Eén groot minpunt is dat de schrijver objectiverend over vrouwen schrijft.

[juliedevos · Rating 4 out of 5]

4,5/5

[Esther Van Dijk · Rating 5 out of 5]

Ik vind het boek zeer aangrijpend en moest het regelmatig wegleggen. Zo goed verteld dat je de uitzichtloosheid, de pijn en vernedering voelt.

[Jolieg G · Rating 5 out of 5]

Een rauw boek, in een dag uitgelezen.
Een verdrietig "verhaal" , dat weer laat zien hoe waanzinnig een oorlog is.
"Mooi" beschreven.
Een "must read".

[Fleur Schipper · Rating 4 out of 5]

Heel mooi! Desondanks het verhaal wat verschrikkelijk is, vond ik het wel een mooi geheel.

"Ik vroeg me af hoeveel van ons bloed Israël nodig had om te begrijpen dat we mensen waren"