Ամերիկա

by Vahan Totovents, Վահան Թոթովենց

Վահան Թոթովենցի «Ամերիկա» պատմվածաշարն առաջին անգամ լույս է տեսել 1929թ., Երևանում, և ընդգրկում էր 12 պատմվածք։ Այս հրատարակությունում ներառված են հեղինակի ոչ միայն այդ, այլև ամերիկյան թեմատիկան արծարծող մի շարք այլ գործեր։ Պատմվածքներում անցյալ դարասկզբի Նյու Յորքն է, պատկերներ ամերիկյան իրականությունից ու «ամերիկյան արևի» տակ իր տեղը փնտրող հայ գաղթականը։

ebook

First published January 1, 1929

About the author

A prolific and multi-faceted writer, Vahan Totovents (1893-1938) produced with equal facility poems in prose and verse, short stories, novellas, novels, critical and biographical works, comedies, dramas, translations from Shakespeare, and a widely read and admired autobiographical work titled Life on the Old Roman Road. Writes Rouben Zarian in his reminiscences of Totovents: "He wrote fast. He had no trouble finding the right word. His sentences flowed with ease. He didn't try to achieve perfection, only spontaneity. He had something to say and he said it. He was never idle. A born writer and a reporter by training, he never waited for inspiration. And since his urge to write came from deep within and was irresistible, sentences and paragraphs followed one another with phenomenal speed."

Totovents was born in Mezre, a small town on the Euphrates in the province of Kharpert, where he studied under such masters of Armenian prose as Telgadinstsi and Rouben Zartarian. In his youth he traveled extensively in the Middle East, Europe, and the United States. After graduating from the University of Wisconsin, he fought as a volunteer in the Caucasus during World War I. "I wanted to see my country liberated," he writes in his autobiographical sketch. "I saw instead its total destruction, and torrents of my countrymen's blood. I saw human suffering of such depth that there can be nothing deeper in this world. I saw nights gorged with blood. I saw men crazed by hunger; I saw bloodthirsty mobs attacking innocent men, women, and children, and I heard the howls of their terrified victims." Another two years (1920-22) of wandering followed - Istanbul, Paris, New York, whence he returned to Yerevan and where, in addition to over a dozen books, he published countless essays and articles in newspapers and periodicals. Criticized for failing to produce works with "proletarian" content, Totovents refused to conform and was eventually arrested and exiled to Siberia. Very little is known about his last years. Sarepig Manoogian, his official biographer, simply informs us that Totovents "died at the height of his creative powers leaving behind many unfinished projects..."


From Ara Baliozian's "The Armenians: Their History & Culture"

Reviews

[Marat M. Yavrumyan · Rating 4 out of 5]

Պատմվածքները մեկը մյուսի հետևից բացում են Թոթովենցի հոգին՝ շերտ առ շերտ։ Այնտեղ ամենից առաջ տխրություն է, կարոտ, ազնվություն, բայց ոչ հույս, անդադրում մղում ինչ-որ բան փոխելու, հետո զայրույթ. զայրույթ մի մարդու, ով իր ափսեում չէ, ով ստիպված է անել այն, ինչից զզվում է, տանել չի կարողանում, մարդ, որը չի գտնում իր տեղը։ Ինչո՞ւ էր գնացել Ամերիկա, ինչո՞ւ հետ եկավ։ Գլուխ չես հանի Թոթովենցից։ Գիրքն իմաստ ունի կարդալ ամբողջովին, այն առանձին պատմվածքների ժողովածու չէ, ներքին կապ կա, տրամաբանություն։ Հակառակ դեպքում իմաստ չի ունենա։ Թոթովենց կարդալիս ամեն անգամ վշտանում եմ։ Մահարու Մշեցի Առաքելը երևի Թոթովենցի մասին է։

[Artavazd Yeghiazaryan · Rating 2 out of 5]

Գնալ Ամերիկա, սովորել, տեսնել կապիտալիզմի կեղտոտությունը, ատել կապիտալիզմը, գրել կապիտալիզմի սարսափների մասին (միամիտ ու կացնային ուղղակիությամբ)։ Հետո գնալ հաղթած սոցիալիզմի երկիր Սովետ ու այնտեղ գնդակահարվել։ Այն ամենը ինչ պետք է իմանալ "Ամերիկայի" մասին։

[Arsen · Rating 5 out of 5]

Շատ անմիջական պատվածքներ են: Տիպիկ Ամերիկա: «Պայքար» պատվածքը գրված գրեթե հարյուր տարի առաջ, բայց նկարագրում է այօրվա ընտրապայքարը: Անպայման կարդալ, մեկը մեկից լավ պատվածքներ: