Ik omhels je onafgebroken

by Ida Does, Judith de Kom

Judith de Kom werd in 1931 geboren als het vierde kind van Anton de Kom en Petronella Borsboom. Judith was twee jaar oud toen het gezin naar Suriname verhuisde, waar haar vader het middelpunt werd van historische antikoloniale opstanden in Paramaribo. Na de verbanning van haar vader woonde het gezin in Den Haag. Judith was dertien toen haar vader in 1944 op een dag niet thuiskwam, de Hongerwinter brachten zij en de rest van het gezin in onzekerheid door. Pas zestien jaar later werden de stoffelijke resten van Anton de Kom gevonden in een massagraf bij concentratiekamp Sandbostel, hij werd herbegraven op het Nationaal Ereveld in Loenen.
In brieven, opgetekend door Ida Does, blikt Judith de Kom nu terug op haar leven, waar de zoektocht naar haar vader als een rode draad doorheen loopt. Ze wendt zich tot haar ouders en broers, jeugdvrienden, de verzetskameraden van haar vader, haar voormoeder Azemia, die in slavernij werd gehouden op de suikerplantage Molhoop in Suriname, en andere betekenisvolle mensen. Uit dit unieke egodocument rijst een beeld op van een leven dat getekend lijkt door onrecht, oorlog, racisme en strijd, maar dat meer nog een ode is aan doorzettingsvermogen, rechtvaardigheid, vrijheid en vrede.

204 pages, Kindle Edition

Published September 12, 2024

Reviews

[Hans Snel · Rating 4 out of 5]

Een aangrijpend en heel persoonlijk boek in een mooie vorm, brieven van Judith de Kom aan haar vader Anton en vele anderen die hem hebben gekend. Geheel terecht is Anton de Kom in juni 2023 volledig gerehabiliteerd door toenmalig minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken. En wat een geluk dat Judith en haar oudste broer Ad dat nog hebben mogen meemaken. Beiden zijn in 2024 overleden, Judith een maand na het verschijnen van haar boek. Haar missie was volbracht. Met het lezen van haar boek voel je pijn en de liefde die zij in haar leven heeft ervaren als het gaat om de relatie met haar vader. Het boek eindigt met een mooie recensie, geschreven door de eerste hoogleraar van de Anton de Kom Leerstoel, die ter compensatie door de Nederlandse regering is ingesteld.

[Mareanne · Rating 5 out of 5]

Dochter Judith vertelt via brieven aan haar vader, andere verwanten en vrienden maar ook aan mensen die haar hielpen bij haar zoektocht, het verhaal van haar vader Anton de Kom. Indrukwekkend verhaal over iemand die opkomt tegen onrecht, zowel in Suriname als in Nederland tijdens Duitse bezetting. Tegelijkertijd hartverwarmend beeld van betrokken vader die prachtige verhalen kon vertellen. En kinderen leert hoe om te gaan met racisme.

[Nelly · Rating 5 out of 5]

Een boek waarin de verschrikkelijke tragiek van racisme, kolonialisme en oorlog samenkomt in persoonlijke verhalen van een man en zijn gezin. En de kracht van een dochter die strijdt voor gerechtigheid voor haar vader en tegelijkertijd voor vele anderen. Dit zou iedereen moeten lezen.

[Harjanti Kertokarijo · Rating 4 out of 5]

In één ruk uitgelezen. Al is de stijlfiguur van brieven af en toe wat geforceerd, de inhoud maakt dat meer dan goed en is ontroerend en indrukwekkend.

[Hans Buijze · Rating 5 out of 5]

Schitterende brieven opgeschreven door Ida Does na interviews met Judith de Kom die het leven van Anton de Kom belichten. Wat een verfijnde stijl, precies, beleefd, doorleefd. Indrukwekkend.

[Katie deHaan · Rating 5 out of 5]

Halverwege dit mooie boek. De pijnlijke verhalen, van Anton de Kom maar ook van Judith en hun familie raken mij nóg meer nu bekend is dat Judith de Kom gisteren is overleden. Zo dichtbij het einde, terwijl ik nietsvermoedend aan het lezen was. Ook al kon het geen echte verrassing zijn om te horen, toch aandoenlijk, alsof jouw geest mijn lezen vergezelde. Rust zacht, Judith. Jouw missie volbracht.

Inmiddels het verhaal van Judith uitgelezen, de bijzondere brieven die ze schrijft aan mensen, familie, vrienden, lotgenoten en anderen die een rol gespeeld hebben in het leven van haar en haar vader, en voor haar een steun zijn geweest bij het volbrengen van haar missie om het werk van haar vader te verankeren en voortzetten. Ook al denk ik dat ik het ondertussen allemaal wel weet, van de Hongerwinter en zo, hier komt het schokkend en pijnlijk weer dichtbij. En dan het verhaal van haar vader Anton, en de generaties tot slaaf gemaakten voor wie hij stond en staat.

In het zoeken naar de achtergrond van mijn tot slaaf gemaakte verre achterneven en achternichten, wil ik waar mogelijk hun verhaal laten doorklinken. Wij delen vroege voorvaders en ergens langs de weg waren ook minder eerbare mensen waar we niet omheen kunnen. Het boek van Judith versterkt mij in mijn pogingen deze mensen en verhalen naar boven te halen.

[Ad Pluijmers · Rating 5 out of 5]

In de vorm van een verzameling brieven aan mensen die betrokken zijn geweest bij het leven en het gedachtegoed van Anton de Kom (inmiddels gelukkig al bij heel veel mensen bekend van zijn in 1934 uitgegeven boek Wij Slaven van Suriname) geeft zijn dochter Judith hieraan verdere betekenis. Ze heeft haar vader al op 14-jarige leeftijd moeten missen; hij kwam om in Duitsland na door zijn verzetswerk door de Duitsers opgepakt te zijn. Anton werd niet ouder dan 47 jaar, maar heeft aan zijn leven heel veel betekenis gegeven (zie ook zijn eigen boek!).

Judith heeft een groot deel van haar lange leven besteed om meer over haar vader en zijn Surinaamse achtergrond te weten te komen en voor zijn eerherstel te strijden. Dat is gelukt: mede door haar inspanningen kreeg Anton de Kom in 2020 een terechte plek in de Canon van Nederland en kregen Judith en een aantal andere nakomelingen een persoonlijk uitgereikte excuusbrief van de Nederlandse regering.

De brieven zijn ook erg persoonlijk, gericht aan o.a. haar vader, moeder, broers, overige familieleden (inclusief Surinaamse voorouders) en vrienden van Anton. Een aangrijpende brief is die aan “allen die op het Plein waren in Paramaribo op 7 februari 1933”; zij protesteerden tegen Anton’s onterechte gevangenschap. De gewelddadige reactie van koloniale politie en militairen verwondde 22 van hen en 2 werden gedood. Ze weet na al die jaren bijna al hun namen boven water te krijgen, en noemt hen allen in de brief!
Voor alle andere verhalen leze men haar boek.

In oktober 2024 is Judith op 93-jarige leeftijd overleden, kort na het verschijnen van dit boek. Haar levenswerk is daarmee volbracht met deze hele mooie herinnering. De brieven in het boek zijn trouwens opgetekend door Ida Droes. Het leest erg prettig en heeft een aantal mooie foto’s.

[Svh · Rating 5 out of 5]

prachtig

[Uilke Hoekstra · Rating 4 out of 5]

Persoonlijke verhalen, Surinaams Nederlandse geschiedenis in een zeer lezenswaardig boek gevat. "Heb je niets te doen, lees dit boek".