Ελσίνκι

by Theodoros Grigoriadis, Θεόδωρος Γρηγοριάδης

Ο Αβίρ ετοιµάζεται να υποδεχθεί τον Αντώνη —τον αγαπηµένο του φίλο από την Ελλάδα, τον άνθρωπό του— στο Ελσίνκι, στον τόπο όπου έχει βρει πια καταφύγιο και έχει δηµιουργήσει οικογένεια µε τη συµπατριώτισσά του Εβίν. Οι δύσκολες διαδροµές του από το Ιράκ στην Ελλάδα και από εκεί στη Φινλανδία, οι περιπέτειες και οι δυσκολίες, οι αλήθειες και τα ψέµατα έχουν καθορίσει τη ζωή και την τύχη του. Θα είναι όµως το Ελσίνκι ο τόπος που ονειρεύτηκε;
Ιστορίες ανθρώπων που διατρέχουν χώρες και σύνορα σε ένα µυθιστόρηµα περιπλάνησης, σε ένα βιβλίο για τον ανήσυχο και ρευστό κόσµο του εικοστού πρώτου αιώνα, για τη διαφορετικότητα, τη συντροφικότητα και την αγάπη, για την έννοια της οικογένειας και της πατρίδας.

240 pages, Paperback

First published May 1, 2024

About the author

Greek: Θεόδωρος Γρηγοριάδης

Reviews

[Γιάννης Ζαραμπούκας · Rating 4 out of 5]

Ο Αντώνης είναι ένας μεσήλικας Έλληνας, συγγραφέας στο επάγγελμα που κατοικεί
στην Αθήνα και βιοπορίζεται μέσα από την τέχνη του. Ο Αβίρ είναι ένας νεαρός
Κούρδος πρόσφυγας, περαστικός από την Ελλάδα, που αναζητά μία νέα πατρίδα. Οι
δρόμοι τους θα συναντηθούν τυχαία κάποια στιγμή, κάπου στην περιοχή του Αγίου
Δημητρίου, συνάντηση καθοριστική και για τους δύο άντρες, η οποία θα
διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην πορεία της ζωής τους.
Ο συμπονετικός, ο δοτικός, ο σπλαχνικός Αντώνης θα σταθεί βράχος στο πλευρό του
Αβίρ και στην οδύσσεια του δεύτερου για τη νομιμοποίηση του. Ο Αβίρ θα φύγει από
την Ελλάδα. Θα φτάσει μέχρι την πρωτεύουσα της Φιλανδίας, το Ελσίνκι, όπου θα
προσπαθήσει να χτίσει μία νέα ζωή μακριά από την πατρίδα του, από την πόλη
Καλάρ, που βρίσκεται στην περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ, μία νέα ζωή μακριά
από τον πόλεμο, που μαίνεται στη Μέση Ανατολή.
Ο Αβίρ θα προσεγγίσει την Ελλάδα με το πρώτο κύμα Κούρδων προσφύγων. Θα
έρθει αντιμέτωπος με τις δυστοκίες του ελληνικού κράτους. Στο πρόσωπο του
Αντώνη θα αντικρίσει έναν σύντροφο, έναν φίλο, έναν άνθρωπο που τον νοιάζεται
πραγματικά. Θα μείνει για λίγο καιρό μαζί του. Θα είναι το στήριγμα του. Ύστερα, θα
βρεθεί στο Τουρκού της Φιλανδίας, όπου θα κληθεί να υπερκεράσει τα
γραφειοκρατικά εμπόδια της χώρας, για να νομιμοποιήσει την παραμονή του. Για να
τα καταφέρει, θα προσπαθήσει να παντρευτεί μία Φιλανδή γυναίκα, μία αρκετά
συνηθισμένη και γνώριμη πρακτική, η οποία ωστόσο δεν θα στεφθεί με επιτυχία.
Μετά από μερικά χρόνια, ο Αβίρ θα βρεθεί τελικά στο Ελσίνκι, όντας πια νόμιμος
πολίτης της Φιλανδίας, παντρεμένος με τη συμπατριώτισσα του, την Εβίν, με την
οποία θα αποκτήσει τρία παιδιά.
Το ΕΛΣΙΝΚΙ είναι το νέο μυθιστόρημα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη, τον οποίο
ακολουθώ πιστά ως αναγνώστης, οπότε η ανάγνωση του τις πρώτες κιόλας μέρες
της κυκλοφορίας του ήταν κάτι παραπάνω από αυτονόητο. Πρόκειται για ένα βαθιά
προσωπικό έργο, ή τουλάχιστον αυτό εικάζω, μιας και ο Αντώνης θα μπορούσε να
αποτελεί μία περσόνα του ίδιου του συγγραφέα, στην οποία θεωρώ δανείζει πολλά
βιωματικά στοιχεία, διευρύνοντας με τον τρόπο αυτό την προσωπική του εμπειρία,
σπάζοντας τα όρια του «εγώ», μετατρέποντας τη βιωμένη αυτή κατάσταση σε μία
συλλογική εμπειρία, που μας αφορά όλους.
Με ένα κείμενο σφιχτό, με μία ζηλευτή οικονομία λέξεων, που προσδίδει ιδιαίτερη
δυναμική στο κείμενο, που πάντα με εντυπωσιάζει για όλα όσα κουβαλούν και
κρύβονται πίσω από τις λίγες και προσεκτικά διαλεγμένες λέξεις του συγγραφέα, ο
κύριος Γρηγοριάδης δημιουργεί μία γλυκόπικρη ερωτική ιστορία, μία ιστορία
ανείπωτη και ανεκπλήρωτη, που τελικά στοιχειώνει όχι μόνο τους δύο ήρωες του,
αλλά και κάθε αναγνώστη που σίγουρα δεν θα την ξεχάσει. Τουλάχιστον αυτό συνέβη
με εμένα, που παρότι έχουν περάσει κάμποσες βδομάδες από την ανάγνωση του
βιβλίου, η ιστορία του Αντώνη και του Αβίρ, τριγυρίζει ακόμη μες στο μυαλό μου.
Ο συγγραφέας καταφέρνει να δείξει περισσότερα από όσα λέει μέσα από το
μυθιστορηματικό του κείμενο. Σκέψεις και συναισθήματα υφέρπουν πίσω από τις
πράξεις των ηρώων του, οι οποίοι εγκλωβισμένοι στις κοινωνικές αγκυλώσεις, ζουν
μία ζωή επίπλαστης ελευθερίας. Κάπως άτολμοι και αρκετά φοβισμένοι, αρνούνται να
αντικρίσουν την προσωπική τους αλήθεια, να συμφιλιωθούν με τον εαυτό τους, να
συνειδητοποιήσουν τα πραγματικά τους θέλω και να διεκδικήσουν με θάρρος το
δικαίωμα τους να ονειρεύονται, να αγαπούν, να ζουν ελεύθεροι και χωρίς ενοχές,
έχοντας ως σύντροφο πλάι τους τον άνθρωπο για τον οποίο καίγεται η ψυχή τους!
Φυλακισμένοι και οι δύο στις κοινωνικές επιβολές της δικής τους κουλτούρας και του
δικού τους πολιτισμού ο καθένας, δεν καταφέρνουν να ξεπεράσουν τα εσωτερικά
συμπλέγματα που τους δημιουργούνται, ίσως γιατί φοβούνται να έρθουν αντιμέτωποι
με το σκληρό, αμιγώς συντηρητικό πρόσωπο της κοινωνίας, μίας κοινωνίας βαθιά

πατριαρχικής και ρατσιστικής, που ξερνάει από τους κόλπους της καθετί που απειλεί
να διαταράξει την ομοιόσταση της. Ίσως η κοινωνία να μην ήταν ώριμη ακόμη. Ίσως
και οι ίδιοι οι ήρωες να μην ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν μία τόσο άνιση μάχη,
πηγαίνοντας κόντρα στους μηχανισμούς μίας κοινωνίας που δε συγχωρεί, δε
δικαιολογεί, δε συμπονεί. Κι έτσι, γινόμαστε θεατές ενός ατελέσφορου έρωτα, ενός
έρωτα τραγικού και καταδικασμένου, που γεννήθηκε για να πεθάνει, γιατί οι
κοινωνικές συνθήκες δεν ήταν γόνιμες ακόμη, για να του επιτρέψουν να ανθίσει!
Ο κύριος Γρηγοριάδης δεν ακολουθεί μία γραμμική αφήγηση όσον αφορά την
χρονολογική παράθεση των γεγονότων. Στιγμιότυπα από το παρόν και το παρελθόν
εναλλάσσονται, μικρά θραύσματα χρόνου τοποθετούνται ανάκατα και φωτίζουν
σταδιακά και πολύπλευρα την ιστορία των δύο ανδρών, ενώ παράλληλα
ηλεκτρονικές, σύντομες συνομιλίες τους έρχονται στο φως και καταφέρουν να
συγκινήσουν για όλα όσα θέλουν οι δύο άνδρες να φωνάξουν, αλλά τελικά σιωπούν
μένοντας στις ασφαλείς συμβατικότητες μίας απλής και φιλικής συνομιλίας.
Πέρα από την ομοερωτική ιστορία, που αποτελεί τον βασικό μυθιστορηματικό
πυλώνα του κύριου Γρηγοριάδη, διαβάζοντας το βιβλίο του συνάντησα και ένα
εκτενές κοινωνικό, αλλά και πολιτικό σχόλιο, για όλα όσα συνέβησαν τα προηγούμενα
χρόνια σχετικά με το προσφυγικό ζήτημα, τη διαχείριση του από το κράτος, αλλά και
τον τρόπο που η κοινωνία σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιμετώπισε συλλογικά αυτή την
κατάσταση και τα προβλήματα, με τα οποία είναι επιφορτισμένο το προσφυγικό. Ένα
σημείο που χαράχτηκε στη μνήμη μου και με προβληματίζει ακόμη και σήμερα
ιδιαίτερα, είναι εκείνο όπου ο Αντώνης, ο Έλληνας ήρωας του συγγραφέα, ο οποίος
βιοπορίζεται μέσα από τα γραπτά του αναφέρει: « […] η ευαισθητοποίηση θα
απάλυνε την ενοχή μου. Ωστόσο, η ευαισθησία των άλλων είναι μία
κατασκευασμένη συνθήκη που συντηρείται από τα παθήματα των αληθινών
μαρτύρων». Το σημείο αυτό με προβλημάτισε ιδιαίτερα, κυρίως γιατί με έκανε να
αναρωτηθώ κατά πόσο η ευαισθησία μας είναι ουσιαστική. Μήπως η ευαισθησία μας
τελικά σε κοινωνικά ζητήματα είναι επιλεκτική και υποκριτική; Άραγε όσοι επιλέγουμε
να γράψουμε, ή να δημιουργήσουμε γενικότερα τέχνη ο καθένας μέσα από το δικό
του τρόπο, ακουμπώντας ένα ευαίσθητο κοινωνικό ζήτημα το κάνει συνειδητά, όντας
πλήρως ευαισθητοποιημένος πάνω σε αυτό, ή κατά βάθος επιλέγει κάποιο από αυτά
με σκοπό να ευεργετήσει το καλλιτεχνικό του αποτέλεσμα; Προφανώς και δεν θα
δώσω κάποια συγκεκριμένη απάντηση στο παρόν κείμενο, ωστόσο αυτός ο
προβληματισμός που μου δημιουργήθηκε διαβάζοντας το νέο μυθιστόρημα του
κύριου Γρηγοριάδη, θα με απασχολήσει για καιρό…

Το ΕΛΣΝΙΚΙ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Αναζητήστε το, γιατί αξίζει!

[Δήμητρα Πασπαλά · Rating 4 out of 5]

Το πρώτο μου βιβλίο του ήταν ο Ναύτης. Πρόταση της φιλολογου μου στην γ λυκείου. Εκείνη με μύησε στον υπέροχο του κόσμο. Ακολούθησε το Παρτάλι. Δανεισμένο από την δημοτική βιβλιοθήκη του νησιού. Πρωτόγνωρα μονοπάτια που με έμπασαν στην αποδοχή για το διαφορετικό. Ακολούθησε ο χορευτής στον ελαιώνα. Έρωτας για τον Μυρωνα. Από τότε κάθε του βιβλίο ήταν προσμονή. Είχε πάντα την αλήθεια πλεγμένη περίτεχνα στο παραμυθένιο στοιχείο. Τα περισσότερα του βιβλία κοσμούν την βιβλιοθήκη μου. Το Ελσινκι το αγόρασα σήμερα το πρωί. Το τελείωσα πριν από λίγο. Είμαι ακόμα χωμένη στις σελίδες του. Μα σε τουτο εδώ το βιβλίο ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης κατάφερε να αντικαταστήσει το παραμυθένιο του στοιχείο με την σκληρή πραγματικότητα που ζουν οι πρόσφυγες της Ανατολής-ποιος ξέρει ίσως το φαντάζονταν κι εκείνοι σαν ένα όνειρο από την μακρινή τους πατρίδα, που δεν μπόρεσε ποτε να τους χαρίσει την ασφάλεια της πατρίδας. Και της επίσης σκληρής Δύσης που ούτε αυτή τους αποδέχτηκε πραγματικά. Σκληρό μα και τρυφερό, επώδυνο και αληθινό το ταξίδι της ζωής και της βαθιάς αγάπης. Θεοδωρε σ ευχαριστώ. 4 1/2

[Zozoka · Rating 4 out of 5]

Όταν οι δουλειές στην Ελλάδα στερεύουν, η Φιλανδία για τον Κούρδο πρόσφυγα Αβίρ μοιάζει με τη λύση στο αδιέξοδο που ψάχνει, μια χώρα με επιδόματα, κοινωνική πολιτική και γρήγορες διαδικασίες για να βγάλει ευρωπαϊκό διαβατήριο. Τι όμως πρέπει να θυσιάσει για όσα ονειρεύτηκε; Μια ιστορία για τη σκληρή προσφυγιά αλλά και μια τρυφερή εξομολόγηση για την αγάπη που δραπετεύει, αλλάζει ηπείρους, τη χωρίζουν η κουλτούρα, η οικονομική κρίση, η αναζήτηση τόπου, ριζών, ταυτότητας και ρόλων αλλά αυτή επιμένει να υπάρχει δυνατή...

[Δωροθέα · Rating 5 out of 5]

Ο συγγραφέας καταφέρνει να αποτυπώσει την πολυπλοκότητα των διαπολιτισμικών δεσμών,
τις προκλήσεις της μετανάστευσης,
τη σύγκρουση μεταξύ προσωπικών επιθυμιών και κοινωνικών προσδοκιών.

.[] .. Ο Αβίρ είχε κάτι το ανατολίτικο και νωχελικό. Δεν ήταν τόσο ερωτικός όσο δοτικός. Και με τον καιρό αφηνόταν, χαλάρωνε, καταστέλλοντας τις αναστολές του, μέχρι που αναχώρησε και υποχώρησε εκεί όπου οι θεσμικές σειρήνες της ζωής και της Ανατολής τον καλούσαν από καιρό. []

[iasonas · Rating 4 out of 5]

"Βρέθηκε όμως στον δρόμο μου και τον ακολούθησα σε διακλαδώσεις και διασταυρώσεις όπου κάποιοι κοντοστέκονται και κάποιοι τις προσπερνάνε. Θα κρατήσω όσα αφήσαμε ο ένας στον άλλο, όσα μας χάραξαν και διαμόρφωσαν την κοινή μας πορεία. Είμαι περήφανος για όσα προλάβαμε να ζήσουμε, για την αγάπη δεν πρέπει να μετανιώνεις."

Κλάμα.

[Antonios · Rating 4 out of 5]

Όμορφο read, σαν μια εναλλαγή στις γεύσεις όταν κάθεσαι σε ένα γεμάτο οικογενειακό τραπέζι, και πειραματίζεσαι με οικείες γευστικές απολαύσεις

[Giouli Tsakalou · Rating 4 out of 5]

Ελεύθερος τύπος - Γιούλη Τσακάλου
https://eleftherostypos.gr/politismos...

Το μυθιστόρημα Ελσίνκι του Θοδωρή Γρηγοριάδη, από τις εκδόσεις Πατάκη, είναι μια συγκλονιστική, πολυδιάστατη αφήγηση που μιλά για τη μετανάστευση, την αναζήτηση ταυτότητας, τη διαφορετικότητα και τις δύσκολες επιλογές που καλούνται να κάνουν οι άνθρωποι που ζουν μεταξύ δύο κόσμων. Η ιστορία του Αβίρ, ενός Ιρακινού πρόσφυγα που αναζητά καταφύγιο στη Φινλανδία, ενσωματώνει τις θεματικές του ξεριζωμού και της αναζήτησης του "σπιτιού" σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει και εξελίσσεται.
Η αφήγηση ξεκινά με τον Αβίρ να περιμένει την άφιξη του αγαπημένου του φίλου Αντώνη στο Ελσίνκι. Ο Αντώνης, που έρχεται από την Ελλάδα, είναι ο άνθρωπος που ο Αβίρ θεωρεί ως τον μοναδικό σύνδεσμο με την πατρίδα του και με μια ζωή που, πλέον, μοιάζει μακρινή και απρόσιτη. Ο Αβίρ έχει περάσει δύσκολες καταστάσεις και έχει υποστεί το βάρος της προσφυγιάς. Από το Ιράκ στην Ελλάδα και από εκεί στη Φινλανδία, οι περιπέτειες του έχουν καθορίσει τη ζωή του, αναγκάζοντάς τον να προσαρμοστεί σε νέα περιβάλλοντα και να αντιμετωπίσει τις συνεχείς προκλήσεις της αλλοτρίωσης και του ανήκειν.
Η ιστορία του Αβίρ δεν είναι απλά μια ατομική πορεία, αλλά μια αναπαράσταση της συνθήκης των προσφύγων και των μεταναστών στον σύγχρονο κόσμο. Οι χαρακτήρες του βιβλίου παλεύουν με τις αντιφάσεις που δημιουργεί η απόσταση από την πατρίδα, ενώ παράλληλα προσπαθούν να χτίσουν νέες σχέσεις και να ενσωματωθούν σε κοινωνίες που πολλές φορές τους βλέπουν με σκεπτικισμό ή και εχθρότητα. Η φιλία του Αβίρ με τον Αντώνη, έναν άνθρωπο που προέρχεται από μια εντελώς διαφορετική κουλτούρα, είναι ορατή ως ο πυρήνας της ανθρώπινης ανάγκης για επικοινωνία και αλληλοκατανόηση.
Η Φινλανδία, και ιδιαίτερα το Ελσίνκι, λειτουργεί ως το σκηνικό για τη σύγκρουση αυτών των διαφορετικών κόσμων. Αν και ο Αβίρ έχει βρει εκεί ένα νέο καταφύγιο, η αίσθηση του ανήκειν παραμένει ασταθής και αμφισβητούμενη. Η χώρα αυτή δεν είναι το ιδανικό καταφύγιο που είχε ονειρευτεί, και η απογοήτευση που νιώθει μπροστά στις δύσκολες πραγματικότητες της μετανάστευσης αποτυπώνεται με έντονη συναισθηματική φόρτιση.
Ο συγγραφέας, Θοδωρής Γρηγοριάδης, συνδυάζει τον λυρισμό με την κοινωνική κριτική, δημιουργώντας ένα μυθιστόρημα που εστιάζει στον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων, αλλά ταυτόχρονα σχολιάζει τη σύγχρονη κοινωνία. Ο Γρηγοριάδης αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της μετανάστευσης και του ξεριζωμού, χωρίς να προσφέρει εύκολες λύσεις ή να καταφεύγει σε στερεότυπα. Αντίθετα, θέτει ερωτήματα για την έννοια της πατρίδας, της οικογένειας και της ταυτότητας στον σύγχρονο κόσμο, δίνοντας στους αναγνώστες τη δυνατότητα να αναστοχαστούν πάνω στην έννοια του ανήκειν και της αποδοχής.
Η γραφή του Γρηγοριάδη είναι ακριβής και διεισδυτική, με σφιχτές περιγραφές και εξαιρετική παρατήρηση των ανθρώπινων συναισθημάτων. Η ρεαλιστική αναπαράσταση των συναισθημάτων του Αβίρ, της Εβίν και των υπόλοιπων χαρακτήρων, καθώς και η ισχυρή αφήγηση των εμπειριών τους από την περιπλάνηση σε διάφορες χώρες, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που κρατά τον αναγνώστη σε εγρήγορση. Το μυθιστόρημα, αν και πολιτικό και κοινωνικό, διαπνέεται από μια βαθιά ανθρώπινη διάσταση, θέτοντας τα ερωτήματα της αγάπης, της συντροφικότητας και της ελπίδας στον σύγχρονο κόσμο.
Το Ελσίνκι είναι, τελικά, μια ισχυρή μαρτυρία για τον αγώνα των ανθρώπων που προσπαθούν να βρουν το «σπίτι» τους σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται. Με την ωριμότητα και την ευαισθησία του συγγραφέα, το βιβλίο αποτυπώνει την πολυπλοκότητα της σύγχρονης προσφυγιάς, ενώ αναδεικνύει τις διαρκείς αναζητήσεις και τις θυσίες που απαιτούνται για την αναγνώριση του εαυτού και του άλλου.

[Emma Nikolaou · Rating 3 out of 5]

Ο Αβίρ έχει προσπαθήσει να βρει καταφύγιο στη Φινλανδία, έπειτα από τις δυσκολίες που έχει περάσει στη χώρα του, το Ιράκ. Η διαδρομή μέχρι εκεί δεν ήταν εύκολη. Ευτυχώς βρέθηκε στο δρόμο του ο Αντώνης, στην Ελλάδα και τον βοήθησε.

Οι δύο άντρες θα αναπτύξουν μία πολύ γερή σχέση, στην οποία δεν μπορεί να μπει εμπόδιο καμία χιλιομετρική απόσταση. Θα είναι ο ένας παρών στη ζωή του άλλου, παρά τις όποιες άλλες μεταβολές υπάρξουν μέσα σε αυτά τα χρόνια.

Ταξίδι λοιπόν -κυριολεκτικά και μεταφορικά- για να γνωρίσουμε την περιπλάνηση των χαρακτήρων, αλλά και την ανάγκη για κατανόηση και αγάπη. Φαίνεται να είναι ένα πολύ προσωπικό έργο για τον συγγραφέα, μία ιστορία που βρίσκει να πιαστεί από γεγονότα της πραγματικότητας που ψάχνουν χώρο να αποτυπωθούν για να εκφραστούν.

[Γιάγκος Πλατής · Rating 4 out of 5]

Μου άρεσε πολύ ο συνδυασμός προσωπικών και κοινωνικών αδιεξόδων! Είναι ένα βιβλίο πραγματικά βγαλμένο από τη σύγχρονη πραγματικότητα. Ο Γρηγοριάδης είναι ένας από τους καλύτερους Έλληνες συγγραφείς που νιώθω ότι δεν έχει αναγνωριστεί ως πρέπει. Βάζω 4 αστέρια γιατί αισθάνθηκα η ιστορία μετά από τη μέση κύλησε αρκετά πιο βιαστικά.