Het verhaal van mijn schaarste

by Marieke Groen

‘Ik beschouwde mezelf nooit als arm, toch ben ik het altijd geweest. Ik moet het beeld van mezelf bijstellen, van iemand met een boeiende carrière ben ik gegaan naar het laagste op de maatschappelijke een bijstandscliënt. En als ik verder een alleenstaande vrouw van middelbare leeftijd, arm en ziek. Een leven dat wordt gedomineerd door schaarste.’
Tot deze conclusie komt Marieke Groen als ze bij de gemeente moet aankloppen voor hulp. Hoe heeft het zover kunnen komen? En wat gebeurt er in je hoofd als je ergens structureel te weinig van hebt? Aan de hand van gebeurtenissen uit haar verleden laat ze zien hoe de ideeën en overtuigingen waarmee iemand opgroeit een voedingsbodem kunnen vormen voor een leven vol tekorten. Het verhaal van mijn schaarste is een even aangrijpend als verhelderend literair memoir over de mechanismes die schuilgaan achter armoede, honger, ziekte en eenzaamheid.

196 pages, Kindle Edition

Published September 13, 2024

Reviews

[Maria van Dordrecht · Rating 5 out of 5]

Ik bleef nog heel lang nadenken en -voelen over dit heldere, verdrietige boek, en alle onderdelen die een leven maken. Groen schrijft goed, denkt na, je leest dit graag terwijl je hart stukje bij beetje breekt door wat er staat. Ze is ook heel geestig!

[Falun Ellie Koos]

'In weinig beroepen vallen eenzaamheid en vrijwillige isolatie zo goed samen als bij de schrijver, voor wie het verlangen naar afzondering zelfs een remedie tegen de eenzaamheid kan zijn. Om zich te kunnen verhouden met de wereld moet een schrijver zich terugtrekken, in zijn hoofd en in de ruimte. Maar schrijven is ook een vorm van contact leggen met anderen. (...) Schrijven is zoeken naar verbinding. De eenzaamheid begint veelal pas als het boek al naar de drukker is, als dat wat aanvankelijk alleen in het hoofd bestond begint aan een bestaan in de werkelijkheid. In Liefde, deel 2 van Mijn strijd, noteert Karl Ove Knausgård als hij net een boek heeft afgerond: 'Alles was goed, alles was zoals het hoorde te zijn, maar toch niet goed genoeg, want ik verlangde de hele tijd terug naar waar ik had vertoefd, het deed pijn. Dat manische, dat eenzame, dat gelukkige.'

[Sandrijn W. · Rating 4 out of 5]

3,5 ster. Net als 'Misschien moet je iets lager mikken' geeft dit verhaal mij nieuwe inzichten over een wereld die ik niet echt ken. Marieke Groen kende schaarste in geld, in gezondheid, in sociale contacten en in voedsel. Wat dat precies met jou als mens doet, laat ze zien met dit verhaal
Een verschil met Milo uit 'Misschien moet je iets lager mikken' is de strijdbaarheid die ik bij Milo zo bewonderde en bij Marieke niet kon vinden. Tegelijkertijd vind ik dat lastig op te schrijven, omdat ik in de gelukkige omstandigheid leef weinig, of misschien geen, schaarste te kennen.

[Dagmar Holtman · Rating 4 out of 5]

In een dag uitgelezen. Heel helder opgeschreven hoe schaarste werkt en elk effect dit heeft - op je leven, je gezondheid, je zelfbeeld. Voor een worstelende zzp’er zoals ik sowieso een mustread. Eyeopener voor wie slechtbetaalde klussen aanneemt in de hoop dat er dan beter betaalde klussen voorbij komen. Spoiler: die komen niet

[Gijs Zandbergen · Rating 4 out of 5]

Het zat en zit Marieke Groen niet mee in het leven. Na een liefdeloze Amstelveense jeugd, met ouders die naar buiten mooi weer speelden, maar in feite hardvochtige en egoistische mensen waren, heeft ze een negatief zelfbeeld gekregen waar ze nooit meer van af is gekomen, ondanks alle therapie en zelfstudie. Armoede, bijstand, migraine, eenzaamheid, WAO, eetverslaving, scheiding, honger, baarmoederhalskanker en nog zo wat zaken die je niemand toewenst en die je ook niet verwacht bij iemand me zo'n afkomst en intelligentie, maar die toch gebeuren. Groen heeft het eerlijk en mooi opgeschreven, al moest ik soms even stoppen als het hopeloze en slachtofferige me even te veel werd.

[Amber Schothorst · Rating 5 out of 5]

Jeetje wat is Marieke Groen een goede schrijver. En wat zet dit boek me aan het denken. Je wordt meegenomen door haar leven en de invloeden die verschillende vormen van schaarste op haar hebben gehad. Onderbouwd met uitspraken van experts. Het deel 'het verhaal van mijn honger' deed me ook erg terugdenken aan mijn jeugd, met name hoe er gesproken werd over het vrouwelijke lichaam. Ik ben dan wel wat jonger dan Marieke, maar ook mijn hele generatie heeft meegekregen dat je als vrouw maar beter dun kunt zijn. Ik raad dit boek absoluut aan om te lezen. En ik ga even kijken wat ik nog meer kan lezen. Indrukwekkend.

Edit: ik kan me niet vinden in andere reviews waarin ze schrijven over 'een unheimisch gevoel' omdat Marieke weer iets overkomt of 'het slachtofferige'. Ik vind het bijzonder knap juist hoe ze zich al die jaren er doorheen geslagen heeft, zeker omdat ze de wind niet mee had. Ik merk dat ik er dan ook kwaad van wordt omdat ik denk: dan mis je dus de essentie van dit boek en erken je niet de (bewezen) impact die armoede en schaarste heeft op een mensenleven.

[Zita · Rating 4 out of 5]

Goed en vlot geschreven, pijnlijke inzichten over de gevolgen van affectieve verwaarlozing en armoede

[Dennieh · Rating 3 out of 5]

Ik schrok me dood toen ik zag dat Marieke Groen uit 1966 kwam. Door het nostalgische meisje op de voorflap, en de ietwat naïeve titel, dacht ik eerder aan een jonge, sexy Das Mag auteur, die ons meenemt in diens jeugdtrauma... Maar boomers kunnen het dus ook.

Het verhaal van mijn schaarste leest als een proefschrift van Marieke Groen over haar leven. Zeer feitelijk, en met een sociologische bril, dendert ze langs alles wat ze in het leven is tekortgekomen. Ze vertelt net zo terloops over een verkrachting, als over het stelen van een dropje. Over het algemeen werkt dit goed, maar soms legt ze te veel uit. Bijvoorbeeld als ze arm is en het ov neemt:

'in de bus reed ik zwart(..). Ik had altijd een valse naam en een valse geboortedatum in mijn hoofd. Ik wist welk sterrenbeeld bij die datum hoorde, want ik had eens gehoord dat dat een controlevraag was: welk sterrenbeeld ben je?' p.65

De vraag had ik zelf ook wel begrepen. Ook is de taal soms wat academisch of omslachtig.
"Boven me woonde een honderdvijftig kilo zware skinhead die altijd gekleed ging in een camouflage pak."
Waarom niet gewoon: "een skinhead van honderdvijftig kilo, die een camouflagepak droeg?" Het gebeurt niet vaak, maar genoeg om op te vallen; vooral omdat de taal verder uitgesproken droog en non-literair is. Ook de wetenschappelijke uitwijdinkjes zijn soms overbodig/open deuren

'Ik wilde snoepen. Snoepen activeert het beloningssysteem in de hersenen, wat ervoor zorgt dat bepaald gedrag - vooral bedrag dat in het belang is van het voortbestaan van de soort, zoals eten en seks - wordt beloond met hogere gehalte dopamine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Het eten van koolhydraten zorgt ook voor een toename aan serotonine, dat een kalmerende en pijnstillende werking heeft.' p.108

Waarom krijg ik midden in deze memoires opeens advies van het
Voedingscentrum?

Het interessantste is de grote hoeveelheid herinneringen die marieke groen (waarom kleine letters op de voor- maar niet de achterkant?) heeft aan haar kindertijd, en de ernst daarvan. Ik voelde "echt" eventjes hoe verschrikkelijk het is om arm te zijn, en hoe gepriviligeerd ik ben.
Over het algemeen is het juist niet te uitleggerig; misschien omdat de auteur al wat meer levenservaring dan de meeste, jonge, hippe auto-fictie schrijvers. Ook kloppen de zinnen gewooon, wat tegenwoordig een hele prestatie is. Een iets "literairdere" aanpak hier en daar, en iets minder uitleg, had het boek denk ik naar een hoger plan getild.

[Janneke · Rating 4 out of 5]

Voor wie langere tijd met tekorten leeft, met te weinig geld, te weinig tijd, geen werk, geen woning, geen vrienden, een eetstoornis of een slechte gezondheid, zijn andere vormen van schaarste nooit ver weg. Schaarste, in welke vorm dan ook, zorgt ervoor dat je gedrag gaat vertonen dat meer schaarste creëert, ook andere vormen van schaarste.

[Lilian Schadee · Rating 2 out of 5]

Tot de helft gekomen en toen kon ik niet meer…
Het begon echt wel goed en boeiend en als een kijkje achter de schermen van een schrijver en het blijkbaar schamele inkomen.
Maar al snel bekruipt me een unheimisch gevoel. Zoveel tegenslagen, nooit van je valkuilen leren maar juist steeds in hetzelfde gat vallen?

[Marijke Plante · Rating 4 out of 5]

Echt aangrijpend dit boek. Doet denken aan de boeken van Eduard Louis en Wat je van bloed weet van Philip Huff. Wat doet geestelijke en materiële armoede met een mens. Stof tot nadenken. Een hele dikke 4 sterren!

[Hedwig · Rating 4 out of 5]

Een hartbrekend boek over wat schaarste - armoede, ziekte, honger en eenzaamheid - kan doen met een mens en een leven kan beïnvloeden. En dat dus deed bij de schrijfster Marieke Groen. Indrukwekkend en helder geschreven. Ik blijf er over nadenken…

[Mariëtte Blaas · Rating 4 out of 5]

Zeer indrukwekkend en inzicht gevend. In wat armoede is en kan doen, en hoeveel vormen van schaarste er zijn. Groot respect voor Marieke Groen en hoe zij haar verhaal heeft opgeschreven.

[Elize Kuiper · Rating 4 out of 5]

Prachtig, verdrietig en belangrijk boek over wat schaarste van geld, eten, opvoeding en mensen om je heen met een mens doet. Aanrader om te lezen!

[Anke VdWater · Rating 4 out of 5]

Geweldig goed geschreven. Ontroerend boek over de invloed van 'te weinig' (van van alles) op het leven. Aanrader voor iedereen, maar vooral voor mensen wier bankrekening, voeding, gewicht en gezondheid altijd vanzelfsprekend zijn geweest.

[Shanne · Rating 5 out of 5]

Marieke schrijft heel treffend hoe je als mens door verschillende krachten onderworpen kan worden en wat dat met je doet als mens en met je positie in de samenleving. Het deed me een beetje aan Edouard Louis denken, door het systematische ontleden van haar eigen situatie en daarmee het structurele geweld blootleggend waar sommigen in de maatschappij zoveel mee te maken hebben. En die zo onbegrijpelijk en onzichtbaar is voor anderen. Prachtig boek!

[Margo Maebe · Rating 3 out of 5]

Gelezen voor m’n werk maar wel interessant

[Dyane Defevere · Rating 4 out of 5]

Marieke Groen geeft ons een indrukwekkend boek, geen echt klassieke roman, het wordt eerder als een memoir gezien- over het leven, haar leven ---in alle mogelijke facetten die vaak niet makkelijk aan bod komen in literatuur.

Armoede , eenzaamheid, ziekte, maar ook schaamtegevoel omwille van armoede, bizarre regels in het huishouden,....zijn thema's die aan bod komen.
Vlotte schrijfstijl en heel erg waardevol om lezen.

[Coco Kneepkens · Rating 3 out of 5]

“Overdonderd, met de telefoon nog in mijn hand blijf ik staan. Ik weet niet goed wat ik nu moet doen. Iemand bellen misschien, maar wie? De eerste twee namen die bij me opkomen streep ik in gedachten weer door, ze gaan niet opnemen, ofwel, maar dan hebben ze geen tijd voor een gesprek. … Daar sta ik aan te denken met de warme telefoon nog in mijn hand en ik kan de gedachte aan afwijzing niet verdragen. Ik leg de telefoon weg en bel niemand.”

[Frans Van Der Zanden · Rating 4 out of 5]

Marieke Groen mag zich echt praktijkervaren noemen als het gaat om de schaarste in haar bestaan. Schaarste in de brede zin van het woord, waar zij haar hele leven mee te kampen heeft gehad, ingelepeld door haar opvoeding. Zij verdeelt dit in hoofdstukken die gaan over armoede,ziekte, honger en eenzaamheid. Geen boek waar je vrolijk van wordt, maar ongetwijfeld zeer dicht bij de werkelijkheid voor velen.

[Ellen Leijten · Rating 3 out of 5]

Aangrijpende memoires over hoe schaarste overheerste in het leven van Marieke Groen en hoe dit haar leven op allerlei vlakken heeft bepaald. Schaarste heeft haar ontwikkeling op heel veel terreinen niet alleen bepaald maar ook lamgelegd.

Voor mij persoonlijk voelden de citaten van filosofen en deskundigen toch een stijlbreuk, alhoewel ze zeker niet irrelevant waren.

[Annemiek van den Berg · Rating 5 out of 5]

Heel indrukwekkend boek over de affectieve verwaarlozing die de schrijfster als kind mee maakte en de armoede die zij ervaart als volwassene. Wat een impact dat, en een chronische ziekte, heeft op alle aspecten in t leven. Schrijnend en ik voel ook bewondering voor haar oplossingsvermogen en hoe zij leert te verdragen, wat tevens verdrietig is. In 1 ruk uitgelezen.

[Klaasoudman · Rating 2 out of 5]

wat mij betreft echt een zeurderig boek. je kan geboren worden in schaarste en daarna andere keuzes maken. dat je dat niet kan ligt dat ook echt bij jezelf. laten we vooral niet doen alsof dit een prototype van een arme opvoeding is. dit is het boek van een armoedige jeugd en een neurotische vrouw die het niet voor elkaar krijgt haar leven te veranderen. en veel externaliseerd

[Jorgen · Rating 4 out of 5]

Beetje kinderlijk vertelde onderbouwing van geloofwaardige stelling: schaarste vormt en voorkomt vooruitgang
De beschrijving van de Nederland bijvoorbeeld tijdens de Corona pandemie is goede geheugen-trigger en bewijs: pijn heeft geen geheugen

[Meteorite_cufflink · Rating 4 out of 5]

Ja. Dit boek heeft ladingdekkende titel, en het verhaal dat Groen vertelt is niet nieuw. Maar de manier waarop wel: kinderlijke verwondering mengt met acceptatie, en een overlevingsdrang die trots en walging met zich meebrengt. Dankjewel Marieke.

[Laurian · Rating 3 out of 5]

Ik vond het eerste deel heel erg goed en schrijnend en indrukwekkend en belangrijk. Ze verloor me een beetje bij deel twee, waar ik de chronologie niet meer lekker kon volgen en er wel heel veel citaten/analyses van derden bij werden gehaald.

[Sandra van Maarseveen · Rating 5 out of 5]

Goed geschreven en indrukwekkend!

[Juliette Beuger · Rating 5 out of 5]

Dit boek zou iedereen een keer gelezen moeten hebben. Heel goed opgeschreven.

[Eva · Rating 4 out of 5]

Pijnlijk en onroerend. Dit moet iedereen met een vooroordeel over armoede of dik zijn lezen. Helder en meeslepend geformuleerd.

[Lise Steegmans · Rating 4 out of 5]

Wat een schrijnend, maar helder opgeschreven en kwetsbaar verhaal.