What do you think?
Rate this book
Ποιήματα
Η Ζωή Καρέλλη την περιεκτικότερη ίσως ποιητική της συλλογή την τιτλοφόρησε Αντιθέσεις· κι αυτό δεν είναι διόλου τυχαίο.
Η ποίηση της, ριζικά και ριζοσπαστικά γυναικεία (όχι, "θηλυκή"), προκλητικά δύσκολη αλλά και, τελικά, γενναιόδωρη, αρθρώνεται πάνω σ' εκείνα που μάθαμε να τα σκεφτόμαστε ως "αντιτιθέμενα άκρα". Κάτι περισσότερο: το ποιητικό αυτό σώμα κατόρθωσε να αποδεχτεί και να αφομοιώσει τις αντιθέσεις. Έτσι που ο επίμονος αναγνώστης της Καρέλλη να φτάνει, μέσα από μια διαδικασία ολοκλήρωσης, να αγαπάει με πάθος και να εκτιμά εξίσου πράγματα που τα θεωρούμε (και ίσως, ως ένα σημείο, να είναι) αντίπαλα.
(Από την Εισαγωγή του ανθολόγου Ξ.Α. Κοκόλη)
Η σειρά "Ανθολόγος Ερμής" έχει τριπλό στόχο: Να κάμει προσιτούς, πρώτα απ' όλα στο ευρύ κοινό, τους ποιητές μας όσων τα έργα εκδόθηκαν παλαιότερα, αλλά σήμερα είτε μένουν ανέγγιχτα μέσα στη λήθη των αρχείων και των βιβλιοθηκών γιατί έχουν επανεκδοθεί μεν, αλλά ως βαρύτιμα "Άπαντα" είναι απλησίαστα, είτε έχουν γνωρίσει ανατυπώσεις - που αποκαλούνται "επανεκδόσεις" ή "νέες εκδόσεις",- οι οποίες δεν παρέχουν τα εχέγγυα μήτε για την πιστότητα, μήτε για την καλή επιλογή των ποιητικών κειμένων που περιλαμβάνουν.
Ο δεύτερος στόχος είναι να ανθολογηθούν νεοέλληνες ποιητές, παλαιότεροι και σύγχρονοι, που το έργο τους βρίσκεται βέβαια στην αγορά και έχει εκδοθεί με την φροντίδα που του πρέπει, - ωστόσο ήρθε η ώρα να ξανακοιταχτεί με καινούρια μάτια: Καρυωτάκης, λόγου χάρη, ναι, Εμπειρίκος, πάλι ναι, αλλά ποιος Καρυωτάκης συγκινεί σήμερα; και με ποια κριτήρια θα περισυνέλεγε ο ανθολογητής τα καλύτερα, για το σύγχρονο αναγνωστικό κοινό, ποιήματα του Εμπειρίκου; Κι αλλιώς: σε ποιάν όψη της Ερωφίλης θα εστίαζε την προσοχή του ο αισθαντικός αναγνώστης της ποίησης, έτσι ώστε να προσπεράσει το ιστορικίστικο κοίταγμα και να έλθει σε άμεση επαφή με την λυρική ουσία της;
Τρίτος στόχος - ο πιο ζητούμενος! - είναι να φανερωθούν οι ποιητές που το έργο τους έμεινε παραγνωρισμένο έως άδικα υποτιμημένο μέχρι τις μέρες μας...
- Από τη συλλογή "Πορεία" (1940):
10 Απριλίου 1938 (απόσπασμα) ~ Απορία, IV
- Από τη συλλογή "Η Εποχή του Θανάτου" (1948):
Αρρώστια ~ Σχήμα ~ Νεώτεροι
- Από τη συλλογή "Φαντασία του Χρόνου" (1949):
Εντυπώσεις ~ Ερωτικό του Χρόνου ~ Φαντασία του Εγώ ~ Χαιρετισμός ~ Έρως του Χρόνου
- Από τη συλλογή "Της Μοναξιάς και της Έπαρσης" (1951):
Ψυχή, μη λησμονείς ~ Η συνοδεία των ποιητών ~ Αισθηματικό ~ Νεότητα δύσκολων χρόνων ~ Οι ουλές ~ Μετά τα Μεσάνυχτα
- Από τη συλλογή "Χαλκογραφίες και Εικονίσματα" (1952):
Πόθοι ~ Για τις Αισθήσεις ~ Της Αμφιβολίας ~ Χαλκογραφία
- Από τη συλλογή "Το Πλοίο" (1955):
Το Δέντρο ~ Αισθήσεις ~ Του Μίσους ~ Υπαρκτικά, IV ~ Της Σελήνης ~ Του Σεληνιαζόμενου ~ "Στην πλήρη γοητεία σου" ~ Παλίρροια
- Από τη συλλογή "Κασσάνδρα και Άλλα Ποιήματα" (1955):
Χρονικό
- Από τη συλλογή "Παραμύθια του Κήπου" (1955):
Παραμύθι μιας Φεγγαρόλουστης Νύχτας (απόσπασμα) ~ Μουσικότητα ~ Ηδυπάθεια ~ Του Καλοκαιριού, III
- Από τη συλλογή "Αντιθέσεις" (1957):
Τελείως ~ Έφηβος των Αντικυθήρων ~ Στοργή ~ Ποίημα για τη Σύζυγο ~ Η Άνθρωπος
- Από τη συλλογή "Το Σταυροδρόμι" (1973):
Η Στενή Πύλη (αποσπάσματα) ~ Ήχοι και Ανταποκρίσεις ~ Τα Εικονίσματα, III ~ Άγιος Αθανάσιος
- Από τη συλλογή "Ημερολόγιο, 1955-1973" (1973):
1. Άμμος μονότονη... (όστρακα) ~ 4. Φως ~ 23. Της άνοιξης ελαφρότατοι άνεμοι ~ 27. Ο άνεμος έσπρωξε την πόρτα ~ 28. Ίσως ο άνεμος να 'ναι ~ 34· Ο Κυρ-Βοριάς ~ 36. Άνθος παράδοξο ~ 44. Όταν μένεις βαρύθυμος:... (το πορτοκάλι ή χρυσόμηλον) ~ 48. Μη μιλάς ~ 6ο. Ώρες μεταμεσημβρινές ~ 63. Λεκέδες κόκκινοι ~ 75. Του δειλινού ο ήλιος ~ 78. Απόψε είν' ελαφρότατη ~ 85. Στους δρόμους που είναι στενοί... (κατοικία) ~ 90. Στα σκονισμένα δώματα ~ 92. Είχα αισθανθεί το σχήμα... (φωτογραφία) ~ 97. Χάρηκε κι άνθισε... (η σούστα) ~ 112. Τα σκοτεινά στιλπνά μαλλιά ~ 114. Μία όμορφη νέα γυναίκα... (ματινάδα) ~ 115. Άνοιξε το παράθυρο... (σχέσεις) ~ 117. Τα μέλη από το σώμα της
Η ποίηση της, ριζικά και ριζοσπαστικά γυναικεία (όχι, "θηλυκή"), προκλητικά δύσκολη αλλά και, τελικά, γενναιόδωρη, αρθρώνεται πάνω σ' εκείνα που μάθαμε να τα σκεφτόμαστε ως "αντιτιθέμενα άκρα". Κάτι περισσότερο: το ποιητικό αυτό σώμα κατόρθωσε να αποδεχτεί και να αφομοιώσει τις αντιθέσεις. Έτσι που ο επίμονος αναγνώστης της Καρέλλη να φτάνει, μέσα από μια διαδικασία ολοκλήρωσης, να αγαπάει με πάθος και να εκτιμά εξίσου πράγματα που τα θεωρούμε (και ίσως, ως ένα σημείο, να είναι) αντίπαλα.
(Από την Εισαγωγή του ανθολόγου Ξ.Α. Κοκόλη)
Η σειρά "Ανθολόγος Ερμής" έχει τριπλό στόχο: Να κάμει προσιτούς, πρώτα απ' όλα στο ευρύ κοινό, τους ποιητές μας όσων τα έργα εκδόθηκαν παλαιότερα, αλλά σήμερα είτε μένουν ανέγγιχτα μέσα στη λήθη των αρχείων και των βιβλιοθηκών γιατί έχουν επανεκδοθεί μεν, αλλά ως βαρύτιμα "Άπαντα" είναι απλησίαστα, είτε έχουν γνωρίσει ανατυπώσεις - που αποκαλούνται "επανεκδόσεις" ή "νέες εκδόσεις",- οι οποίες δεν παρέχουν τα εχέγγυα μήτε για την πιστότητα, μήτε για την καλή επιλογή των ποιητικών κειμένων που περιλαμβάνουν.
Ο δεύτερος στόχος είναι να ανθολογηθούν νεοέλληνες ποιητές, παλαιότεροι και σύγχρονοι, που το έργο τους βρίσκεται βέβαια στην αγορά και έχει εκδοθεί με την φροντίδα που του πρέπει, - ωστόσο ήρθε η ώρα να ξανακοιταχτεί με καινούρια μάτια: Καρυωτάκης, λόγου χάρη, ναι, Εμπειρίκος, πάλι ναι, αλλά ποιος Καρυωτάκης συγκινεί σήμερα; και με ποια κριτήρια θα περισυνέλεγε ο ανθολογητής τα καλύτερα, για το σύγχρονο αναγνωστικό κοινό, ποιήματα του Εμπειρίκου; Κι αλλιώς: σε ποιάν όψη της Ερωφίλης θα εστίαζε την προσοχή του ο αισθαντικός αναγνώστης της ποίησης, έτσι ώστε να προσπεράσει το ιστορικίστικο κοίταγμα και να έλθει σε άμεση επαφή με την λυρική ουσία της;
Τρίτος στόχος - ο πιο ζητούμενος! - είναι να φανερωθούν οι ποιητές που το έργο τους έμεινε παραγνωρισμένο έως άδικα υποτιμημένο μέχρι τις μέρες μας...
- Από τη συλλογή "Πορεία" (1940):
10 Απριλίου 1938 (απόσπασμα) ~ Απορία, IV
- Από τη συλλογή "Η Εποχή του Θανάτου" (1948):
Αρρώστια ~ Σχήμα ~ Νεώτεροι
- Από τη συλλογή "Φαντασία του Χρόνου" (1949):
Εντυπώσεις ~ Ερωτικό του Χρόνου ~ Φαντασία του Εγώ ~ Χαιρετισμός ~ Έρως του Χρόνου
- Από τη συλλογή "Της Μοναξιάς και της Έπαρσης" (1951):
Ψυχή, μη λησμονείς ~ Η συνοδεία των ποιητών ~ Αισθηματικό ~ Νεότητα δύσκολων χρόνων ~ Οι ουλές ~ Μετά τα Μεσάνυχτα
- Από τη συλλογή "Χαλκογραφίες και Εικονίσματα" (1952):
Πόθοι ~ Για τις Αισθήσεις ~ Της Αμφιβολίας ~ Χαλκογραφία
- Από τη συλλογή "Το Πλοίο" (1955):
Το Δέντρο ~ Αισθήσεις ~ Του Μίσους ~ Υπαρκτικά, IV ~ Της Σελήνης ~ Του Σεληνιαζόμενου ~ "Στην πλήρη γοητεία σου" ~ Παλίρροια
- Από τη συλλογή "Κασσάνδρα και Άλλα Ποιήματα" (1955):
Χρονικό
- Από τη συλλογή "Παραμύθια του Κήπου" (1955):
Παραμύθι μιας Φεγγαρόλουστης Νύχτας (απόσπασμα) ~ Μουσικότητα ~ Ηδυπάθεια ~ Του Καλοκαιριού, III
- Από τη συλλογή "Αντιθέσεις" (1957):
Τελείως ~ Έφηβος των Αντικυθήρων ~ Στοργή ~ Ποίημα για τη Σύζυγο ~ Η Άνθρωπος
- Από τη συλλογή "Το Σταυροδρόμι" (1973):
Η Στενή Πύλη (αποσπάσματα) ~ Ήχοι και Ανταποκρίσεις ~ Τα Εικονίσματα, III ~ Άγιος Αθανάσιος
- Από τη συλλογή "Ημερολόγιο, 1955-1973" (1973):
1. Άμμος μονότονη... (όστρακα) ~ 4. Φως ~ 23. Της άνοιξης ελαφρότατοι άνεμοι ~ 27. Ο άνεμος έσπρωξε την πόρτα ~ 28. Ίσως ο άνεμος να 'ναι ~ 34· Ο Κυρ-Βοριάς ~ 36. Άνθος παράδοξο ~ 44. Όταν μένεις βαρύθυμος:... (το πορτοκάλι ή χρυσόμηλον) ~ 48. Μη μιλάς ~ 6ο. Ώρες μεταμεσημβρινές ~ 63. Λεκέδες κόκκινοι ~ 75. Του δειλινού ο ήλιος ~ 78. Απόψε είν' ελαφρότατη ~ 85. Στους δρόμους που είναι στενοί... (κατοικία) ~ 90. Στα σκονισμένα δώματα ~ 92. Είχα αισθανθεί το σχήμα... (φωτογραφία) ~ 97. Χάρηκε κι άνθισε... (η σούστα) ~ 112. Τα σκοτεινά στιλπνά μαλλιά ~ 114. Μία όμορφη νέα γυναίκα... (ματινάδα) ~ 115. Άνοιξε το παράθυρο... (σχέσεις) ~ 117. Τα μέλη από το σώμα της
93 pages, Paperback
First published November 1, 1996
11 people want to read
About the author
Ζωή Καρέλλη
5 booksΧρυσούλα Αργυριάδου, το γένος Πεντζίκη. Ελληνίδα ποιήτρια και θεατρική συγγραφέας, δοκιμιογράφος και μεταφράστρια. Αδελφός της ήταν ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. Ασχολήθηκε με την εκμάθηση ξένων γλωσσών και τη μουσική και παρακολούθησε μαθήματα Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Μετά το 1944 ταξίδεψε σε πολλά μέρη του κόσμου.
Πρωτοεμφανίστηκε στο χώρο των ελληνικών γραμμάτων το 1935 από τις στήλες του περιοδικού Το 3ο μάτι, όπου δημοσίευσε το πεζογράφημα «Διαθέσεις». Το 1937 πρωτοδημοσίευσε ποίημά της (Φετεπουρσικρί) στο περιοδικό Μακεδονικές Ημέρες. Το 1940 εκδίδει την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Πορεία». Εξέδωσε δώδεκα ποιητικές συλλογές, πέντε θεατρικά έργα και πολλά δοκίμια, ενώ πολλά κείμενά της βρίσκονται δημοσιευμένα σε λογοτεχνικά περιοδικά, όπως τα Φιλολογικά Χρονικά, Νέα Εστία, Μακεδονικά Γράμματα, Μορφές, Ο Αιώνας μας, Σημερινά Γράμματα, Καινούρια Εποχή, Πνευματική Κύπρος, Νέα Πορεία. Υπήρξε μέλος του κύκλου του περιοδικού Κοχλίας της Θεσσαλονίκης. Ποιήματά της μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες. Ασχολήθηκε επίσης με τη λογοτεχνική μετάφραση, κυρίως έργων του Τόμας Έλιοτ.
Τιμήθηκε με το Β΄ (ελληνικό) Κρατικό Βραβείο Ποίησης και έλαβε τη διάκριση «Palmes Académiques» του Υπουργείου Παιδείας της Γαλλίας (1956) για την ποιητική συλλογή «Κασσάνδρα και άλλα ποιήματα», με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1974) για τα «Ποιήματα 1940-1973» και με το βραβείο ποίησης του Ιδρύματος Ουράνη (1978) για το σύνολο του ποιητικού του έργου. Έγινε η πρώτη γυναίκα αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1982). Η Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ την αναγόρευσε σε επίτιμο διδάκτορα (1988) με έπαινο που διάβασε ο Γ. Π. Σαββίδης.
Στις 26.10.1995 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος της απένειμε (καθώς και στους Γ. Θ. Βαφόπουλο και Γ. Βαρβιτσιώτη) το Μετάλλιο του Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ως το 1981) και της Ακαδημίας Αθηνών (1982).
Τα θεατρικά της έργα «Σιμωνίς, Βασιλόπαις του Βυζαντίου» (1965) και «Ορέστης» (1971) παραστάθηκαν από το Κ.Θ.Β.Ε. το 1966 και το 1976, αντίστοιχα.
Πρωτοεμφανίστηκε στο χώρο των ελληνικών γραμμάτων το 1935 από τις στήλες του περιοδικού Το 3ο μάτι, όπου δημοσίευσε το πεζογράφημα «Διαθέσεις». Το 1937 πρωτοδημοσίευσε ποίημά της (Φετεπουρσικρί) στο περιοδικό Μακεδονικές Ημέρες. Το 1940 εκδίδει την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Πορεία». Εξέδωσε δώδεκα ποιητικές συλλογές, πέντε θεατρικά έργα και πολλά δοκίμια, ενώ πολλά κείμενά της βρίσκονται δημοσιευμένα σε λογοτεχνικά περιοδικά, όπως τα Φιλολογικά Χρονικά, Νέα Εστία, Μακεδονικά Γράμματα, Μορφές, Ο Αιώνας μας, Σημερινά Γράμματα, Καινούρια Εποχή, Πνευματική Κύπρος, Νέα Πορεία. Υπήρξε μέλος του κύκλου του περιοδικού Κοχλίας της Θεσσαλονίκης. Ποιήματά της μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες. Ασχολήθηκε επίσης με τη λογοτεχνική μετάφραση, κυρίως έργων του Τόμας Έλιοτ.
Τιμήθηκε με το Β΄ (ελληνικό) Κρατικό Βραβείο Ποίησης και έλαβε τη διάκριση «Palmes Académiques» του Υπουργείου Παιδείας της Γαλλίας (1956) για την ποιητική συλλογή «Κασσάνδρα και άλλα ποιήματα», με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1974) για τα «Ποιήματα 1940-1973» και με το βραβείο ποίησης του Ιδρύματος Ουράνη (1978) για το σύνολο του ποιητικού του έργου. Έγινε η πρώτη γυναίκα αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1982). Η Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ την αναγόρευσε σε επίτιμο διδάκτορα (1988) με έπαινο που διάβασε ο Γ. Π. Σαββίδης.
Στις 26.10.1995 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος της απένειμε (καθώς και στους Γ. Θ. Βαφόπουλο και Γ. Βαρβιτσιώτη) το Μετάλλιο του Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, της Καλλιτεχνικής Επιτροπής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ως το 1981) και της Ακαδημίας Αθηνών (1982).
Τα θεατρικά της έργα «Σιμωνίς, Βασιλόπαις του Βυζαντίου» (1965) και «Ορέστης» (1971) παραστάθηκαν από το Κ.Θ.Β.Ε. το 1966 και το 1976, αντίστοιχα.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
July 19, 2020
«Ὠρες μεταμεσημβρινές, διεσταλμένες,
στο μέγα καλοκαίρι ·
αφαιρούν κάθε διάθεση προσπάθειας
απ΄το ζεστό σώμα, έφιδρο...»
Η πιο αγαπημένη ελληνίδα ποιήτρια των περισσοτέρων είναι η Πολυδούρη. Εμένα είναι η Ζωή Καρέλλη. Ελλείψει πλήρων ποιητικών συλλογών ή των Απάντων της εν κυκλοφορία στις μέρες μας, αυτή η μικρή Ανθολογία που κυκλοφόρησε περίπου τον καιρό του θανάτου της θα πρέπει να αρκέσει, κι ας είναι αποσπασματική, κι ας κρατάει δυο-τρεις μόνο στοφές από αρκετά ποιήματα, κι ας επαίρεται στην πρώτη σελίδα ο επιμελητής πως "εκσυγχρόνισε" (!) την ορθογραφία της ποιήτριας και αφαίρεσε τους τόνους και τα πνεύματα (διατήρησε όμως, για κάποιον δικό του λόγο, τις πολλές υπογεγραμμένες!), απαράδεκτα πράγματα κατά την ταπεινή μου γνώμη.
Τα ποιήματα που λάτρεψα περισσότερο είναι αυτά του έτους 1955, ανήκοντα στις Συλλογές «Τό πλοῖο» και «Παραμύθια τοῦ κήπου». Για τη σελήνη...
στο μέγα καλοκαίρι ·
αφαιρούν κάθε διάθεση προσπάθειας
απ΄το ζεστό σώμα, έφιδρο...»
Η πιο αγαπημένη ελληνίδα ποιήτρια των περισσοτέρων είναι η Πολυδούρη. Εμένα είναι η Ζωή Καρέλλη. Ελλείψει πλήρων ποιητικών συλλογών ή των Απάντων της εν κυκλοφορία στις μέρες μας, αυτή η μικρή Ανθολογία που κυκλοφόρησε περίπου τον καιρό του θανάτου της θα πρέπει να αρκέσει, κι ας είναι αποσπασματική, κι ας κρατάει δυο-τρεις μόνο στοφές από αρκετά ποιήματα, κι ας επαίρεται στην πρώτη σελίδα ο επιμελητής πως "εκσυγχρόνισε" (!) την ορθογραφία της ποιήτριας και αφαίρεσε τους τόνους και τα πνεύματα (διατήρησε όμως, για κάποιον δικό του λόγο, τις πολλές υπογεγραμμένες!), απαράδεκτα πράγματα κατά την ταπεινή μου γνώμη.
Τα ποιήματα που λάτρεψα περισσότερο είναι αυτά του έτους 1955, ανήκοντα στις Συλλογές «Τό πλοῖο» και «Παραμύθια τοῦ κήπου». Για τη σελήνη...
April 27, 2024
Ιδιαίτερη η ποίηση της Καρέλλη.
Ακροβατεί ανάμεσα στην μουσικότητα και στον πεζό ρυθμό.
Δεν με ενθουσίασε, ίσως όμως σε επόμενη ανάγνωση την καταλάβω καλύτερα.
«Τι θα κάνουν οι νεώτατοι,
...
Όταν τόσο γνωρίζουν, που δεν ελπίζουν
στην έξοχη νίκη της αρετής.»
Ακροβατεί ανάμεσα στην μουσικότητα και στον πεζό ρυθμό.
Δεν με ενθουσίασε, ίσως όμως σε επόμενη ανάγνωση την καταλάβω καλύτερα.
«Τι θα κάνουν οι νεώτατοι,
...
Όταν τόσο γνωρίζουν, που δεν ελπίζουν
στην έξοχη νίκη της αρετής.»
Displaying 1 - 2 of 2 reviews