What do you think?
Rate this book
مسجد مسجد شد
كتاب مسجد مسجد شد اثر آيت الله العظمي مسلم ملكوتي، در دو جلد و در قطع وزيری در تبريز و به تاريخ آبان ماه ۱۳۶۴ شمسي، به چاپ رسيده است. مسجد جامع خواجه تاجالدين عليشاه در تبريز که زماني به نام «ارک عليشاه» معروف بود و امروزه موسوم به «مصـلای امام خمينـي (ره)» اسـت تاريخچه ای پر حادثه دارد. اين مسجد در اوايل قرن هشتم به دست خواجه عليشاه، وزير سلطانمحمد خدابنده (اولجايتو)، در زميني به مساحت تقريبي ده هکتار به طرزي باشکوه بنا گرديد؛ سفرنامه نويسان و مورخيني که آن را از نزديک مشاهده کردهاند، مانند ابنبطوطه و ديگران، با تجليل بسيار از آن ياد کـردهاند؛ به تعبيـر محمود بن محمد آقسرائي، مؤلف کتاب مسامرة الاخبار، که آن را در ۷۲۳ ه.ق تأليف کرده مينويسد: «مسجد جامعي که تاجالدين عليشاه در تبريز اساس نهاده است غير از مسجد جامع دمشق مثل آن در جهان نيست.»
اين مسجد با عظمت حدود سيصد و پنجاه سال مرکز تجمع مؤمنين و نمازگزاران بود، امّا متأسفانه در سال ۱۰۴۵ هـ.ق در حمله عثمانيها به تبريز آسيب ديد و قسمت اعظم آن ويران شد و پس از آن نسبت به تعمير و احيای آن اقدامي صورت نگرفت. اين بنا در عهد قاجار به قورخانه و محل نگهداری ابزار و مهمات جنگي تبديل شد و به تدريج به نام «ارک عليشاه» شهرت يافت. اين مکان شريف که روزگاري مديد جايگاه مناجات بندگان صالح خدا با معبودشان بود در دوران سلطه شاهان قاجار و خصوصاً دودمان منحوس پهلوي گاه به صورت مزبله و جولانگاه حيوانات و گاه به عنوان گورستان و در اواخر حکومت پهلوي با احداث ميخانه و مراکز عياشي به تفريحگاه و محل ميخواري و خوش گذراني تبديل شده بود.
با پيروزي انقلاب اسلامي و برچيده شدن مراکز فساد، اين مرکز که به نام قلعه و ارک عليشاه در بين مردم شهرت يافته بود به صورت يک اثر باستاني متروک و بلا استفاده درآمد تا اينکه پس از انتصاب آيتاللّه آقا شيخ مسلم ملکوتي از سوي امام خميني (ره) به امامت جمعه تبريز و نمايندگي امام در آذربايجان، ايشان که علاوه بر مراتب بالاي علمي در زمينههاي فقه و اصول و فلسفه، در زمينه تاريخ اسلام و ايران نيز اطلاعات گستردهاي دارند اعلام نمود که ارک عليشاه، ارک نيست، و همان مسجد جامع عليشاه است و بايد به صورت مسجد در آيد.
آقا ميرزا مسلم ملكوتي مدعاي خود را از طريق مستندات تاريخي و نيز شواهد موجود از جمله محراب برجای مانده آن اثبات نمود و پس از سيصد و پنجاه سال مجدداً اين مکان مقدس را به حال اوليه خود بازگرداند و کتابي به نام مسجد مسجد شد در دو جلد شامل سير تاريخي و تحولاتي که در طول هفت قرن بر اين مسجد رفته است تأليف و منتشر نمود.
محل مزبور که ۶۳ هزار مترمربع مساحت دارد و اينک مصلاّي امام خميني (ره) ناميده ميشود، محل برگزاري نماز پرشکوه عبادي سياسي جمعه است و طرحي براي احداث بناي آن در نظر گرفته شده است. منبع مالي اجراي اين طرح موقوفات فراواني است که آيت اللّه ملکوتي در طول چهارده سال اقامتشان در تبريز با همکاري برخي ادارات و نهادها و اشخاص خيّر تهيه نموده و پس از تملک، وقف بر مصلاي امام نموده است. گفتني است با اينکه ايشان از ناحيه حضرت امام خميني (ره) اجازه خاص جهت صرف وجوهات شرعيه در اين زمينه داشتند، هيچ يک از موقوفات مزبور را از طريق وجوهات شرعيه تهيه نکردهاند.
مسجد مسجد شد به شرح تاريخ پر حادثه اين مسجد ميپردازد.
جلد اول اين كتاب داراي بخشهای زير است:
اسم كتاب – مقدمه – باني مسجد جامع عليشاه را بشناسيم – مسجد جامع عليشاه و مجتمع ساختمانهاي او قبل از ويراني – مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دورهي ايلخانان كوچك – مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره چوپانيان – مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره جلايريان - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره تيموريان - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره قراقويونلو - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره آق قويونلو - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره صفويه
جلد دوم اين كتاب دارای فصل های زير است:
مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره افشاريه - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره زنديه - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره قاجاريه - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره پهلوي - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره جمهوری اسلامي
اين مسجد با عظمت حدود سيصد و پنجاه سال مرکز تجمع مؤمنين و نمازگزاران بود، امّا متأسفانه در سال ۱۰۴۵ هـ.ق در حمله عثمانيها به تبريز آسيب ديد و قسمت اعظم آن ويران شد و پس از آن نسبت به تعمير و احيای آن اقدامي صورت نگرفت. اين بنا در عهد قاجار به قورخانه و محل نگهداری ابزار و مهمات جنگي تبديل شد و به تدريج به نام «ارک عليشاه» شهرت يافت. اين مکان شريف که روزگاري مديد جايگاه مناجات بندگان صالح خدا با معبودشان بود در دوران سلطه شاهان قاجار و خصوصاً دودمان منحوس پهلوي گاه به صورت مزبله و جولانگاه حيوانات و گاه به عنوان گورستان و در اواخر حکومت پهلوي با احداث ميخانه و مراکز عياشي به تفريحگاه و محل ميخواري و خوش گذراني تبديل شده بود.
با پيروزي انقلاب اسلامي و برچيده شدن مراکز فساد، اين مرکز که به نام قلعه و ارک عليشاه در بين مردم شهرت يافته بود به صورت يک اثر باستاني متروک و بلا استفاده درآمد تا اينکه پس از انتصاب آيتاللّه آقا شيخ مسلم ملکوتي از سوي امام خميني (ره) به امامت جمعه تبريز و نمايندگي امام در آذربايجان، ايشان که علاوه بر مراتب بالاي علمي در زمينههاي فقه و اصول و فلسفه، در زمينه تاريخ اسلام و ايران نيز اطلاعات گستردهاي دارند اعلام نمود که ارک عليشاه، ارک نيست، و همان مسجد جامع عليشاه است و بايد به صورت مسجد در آيد.
آقا ميرزا مسلم ملكوتي مدعاي خود را از طريق مستندات تاريخي و نيز شواهد موجود از جمله محراب برجای مانده آن اثبات نمود و پس از سيصد و پنجاه سال مجدداً اين مکان مقدس را به حال اوليه خود بازگرداند و کتابي به نام مسجد مسجد شد در دو جلد شامل سير تاريخي و تحولاتي که در طول هفت قرن بر اين مسجد رفته است تأليف و منتشر نمود.
محل مزبور که ۶۳ هزار مترمربع مساحت دارد و اينک مصلاّي امام خميني (ره) ناميده ميشود، محل برگزاري نماز پرشکوه عبادي سياسي جمعه است و طرحي براي احداث بناي آن در نظر گرفته شده است. منبع مالي اجراي اين طرح موقوفات فراواني است که آيت اللّه ملکوتي در طول چهارده سال اقامتشان در تبريز با همکاري برخي ادارات و نهادها و اشخاص خيّر تهيه نموده و پس از تملک، وقف بر مصلاي امام نموده است. گفتني است با اينکه ايشان از ناحيه حضرت امام خميني (ره) اجازه خاص جهت صرف وجوهات شرعيه در اين زمينه داشتند، هيچ يک از موقوفات مزبور را از طريق وجوهات شرعيه تهيه نکردهاند.
مسجد مسجد شد به شرح تاريخ پر حادثه اين مسجد ميپردازد.
جلد اول اين كتاب داراي بخشهای زير است:
اسم كتاب – مقدمه – باني مسجد جامع عليشاه را بشناسيم – مسجد جامع عليشاه و مجتمع ساختمانهاي او قبل از ويراني – مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دورهي ايلخانان كوچك – مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره چوپانيان – مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره جلايريان - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره تيموريان - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره قراقويونلو - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره آق قويونلو - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره صفويه
جلد دوم اين كتاب دارای فصل های زير است:
مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره افشاريه - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره زنديه - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره قاجاريه - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره پهلوي - مسجد جامع تاج الدين عليشاه در دوره جمهوری اسلامي
762 pages, Unknown Binding
First published January 1, 1364
2 people want to read
About the author
مسلم ملكوتی
12 books4 followersآیت الله العظمی میرزا مسلم ملكوتی از مراجع تقليد شيعيان در هفتم شهریور سال ۱۳۰۲ هجری شمسی ديده به جهان گشود. آقای ملكوتی يكي از شش شاگرد دوره اول تدريس فلسفه، و خارج فقه و اصول امام خميني محسوب ميگرديد. وی در درس های خارج فقه و اصول، فلسفه، هيئت و رياضيات از شاگردان برجسته سیدمحمد حجتکوه کمری در حوزه تبريز، امام خمینی و آیتالله بروجردی در قم، سید یونس اردبیلی و میرزا مهدی غروی اصفهانی، شیخ محمد رضا کرباسي، شیخ سیفالله ایسی میانجی در مشهد، حضرات آیات سیدمحسن حکیم، سید عبدالهادی شیرازی، سید محمود شاهرودی، سید ابوالقاسم خویی و شیخ حسین حلّی در حوزه علميه نجف اشرف مي باشد.
مسلم ملکوتی در کلاس علم فلسفه از حضرات آیات میرزا مهدی مازندرانی، شیخ ابوالقاسم اصفهانی، میرزا مهدی آشتیانی و علامه طباطبائی و امام خمینی درس میکرد و قسمت الهیات شرح منظومه را به طور خصوصی نزد علامه طباطبائی خواند.
آیت الله ملکوتی، در این مدت یک دوره کامل درس اصول آیت الله خویی را به رشته تحریر درآورد و از شاگردان بارز وی بود. او با بیش از سه دهه تلاش و فداکاری در وادی تحصیل و تحقیق در علوم مختلف حوزوی و علوم غریبه، سرانجام به قله اجتهاد رسید و از استادان بزرگی همچون آیات عظام حجت، سید عبدالهادی شیرازی، حکیم و خویی، اجازه اجتهاد دریافت کرد و با شخصیت هایی مانند آقابزرگ تهرانی، و علامه امینی ارتباط علمی و دوستی پیدا کرد و از محضر این دو بزرگوار نیز موفق به کسب اجازه روایت شد.
وی در حوزه نجف علاوه بر تحصيل علوم ديني، در مقبره میرزای شیرازی به تدریس رسائل، مکاسب، کفایه، شرح اشارات، شرح منظومه، اسفار، ریاضیات و علم هیئت همّت گماشت.
آیتالله ملکوتی علاوه بر فقه و اصول، در فلسفه نیز صاحب نظر میباشد و بر کتابهای اسفار، منظومه سبزواری و شفای بوعلی حاشیه نگاشتهاست. نام «میرزا مسلم سرابی»، حوزه نجف را تحت شعاع قرار داده بود. در روزگاري كه كسي جرأت تدريس فلسفه در حوزه نجف را نداشت، ايشان به تدريس فلسفه پرداخت و در همان ايام به عنوان فقيهي جامعالشرايط صاحب رساله توضيحالمسائل بود.
ميرزا مسلم ملكوتي سرابي پس از مراجعت به شهر قم در سال ۱۳۴۶ه.ش از استادان برجسته درس خارج در این حوزه مطرح و مورد توجه و احترام همگان گرديد و در رشتههایی همچون ریاضیات، هیئت، تاریخ اسلام و تاریخ گذشته و معاصر ایران نیز کار کرده در هر کدام از این رشتهها صاحب نظر است. ايشان به عنوان عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در عرصههای مختلف و سرنوشت ساز انقلاب حضوری پررنگ داشت و در اکثر اعلامیههایی که جامعه مدرسین صادر میکرد آیتالله ملکوتی اولین یا دومین امضا کننده بود. در بیانیه معروف و موصوف به خلع شاه از سلطنت امضای آیتالله ملکوتی اوّلین امضای در این بیانیهاست. روش علمی و شیوه تحقیقی وي در تحقیق و تدریس، در مرحله نخست، بررسی آرا و نظرات استادان خود و نیز نقد و بررسی مبانی و اقوال استادانِ استادانش مانند میرزای نایینی، شیخ محمدحسین کمپانی، آقا ضیاء عراقی و آخوند خراسانی است.
آثار و تألیفاتي از ايشان به يادگار مانده است كه برخي از آنها عليرغم كارشكنيهاي انجام گرفته، چاپ و منتشر گرديده است، كه از آن جمله ميتوان به كتب زير اشاره كرد:
۱- المحاکمات
۲- الربافی التشریع
۳- ماالفرق بین الدّین و العلم و الفلسفه
۴- الامن العام فی الاسلام
۵- المنافقون فی القرآن والسنة والتاریخ خطی
۶-تفسیر سوره فاتحه خطی
۷- مقتل الامام الحسین(علیه السلام) خطی
۸- شرح مبسوط بر کفایه الاصول خطی
۹- تقریرات درس مرحوم آیتالله حجت خطی
۱۰- حاشیه بر عروة الوثقی
۱۱- حاشیه بر اسفار ملاّصدرای شیرازی خطی
۱۲- حاشیه بر شفای بوعلی خطی
۱۳- مناسک حج
۱۴-توضیح المسائل
۱۵- مسجد، مسجد شد
۱۶ـ یک دوره اصول
۱۷ـ وقفنامه
۱۸ـ کتاب الطهارت
۱۹ـ کتاب الصلاه
آيتالله ملکوتي را ميتوان يکي از پيشگامان نظريهپردازي در زمينه حکومت ديني دانست. آيت الله العظمي ملکوتی در پی درخواست جمعي از علما از آیتالله خامنهای پس از کسب نظر موافق وی در خرداد ماه سال ۱۳۷۴ پس از يك دورهي چهارده ساله نمايندگي امام خميني و آيت الله خامنهاي در منطقهي آذربايجان ايران به شهر قم بازگشت. پس از مراجعت دوباره به شهر قم، ايشان سريعاً اسباب تدریس خارج فقه و اصول را مهيا ساخت. اين مرجع تقلید كه به حق از شخصیتهای برجسته و تكرار نشدني شیعه و از علماي مبرز حوزههاي علميه، محسوب ميگشت، در حاليكه به علت عارضه ریوی در بیمارستان مسیح دانشوری تهران بستری بود، صبح پنجشنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۳ در سن ۹۱ سالگی دار فانی را وداع گفت و در روز شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ مراسم با شكوه تشییع پیکر وی در قم برگزار گرديد
مسلم ملکوتی در کلاس علم فلسفه از حضرات آیات میرزا مهدی مازندرانی، شیخ ابوالقاسم اصفهانی، میرزا مهدی آشتیانی و علامه طباطبائی و امام خمینی درس میکرد و قسمت الهیات شرح منظومه را به طور خصوصی نزد علامه طباطبائی خواند.
آیت الله ملکوتی، در این مدت یک دوره کامل درس اصول آیت الله خویی را به رشته تحریر درآورد و از شاگردان بارز وی بود. او با بیش از سه دهه تلاش و فداکاری در وادی تحصیل و تحقیق در علوم مختلف حوزوی و علوم غریبه، سرانجام به قله اجتهاد رسید و از استادان بزرگی همچون آیات عظام حجت، سید عبدالهادی شیرازی، حکیم و خویی، اجازه اجتهاد دریافت کرد و با شخصیت هایی مانند آقابزرگ تهرانی، و علامه امینی ارتباط علمی و دوستی پیدا کرد و از محضر این دو بزرگوار نیز موفق به کسب اجازه روایت شد.
وی در حوزه نجف علاوه بر تحصيل علوم ديني، در مقبره میرزای شیرازی به تدریس رسائل، مکاسب، کفایه، شرح اشارات، شرح منظومه، اسفار، ریاضیات و علم هیئت همّت گماشت.
آیتالله ملکوتی علاوه بر فقه و اصول، در فلسفه نیز صاحب نظر میباشد و بر کتابهای اسفار، منظومه سبزواری و شفای بوعلی حاشیه نگاشتهاست. نام «میرزا مسلم سرابی»، حوزه نجف را تحت شعاع قرار داده بود. در روزگاري كه كسي جرأت تدريس فلسفه در حوزه نجف را نداشت، ايشان به تدريس فلسفه پرداخت و در همان ايام به عنوان فقيهي جامعالشرايط صاحب رساله توضيحالمسائل بود.
ميرزا مسلم ملكوتي سرابي پس از مراجعت به شهر قم در سال ۱۳۴۶ه.ش از استادان برجسته درس خارج در این حوزه مطرح و مورد توجه و احترام همگان گرديد و در رشتههایی همچون ریاضیات، هیئت، تاریخ اسلام و تاریخ گذشته و معاصر ایران نیز کار کرده در هر کدام از این رشتهها صاحب نظر است. ايشان به عنوان عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در عرصههای مختلف و سرنوشت ساز انقلاب حضوری پررنگ داشت و در اکثر اعلامیههایی که جامعه مدرسین صادر میکرد آیتالله ملکوتی اولین یا دومین امضا کننده بود. در بیانیه معروف و موصوف به خلع شاه از سلطنت امضای آیتالله ملکوتی اوّلین امضای در این بیانیهاست. روش علمی و شیوه تحقیقی وي در تحقیق و تدریس، در مرحله نخست، بررسی آرا و نظرات استادان خود و نیز نقد و بررسی مبانی و اقوال استادانِ استادانش مانند میرزای نایینی، شیخ محمدحسین کمپانی، آقا ضیاء عراقی و آخوند خراسانی است.
آثار و تألیفاتي از ايشان به يادگار مانده است كه برخي از آنها عليرغم كارشكنيهاي انجام گرفته، چاپ و منتشر گرديده است، كه از آن جمله ميتوان به كتب زير اشاره كرد:
۱- المحاکمات
۲- الربافی التشریع
۳- ماالفرق بین الدّین و العلم و الفلسفه
۴- الامن العام فی الاسلام
۵- المنافقون فی القرآن والسنة والتاریخ خطی
۶-تفسیر سوره فاتحه خطی
۷- مقتل الامام الحسین(علیه السلام) خطی
۸- شرح مبسوط بر کفایه الاصول خطی
۹- تقریرات درس مرحوم آیتالله حجت خطی
۱۰- حاشیه بر عروة الوثقی
۱۱- حاشیه بر اسفار ملاّصدرای شیرازی خطی
۱۲- حاشیه بر شفای بوعلی خطی
۱۳- مناسک حج
۱۴-توضیح المسائل
۱۵- مسجد، مسجد شد
۱۶ـ یک دوره اصول
۱۷ـ وقفنامه
۱۸ـ کتاب الطهارت
۱۹ـ کتاب الصلاه
آيتالله ملکوتي را ميتوان يکي از پيشگامان نظريهپردازي در زمينه حکومت ديني دانست. آيت الله العظمي ملکوتی در پی درخواست جمعي از علما از آیتالله خامنهای پس از کسب نظر موافق وی در خرداد ماه سال ۱۳۷۴ پس از يك دورهي چهارده ساله نمايندگي امام خميني و آيت الله خامنهاي در منطقهي آذربايجان ايران به شهر قم بازگشت. پس از مراجعت دوباره به شهر قم، ايشان سريعاً اسباب تدریس خارج فقه و اصول را مهيا ساخت. اين مرجع تقلید كه به حق از شخصیتهای برجسته و تكرار نشدني شیعه و از علماي مبرز حوزههاي علميه، محسوب ميگشت، در حاليكه به علت عارضه ریوی در بیمارستان مسیح دانشوری تهران بستری بود، صبح پنجشنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۳ در سن ۹۱ سالگی دار فانی را وداع گفت و در روز شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ مراسم با شكوه تشییع پیکر وی در قم برگزار گرديد
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
No one has reviewed this book yet.