Mein liebes Seelchen! Briefe Martin Heideggers an seine Frau Elfride 1915 - 1970

by Martin Heidegger

Die Liebesbriefe eines der größten und umstrittensten Philosophen

Martin Heidegger ist einer der wichtigsten Philosophen des 20. Jahrhunderts. Durch seine Einlassungen mit den Nationalsozialisten ist er zugleich einer der umstrittensten. Seine Affäre mit Hannah Arendt ist berühmt. Dieser Briefband dokumentiert die Beziehung zu seiner Frau Elfride, den maßlosen Anspruch, den Heidegger ihr gegenüber für seine Arbeit und seine Freiheit geltend machte, die zahllosen Affären, die er als für sein Denken wesentlich rechtfertigte.

Genres: Philosophy

416 pages, Paperback

First published September 30, 2005

About the author

Martin Heidegger (1889-1976) was a German philosopher whose work is perhaps most readily associated with phenomenology and existentialism, although his thinking should be identified as part of such philosophical movements only with extreme care and qualification. His ideas have exerted a seminal influence on the development of contemporary European philosophy. They have also had an impact far beyond philosophy, for example in architectural theory (see e.g., Sharr 2007), literary criticism (see e.g., Ziarek 1989), theology (see e.g., Caputo 1993), psychotherapy (see e.g., Binswanger 1943/1964, Guignon 1993) and cognitive science (see e.g., Dreyfus 1992, 2008; Wheeler 2005; Kiverstein and Wheeler forthcoming).

Reviews

[ZaRi]

عزیزترین قلب من!

امروز کشیک دارم- ولی می خواهم صبح بخیری هم به تو بگویم-آفتاب٬ تازه و شفاف از افق ظاهر
می شود- مهی سبک روی چمن ها می خزد- رنگ های پاییزی در حال نمایان شدن هستند
وضعیت روحی خاصی حکم فرماست:شادی آرام بخشی از دازاین کنونی- در عین حال امیدی
قابل اعتماد از وجود اصلی- تسلیم به چشم پوشی از آسایش فعلی و تمام اشتیاق افسارزده شده
و اطمینان به اندیشیدن به یکدیگر - احساس شدید خوشبختی و تحسین عشقی ورای زمان و مکان
آگاهی به تعلق درونی و مطلق به عزیزترین فرد میان زندگان- درست همین شادی مطلق و ساده
این دارایی ٬ میان نابودی٬ بدویت٬ خشونت و فقر معنا در دور و بر٬ به شدت موجب جان بخشی
مخفیانه می شود-آن هم نه فقط در زمینه خاطرات شخصی و هشیارانه و تنظیم اشتیاق وسوسه های
درونی عشق-به علاوه حالا آگاهی وحدت این عشق به مقدس ترین کار زندگی هم اضافه می شود-
برای گذاشتن تاثیر متقابل و حرکتی برای بزرگ ترین تکامل.

[Wouter van der Hoff · Rating 4 out of 5]

Toen ik online op zoek was naar biografische boeken naar Heidegger, kwam ik onder andere dit boek tegen. Echter, het boek is zo niche dat het niet makkelijk was om eraan te komen (en ook: ik had niet echt de tijd ervoor gemaakt, dus het is misschien eerder een probleem van mijn eigen gebrekkige wilskracht). Dat veranderde toen ik in begin augustus naar de jaarlijkse boekenmarkt in Deventer was gegaan, waar dit pareltje tussen allerlei andere boeken over filosofie lag. Vanaf dat moment had ik onmiddellijk besloten om dit mijn 'treinboek' te maken, dus na vier à vijf maanden aan treinreizen ben ik eindelijk ten einde aan dit boek gekomen.
Als een groot fan van biografieën en egodocumenten vond ik dit qua inhoud echt fantastisch en onwijs interessant. Het is een innige kennismaking met een persoon - wie ik meer of minder beschouw als mijn (spirituele) leermeester - die ik nooit heb of zal ontmoeten, en toch voel ik zijn geest in mij dwalen. Soms, wanneer ik spreek over filosofie, is het alsof hij mijn vorm aanneemt om zijn boodschap in onze tijd te verkondigen.
De eerste brieven aan Elfride tonen een toppunt van hartstocht, en ook de beweeglijkheid en het jeugdige denken van Heidegger. In het tweede herkende ik mijzelf heel sterk: de zelfopgave tot een bewustwording van een oerig, verborgen denken en om het leven zo intensief mogelijk te ervaren. Helaas voor mij heb ik niet het gemak van het eerste; althans, het delen ervan. Desalniettemin, in deze brieven waait het oerige, zoals Arendt later zou zeggen, omdat ze de wortels bevatten van wat later in Sein und Zeit terecht zou komen: een breuk met het platoonse en het begin van een nieuw begrip, een waarlijke herwaardering van het menselijke en het sterfelijke.
In zijn brieven van de late twintiger jaren beginnen uiteraard zijn politieke overwegingen vorm te krijgen. De nuance hierin is dat hij geen nazi was - sterker nog, hij bekritiseerde hen als een plebejerbeweging. Wel was hij een ideoloog van de Konservative Revolution: ook niet lief, maar toch een denken van een heel ander aard. Toch bleef het ongemakkelijk om zijn opmerkingen over Joden te lezen, die toch wel duidelijk maken dat Heidegger weldegelijk antisemitische overtuigingen had. Dit zeg ik allemaal niet om hem te rehabiliteren, maar om recht aan zijn eigen mening te doen - hoe sterk ik er ook mee oneens ben.
Tijdens en na deze periode komt het interessante geval dat Heidegger zijn groet - "mijn lieve zieltje" - begint af te korten ("Mn. lv. z."). Hierin wordt de verzwakking van Heideggers liefde duidelijk; in deze periode beginnen ook zijn affaires, beginnend met Arendt. Keer op keer wordt Elfrides hart gebroken wegens dit verraad - en Heidegger heeft dan nog het lef om zijn vreemdgaan te rechtvaardigen; om zijn passies nog te onderhouden, schreef hij steeds. En dat hij steeds doet alsof hij er spijt van heeft terwijl hij het steeds bleef doen - zelfs tot na zijn zestigste jaar! In zijn taalgebruik lees ik een geoefende gaslighter, die zijn begeerten niet kan inhouden. Een verwerpelijk echtgenoot dus: het is mij een wonder dat Elfride dit heel haar leven volhield.
Wel vraag ik mij af hoe Heidegger dat allemaal voor elkaar kreeg - hij was niet lelijk, maar ook zeker niet de knapste man. Welke pick-up lines zou hij hebben gebruikt? Graag zou ik een seminar willen volgen over heideggeriaanse rizz.
De opmaak van het boek had, stilistisch gezien, beter gekund. Ook miste er voor mijn gevoel veel context in zijn levensloop: eigenlijk zou je veel liever een completere biografie voorhanden willen hebben. Dat is op zichzelf geen fout van het boek, aangezien het zich puur op (de meest interessante) brieven focust. In de laatste vijftien jaar van Heideggers brieven worden de thema's minder spannend - met uitzondering van de laatste brief, die de beroerte van Heideggers laatste jaren laat zien. Daarmee kwam er ook een mooi einde aan het boek: het besef daagt dan op dat je fragmenten een hele levensloop hebt meegemaakt, dat je een persoon leert kennen. Dat blijft de kracht van biografie.

[سیــــــاوش · Rating 2 out of 5]

نامه هایی که هایدگر و همسرش طی شصت سال برای هم نوشتن و از احساسات، بحران ها و روزمرگی هاشون برای هم گفتن ... هایدگر با وجود عشقی که به همسرش داشته بارها بهش خیانت میکنه و حتی در نامه ش به همسرش این موضوع رو توضیح هم میده.... بعضیها اعتقاد دارن خوندن نامه های یک شخصیت تاثیرگذار میتونه حاوی اطلاعاتی باشه که بتونه باعث آشنایی بهتر با اندیشه های اون شخص باشه.

بخشی از کتاب
تنها بودن با هولدرین کار مشکلی است ولی این سختی تمام چیزهای بزرگ است. شاید آلمانی ها زمانی متوجه شوند که در اینجا پای یک آدم ضعیف در بین نیست که قدرت زندگی کردن نداشته و با پناه بردن به شعر خود را نجات داده است بلکه قهرمانی بوده که مقابل خدایان در حال ظهور ایستادگی کرده است بدون هیچ ملازمی طی روزهای متمادی بالای کو ها ریشه دوانده است.... خوشحالم که کسی به فکر من نیست و از یاوه گویی ادبی دور هستم.

[Dan · Rating 5 out of 5]

Famous for deflecting any personal matter as irrelevant for an essential encounter with a thinker - Heidegger once introduced Aristotle to his students as “he lived, he worked, he died”. As such, this book of Heidegger's letters to his wife is way too personal and anti-heideggerian in spirit. There are tons of silly and uninteresting details from their lives and of those close to them. Then there is the young and completely unknown Heidegger from the years 1915-1920: full of love for his future wife, romantic, recollecting his peasant childhood and accomplishments, idealist, poor, soldier, hoping for a “small house”, Catholic, and Christian.

For me, the main revelation of this book was Heidegger's affairs with women – a lot of them. Initially he kept his mistresses secret. But as his wife started to suspect and to confront him (and them) directly – Heidegger after 1950 no longer made a secret of his affairs to his wife. Right at the end of the war – with his two sons prisoners or even dead somewhere in Russia, not welcomed at the university because of this Nazi past, and forced to pick between his current mistress and his wife - he had a mental breakdown and ended up in the psychiatric hospital for months. Also, it is quite funny to read Heidegger's letters when 60 years old - no longer living in his home for months at the time, but moving all over the place and in love with some artist-woman, princess, or former student.

The letter that makes all these letters and this book worth reading is the one from February 14, 1950 – right after confessing to his wife his past relationship with Hannah Arendt and before no longer keeping his mistresses secret from his wife. Basically Heidegger confesses and explains to his wife what is behind his thinking and what makes his entire destiny possible: “The other thing, inseparable in a different way from my love for you & from my thinking, is difficult to say. I call it Eros, the oldest of the gods according to Parmenides. […] I can't quite find the terms to express it suitably. […] The beat of that god's wings moves me every time I take a substantial step in my thinking and venture onto untrodden paths. It moves me perhaps more powerfully & uncannily then others when something long intuited is to be led across into the realm of sayable & when what has been said must after all be left in solitude for a long time to come. To live up to this purely and yet retain what is ours, to follow the flight and yet return home safely, to accomplish both things as equally essential and pertinent, this is where I fail too easily & then either stray into pure sensuality or try to force the unforceable through sheer work.”