Jij ontbreekt aan mij

by Mirjam Rotenstreich

Het is niet uit te leggen, merkte Mirjam Rotenstreich, als ze de vraag kreeg hoe het met haar ging. Beheerst door Verdriet, Gemis en Leed om haar zoon Tonio, die in 2010 overleed aan de gevolgen van een verkeersongeluk, staat haar leven in het teken van VGLT, ofwel overleven. Dat begrijpt iedereen. Maar wat dat werkelijk betekent, is door niemand na te voelen.

En toch. In de afgelopen jaren schreef Rotenstreich korte teksten die vaak hartverscheurend zijn, soms onverwacht luchtig, en die telkens één aspect behandelen van het leven van een moeder zonder kind. Kerstmis, pakjesavond, tandenpoetsen, films kijken, verdrietliedjes horen, naar de supermarkt gaan – de aanleiding kan futiel lijken, maar met een gebroken hart heb je aan weinig genoeg om van slag te raken.

Stukje bij beetje ontdekte Mirjam dat het tóch kan. Het indrukwekkende bewijs is Jij ontbreekt aan mij: een liefdevol portret van Tonio, én een alleszeggend antwoord op de vraag hoe het nu met haar gaat. Er zijn woorden dat liet haar man A.F.Th. van der Heijden zien in Tonio. Een requiemroman (2011). Men kan Jij ontbreekt aan mij bezien als haar kant van de zaak.

222 pages, Kindle Edition

First published October 31, 2023

About the author

Mirjam Rotenstreich debuteerde met de roman Salieristraat no 100 en stelde diverse bloemlezingen en boeken over literatuur samen. Ze is de echtgenote van A.F.Th. van der Heijden en voltooide de roman Verloren mensen tijdens haar rouwperiode om de dood van hun zoon Tonio.

Reviews

[Hans Buijze · Rating 4 out of 5]

Miniatuurtjes over Tonio, over de dood van hem en de tijd erna. De bestorven moeder geeft ons een ontroerend inkijkje in haar leven met dit verdriet. Overweldigend en in een adem uitgelezen, ook omdat ik me zo verwant voel met haar en haar ervaringen.

[Sandra Van den Bosch · Rating 4 out of 5]

Mooi, puur en rauw boek over wat het plotse verlies van je kind kan betekenen.
“Er is geen toekomst voor jou samen met je kind. Je kunt slechts teren op wat je geheugen jou over het leven met je kind aanreikt. Maar dat doet zo vreselijk veel pijn. Daarom keer je je blik elke keer toch weer naar de toekomst en zoek je een methode om verder te kunnen. In de praktijk houdt dat in dat je elke dag bezig bent met overleven.”

[Annet · Rating 3 out of 5]

Als patchwork breit Rotenstreich inzichten aan elkaar rondom haar VGLT: Verdriet, Gemis, Leed over Tonio. Het zijn meestal alledaagse gebeurtenissen, een uitspraak die ze hoort of een aandenken dat ze in huis vindt die haar helpen haar situatie als 'bestorven moeder', zoals ze het zelf noemt, te bevatten.
Zo heftig als ik Tonio van A.F.Th. van der Heijden destijds vond, zo weinig kon dit boek me echt raken.

[Lydia Bottenburg · Rating 5 out of 5]

Ik weet niet of mijn rating even hoog geweest zou zijn als ik niet zelf een zoon verloren had. Qua herkenbaarheid en daardoor troost, scoort het boek heel hoog bij mij. De opbouw van het boek, in kleine korte hoofdstukjes, die los van elkaar en in willekeurige volgorde gelezen kunnen worden, draagt zeker bij aan de kwaliteit van het boek. De moedige eerlijkheid van de schrijfster is indrukwekkend.

[Patricia De Boer · Rating 5 out of 5]

Op 23 mei 2010 wordt op 21 jarige leeftijd Tonio aangereden door een auto.
Hij is de enige zoon van schrijvers echtpaar Mirjam Rotenstreich en Adri van der Heijden.
Mirjams echtgenoot schreef al eerder een kort na de dood van zijn zoon, een boek over hem : " Tonio, een requiem ", die later ook is verfilmd.
Pas in 2023 heeft Mirjam haar eigen herinneringen over haar enige kind op papier gezet.

Het boek begint met het tragische moment wanneer Tonio van de beademing wordt afgehaald, en het daadwerkelijke rouw proces voor Mirjam begint.

Dit boek is een droevige nagedachtenis aan haar enige zoon.
Een ontzettend mooi eerbetoon vol herinneringen aan het leven van Tonio.
Over vakanties die zij samen vierden, hoe Tonio als kleine jongen opgroeide, en hoe lief hij altijd was.
Maar ook over zijn pubertijd, zijn studie en het uiteindelijk moeten leeg halen van zijn studentenkamer.
Tussen alle herinneringen schrijft Mirjam ook over haar rouwverwerking, over het verdriet dat haar nu, jaren later nog steeds kan overvallen bij het horen van bepaalde muziek.

Het is moeilijk te bevatten hoe je verder moet leven zonder je kind, en wat een pijnlijk proces dat is, en tot je eigen dood ook zal blijven.
Wanneer je je partner verliest, dan ben je een weduwe, en overlijden je ouders, dan ben je een wees.
Maar voor het onbeschrijfelijke verlies van een kind, bestaat geen naam.

Ik vond het bijzonder om te lezen hoe Mirjam de lezer meeneemt in haar verdriet, en ik vond het boek ook bijzonder mooi geschreven

[Franske Brandt · Rating 5 out of 5]

Vijf sterren vanwege de vele mooie beschrijvingen, de inkijk in het immense, altijd blijvende, verdriet van een moeder om haar kind. Zo Knap wanneer je er woorden aan kunt geven. In een ruk uitgelezen.

[Susanne Koster · Rating 4 out of 5]

Hartverscheurend mooi

[Bourdonne · Rating 4 out of 5]

Stuk beter (voor mij althans) dan het opgeblazen werk van haar man.

[Bente · Rating 4 out of 5]

Ik had me het boek anders voorgesteld en ik vond het boek minder sterk dan Tonio. Een requiemroman. Toch was het wel dermate interessant dat ik het boek heb uitgelezen.

[Laura · Rating 3 out of 5]

3.5*

[Michel Verdonck · Rating 3 out of 5]

6,5/10
Wel ja, zo hard het boek van haar echtgenoot binnenkwam, zo weinig dit me doet. Integendeel, de auteur wentelt zich zo in zelfmedelijden dat ik er ongemakkelijk van word, en ik kan me niet herinneren dat dat ook het geval was bij "Tonio, een requiemroman". Waar ik niet mee gezegd wil hebben dat wat zij meegemaakt heeft niet verschrikkelijk is.