Η παραγωγή του αστικού χώρου ως κοινωνικό και πολιτικό διακύβευμα: Αφηγήσεις από την Ελλάδα της μεταπολεμικής ανάπτυξης

by Μαρία Μαντουβάλου, Φερενίκη Βαταβάλη (Editor), Γιώργος Πατρίκιος (Editor)

Το βιβλίο περιλαμβάνει κείμενα της Μαρίας Μαντουβάλου, καθώς και κείμενα που έχει γράψει σε συνεργασία με τις Μαρία Μαυρίδου, Ντίνα Βαΐου, Λουίζα Μάρθα και Ευαγγελία Μπαλλά.

Συνδετικό στοιχείο των κειμένων είναι η παραδοχή ότι οι διαδικασίες παραγωγής του χώρου αντανακλούν αλλά και καθορίζουν σημαντικές πλευρές των κοινωνικών σχέσεων σε πολλά επίπεδα. Οι αφηγήσεις από την Ελλάδα της μεταπολεμικής ανάπτυξης εμβαθύνουν επιλεκτικά και σε διαφορετικές συγκυρίες –από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα– στην κατανόηση διαδικασιών παραγωγής του αστικού χώρου και των συναρτώμενων με αυτές κοινωνικών σχέσεων. Η αστικοποίηση, η αυτοστέγαση, η αυθαίρετη και η εκτός σχεδίου δόμηση, η αντιπαροχή και η πολυκατοικία, οι αστικές αναπλάσεις συνυφαίνονται με θεσμούς και πολιτικές, κοινωνικές σημασίες και πρακτικές, τυπικά και άτυπα δίκτυα, επαγγέλματα, οικογενειακές δομές, σχέσεις εξουσίας και συμφέροντα.

Σήμερα, οι σαρωτικές κοινωνικές ανατροπές και οι σωρευτικές κρίσεις, η εμπέδωση νεοφιλελεύθερων πολιτικών και παραδειγμάτων, καθώς και οι νέες σημασίες που αποκτούν τα ζητήματα του χώρου –η γη, η ιδιοκτησία, η κατοικία, το περιβάλλον, η ανάπτυξη κ.λπ.– ωθούν να ξανασκεφτούμε την παραγωγή του αστικού χώρου ως κοινωνικό και πολιτικό διακύβευμα. Δηλαδή ως ένα πεδίο διαρκούς διαπραγμάτευσης, διεκδίκησης, συναίνεσης ή σύγκρουσης.

448 pages

First published October 23, 2023

About the author

Η Μαρία Μαντουβάλου είναι ομότιμη καθηγήτρια της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ (1958-1963), πολεοδομία και κοινωνιολογία στο Παρίσι και διαθέτει διδακτορικό δίπλωμα από το πανεπιστήμιο Paris V, Sorbonne. Από το 1974 έως το 2007 ήταν μέλος ΔΕΠ της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ με σημαντικό διδακτικό και ερευνητικό έργο. Έχει διατελέσει μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (1993-1996 και 2010-2012).

Reviews

[foteini_dl · Rating 5 out of 5]

Για κάποιον λόγο, όχι περίεργο, ακόμα και σήμερα η μελέτη της πόλης, του αστικού χώρου, και του σχεδιασμού θεωρούνται εν γένει θέματα τεχνικά, που απευθύνονται σε ένα συγκεκριμένο κοινό, έξω από την κοινωνία/απολιτίκ (αυτό το απολιτίκ είναι όντως απολιτίκ;). Και όλα αυτά ενώ τα θέματα αυτά δεν θα μπορούσαν να είναι πιο συνυφασμένα με τις κοινωνικές σχέσεις και δυναμικές της, έτσι;

Ευτυχώς, εδώ και πολλά χρόνια, από τη Ματαπολίτευση, υπάρχουν επιστήμονες σαν τη Μαρία Μαντουβάλου που βλέπουν τα πράγματα αλλιώς, έχουν ξεκάθαρη (κριτική) στάση και μας κινητοποιούν να αναρωτιόμαστε και να αναστοχαζόμαστε. Και μέσα από το παρελθόν, να καταλαβαίνουμε καλύτερα το σήμερα και να σκεφτόμαστε το αύριο και τη θέση μας σε αυτό.

Σε αντίθεση με αυτό το βιβλίο, το ευχαριστώ στη Μαντουβάλου είναι περιττό.