What do you think?
Rate this book
Grand Tour Europa
Europa is onze geschiedenis én onze toekomst. De bijdragen in deze bundel laten zien hoe sterk de landen van de EU met elkaar verbonden zijn, maar ook hoe kwetsbaar Europa is. Met een voorwoord van journalist en Europa-correspondent Caroline de Gruyter
Europa is onze geschiedenis én onze toekomst. Zevenentwintig literaire auteurs – één per lidstaat – geven hun visie op ‘hun’ Europa. In niet eerder gepubliceerde verhalen, essays en reportages verstrengelen herinneringen, opvattingen en ideeën zich tot een portret van de Europese Unie. De bijdragen in deze bundel laten zien hoe sterk de landen van de EU met elkaar verbonden zijn, maar ook hoe kwetsbaar Europa is. De titel Grand Tour Europa verwijst naar de rondreis door Europa die welgestelde jongeren in de achttiende en negentiende eeuw moesten maken om hun horizon te verbreden. Deze Grand Tour levert een uniek panorama van de hedendaagse Europese literatuur, een zelfportret van het continent door zijn beste auteurs.
Met bijdragen van: Lize Spit (België), Kapka Kassabova (Bulgarije), Stavros Christodoulou (Cyprus), Jens Christian Grøndahl (Denemarken), Daniel Kehlmann (Duitsland), Tiit Aleksjev (Estland), Sofi Oksanen (Finland), Maylis de Kerangal (Frankrijk), Ersi Sotiropoulos (Griekenland), László Krasznahorkai (Hongarije), Colm Tóibin (Ierland), Rosella Postorino (Italië), Olja Savicevic (Kroatië), Janis Jonevs (Letland), Tomas Venclova (Litouwen), Jean Portante (Luxemburg), Immanuel Mifsud (Malta), Jan Brokken (Nederland), Eva Menasse (Oostenrijk), Agata Tuczynska (Polen), Lídia Jorge (Portugal), Norman Manea (Roemenië), Brina Svit (Slovenië), Michal Hvorecký (Slowakije), Fernando Aramburu (Spanje), Katerina Tucková (Tsjechië) en Björn Larsson (Zweden).
Europa is onze geschiedenis én onze toekomst. Zevenentwintig literaire auteurs – één per lidstaat – geven hun visie op ‘hun’ Europa. In niet eerder gepubliceerde verhalen, essays en reportages verstrengelen herinneringen, opvattingen en ideeën zich tot een portret van de Europese Unie. De bijdragen in deze bundel laten zien hoe sterk de landen van de EU met elkaar verbonden zijn, maar ook hoe kwetsbaar Europa is. De titel Grand Tour Europa verwijst naar de rondreis door Europa die welgestelde jongeren in de achttiende en negentiende eeuw moesten maken om hun horizon te verbreden. Deze Grand Tour levert een uniek panorama van de hedendaagse Europese literatuur, een zelfportret van het continent door zijn beste auteurs.
Met bijdragen van: Lize Spit (België), Kapka Kassabova (Bulgarije), Stavros Christodoulou (Cyprus), Jens Christian Grøndahl (Denemarken), Daniel Kehlmann (Duitsland), Tiit Aleksjev (Estland), Sofi Oksanen (Finland), Maylis de Kerangal (Frankrijk), Ersi Sotiropoulos (Griekenland), László Krasznahorkai (Hongarije), Colm Tóibin (Ierland), Rosella Postorino (Italië), Olja Savicevic (Kroatië), Janis Jonevs (Letland), Tomas Venclova (Litouwen), Jean Portante (Luxemburg), Immanuel Mifsud (Malta), Jan Brokken (Nederland), Eva Menasse (Oostenrijk), Agata Tuczynska (Polen), Lídia Jorge (Portugal), Norman Manea (Roemenië), Brina Svit (Slovenië), Michal Hvorecký (Slowakije), Fernando Aramburu (Spanje), Katerina Tucková (Tsjechië) en Björn Larsson (Zweden).
448 pages, Hardcover
First published March 2, 2022
13 people are currently reading
192 people want to read
About the author
Olivier Guez
22 books68 followersOlivier Guez est un écrivain, journaliste et scénariste français né en 1974 à Strasbourg. Diplômé de sciences politiques et de relations internationales, il a d’abord travaillé comme grand reporter avant de se consacrer à l’écriture. Auteur d’essais et de romans nourris par l’histoire et la géopolitique, il s’est fait connaître avec La Disparition de Josef Mengele (2017), couronné par le prix Renaudot, où il retrace la fuite et la fin du médecin nazi. Parmi ses autres ouvrages notables figurent L’Impossible retour : une histoire des juifs en Allemagne depuis 1945 (2007), Eloge de l’esquive (2014) et Les Révolutions de Jacques Koskas (2014).
Sa prose allie rigueur documentaire et souffle romanesque, une écriture, à la fois précise et nerveuse, mêle le réel et la fiction avec une grande acuité morale. Guez s’intéresse particulièrement aux zones d’ombre de l’histoire, aux exils, à la mémoire européenne et aux destins broyés par la violence politique.
Sa prose allie rigueur documentaire et souffle romanesque, une écriture, à la fois précise et nerveuse, mêle le réel et la fiction avec une grande acuité morale. Guez s’intéresse particulièrement aux zones d’ombre de l’histoire, aux exils, à la mémoire européenne et aux destins broyés par la violence politique.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
September 1, 2023
Bijzonder boek waarin schrijvers uit de lidstaten van de EU een doorkijk geven in wat hun land cultureel definieert ten opzicht van Europa en de EU. Doel van het boek is een soort culturele canon te scheppen die enerzijds de diversiteit viert, maar tegelijkertijd de eenheid smeedt. Uiteraard zijn er grote onderlinge verschillen in de EU, maar de gezamenlijke historie laat overal soortgelijke sporen en verhalen na van wisselende nationaliteiten, sociale verschuivingen en soms ook desillusies.
Het ene verhaal is uiteraard boeiender dan de ander. Favorieten zijn Finland/Litouwen/Oostenrijk/Roemenië/Slovenië vanwege het mooie verschuivende historische perspectief en de impact die het uiteenvallen van een rijk (Sovjet-Unie en Habsburgse rijk) heeft op een land. Toch is bijna elk verhaal op zichzelf een boeiend en sprekend portret.
Al met al een aanrader voor een ieder die geïnteresseerd is in hoe nationale culturen zich in Europa verhouden en mee ontwikkelen in de EU, in plaats van enkel over Europa te lezen als politieke en monetaire eenheid.
En een voorwoord van Caroline de Gruyter is natuurlijk de beste opening die een boek kan wensen :)
Het ene verhaal is uiteraard boeiender dan de ander. Favorieten zijn Finland/Litouwen/Oostenrijk/Roemenië/Slovenië vanwege het mooie verschuivende historische perspectief en de impact die het uiteenvallen van een rijk (Sovjet-Unie en Habsburgse rijk) heeft op een land. Toch is bijna elk verhaal op zichzelf een boeiend en sprekend portret.
Al met al een aanrader voor een ieder die geïnteresseerd is in hoe nationale culturen zich in Europa verhouden en mee ontwikkelen in de EU, in plaats van enkel over Europa te lezen als politieke en monetaire eenheid.
En een voorwoord van Caroline de Gruyter is natuurlijk de beste opening die een boek kan wensen :)
November 30, 2023
In de achttiende eeuw maakten aristocratische jongeren uit het noorden van Europa vaak een rondreis naar de kunst- en cultuurschatten aan de Middellandse Zee: een grande tour. Zowel de naam als de inhoud van de bundel die de Franse auteur Oliver Guez heeft samengesteld, vertaald door Katelijne De Vuyst, hint naar deze traditie. Grand Tour Europa neemt je aan de hand van hedendaagse schrijvers als Lize Spit, Fernando Aramburu en Eva Mensasse mee op een rondreis langs de lidstaten van de Europese Unie, waarin je wordt ondergedompeld in het gedeelde verleden van ons continent.
Guez gaf aan de auteurs één opdracht mee: ‘ik heb hun gevraagd iets te vertellen over een plek waar de band van hun land met de Europese cultuur en geschiedenis aan het licht komt.’ Ondanks deze afgebakende vraag is het resultaat allesbehalve eenduidig. Het levert een prachtige mix aan fictie- en non-fictieverhalen op, die inderdaad de veelzijdigheid van de Europese cultuur laten zien. Om orde aan te brengen, heeft Guez als samensteller de verhalen gegroepeerd onder thema’s als omzwervingen, nostalgie en wonden. Onder dit laatste kopje staan maar vier vertellingen, maar er hadden meer bijdrages onder dit thema geschaard kunnen worden. Als er iets thematisch opvalt, is het dat veel auteurs schrijven over de Europese littekens uit het verleden, en dan vooral die uit de twintigste eeuw, zoals de Holocaust.
De Poolse Agata Tuszynska geeft hiervan een goed voorbeeld. Met Adres geeft ze een prachtige ingetogen blik in dit duistere verleden, voor haar gesymboliseerd in de muur van het getto van Warschau, een traumatisch litteken in de stad. Naast een terugblik op haar persoonlijke zoektocht naar de geschiedenis en de identiteit van de stad tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, maakt de auteur nog een belangrijke opmerking over er net niet bij horen, een gevoel dat in veel bijdrages van Oost-Europese schrijvers in Grand Tour Europa terugkomt. ‘Ik erkende mijn Poolse roots niet. Ik wilde deel uitmaken van Europa, naar het westen kijken, over het ijzeren gordijn heen. Maar ik voelde mij als een aangetrouwde nicht.’
Tegenover deze wonden uit het verleden zetten vooral schrijvers uit het westen en noorden van het continent een heel ander beeld neer. Hieruit blijken vooral de mogelijkheden, net als de jongeren die in de achttiende eeuw op reis gingen, om gelijkgezinden uit andere Europese landen te ontmoeten en ideeën uit te wisselen. Jan Brokken schrijft bijvoorbeeld over Hotel Spaander in Volendam, waar aan het begin van de twintigste eeuw een Europese kunstenaarskolonie was gevestigd. De Deense auteur Jens Christian Grøndahl kiest voor een luchtige lofzang op het café. ‘Niet toevallig moet ik aan cafés denken als ik droom van Europa. De oases in de burgermaatschappij waar je tegelijkertijd alleen kunt zijn met anderen, zonder dat het een ander belet.’
Naast deze tweedeling in de toon van de verhalen tussen oost en west, valt er nog iets op aan deze bundel, iets wat Guez in zijn pro-Europese inleiding niet noemt. Daarin spreekt hij van een bonte Europese cultuur die een tegenwicht moet bieden aan interne als externe krachten die identiteiten in een afgebakend hokje willen plaatsen. Toch is de consequentie van diezelfde Europese cultuur dat er ook mensen zijn die er niet aan mee mogen doen. Slechts sporadisch schemeren dit soort uitsluitingsmechanismen in het boek door. De bijdrage uit Malta van Immanuel Mifsud is een broodnodige uitzondering. Hierin probeert een migrant het eiland te bereiken, maar tijdens zijn tocht wordt hij voortdurend geconfronteerd met nieuwsberichten over Europese landen die geen migranten op zee willen redden.
De prachtige individuele bijdrages aan Grand Tour Europa bieden inderdaad het pluriforme beeld van de in de inleiding beloofde gedeelde Europese cultuur. Toch is het voor de balans in de verhalen jammer dat de Europese blik vooral in het verleden blijft hangen en dat slechts weinig auteurs hebben gekozen om over echte hedendaagse uitdagingen, zoals migratie en omgaan met ons slavernijverleden, te schrijven.
Guez gaf aan de auteurs één opdracht mee: ‘ik heb hun gevraagd iets te vertellen over een plek waar de band van hun land met de Europese cultuur en geschiedenis aan het licht komt.’ Ondanks deze afgebakende vraag is het resultaat allesbehalve eenduidig. Het levert een prachtige mix aan fictie- en non-fictieverhalen op, die inderdaad de veelzijdigheid van de Europese cultuur laten zien. Om orde aan te brengen, heeft Guez als samensteller de verhalen gegroepeerd onder thema’s als omzwervingen, nostalgie en wonden. Onder dit laatste kopje staan maar vier vertellingen, maar er hadden meer bijdrages onder dit thema geschaard kunnen worden. Als er iets thematisch opvalt, is het dat veel auteurs schrijven over de Europese littekens uit het verleden, en dan vooral die uit de twintigste eeuw, zoals de Holocaust.
De Poolse Agata Tuszynska geeft hiervan een goed voorbeeld. Met Adres geeft ze een prachtige ingetogen blik in dit duistere verleden, voor haar gesymboliseerd in de muur van het getto van Warschau, een traumatisch litteken in de stad. Naast een terugblik op haar persoonlijke zoektocht naar de geschiedenis en de identiteit van de stad tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, maakt de auteur nog een belangrijke opmerking over er net niet bij horen, een gevoel dat in veel bijdrages van Oost-Europese schrijvers in Grand Tour Europa terugkomt. ‘Ik erkende mijn Poolse roots niet. Ik wilde deel uitmaken van Europa, naar het westen kijken, over het ijzeren gordijn heen. Maar ik voelde mij als een aangetrouwde nicht.’
Tegenover deze wonden uit het verleden zetten vooral schrijvers uit het westen en noorden van het continent een heel ander beeld neer. Hieruit blijken vooral de mogelijkheden, net als de jongeren die in de achttiende eeuw op reis gingen, om gelijkgezinden uit andere Europese landen te ontmoeten en ideeën uit te wisselen. Jan Brokken schrijft bijvoorbeeld over Hotel Spaander in Volendam, waar aan het begin van de twintigste eeuw een Europese kunstenaarskolonie was gevestigd. De Deense auteur Jens Christian Grøndahl kiest voor een luchtige lofzang op het café. ‘Niet toevallig moet ik aan cafés denken als ik droom van Europa. De oases in de burgermaatschappij waar je tegelijkertijd alleen kunt zijn met anderen, zonder dat het een ander belet.’
Naast deze tweedeling in de toon van de verhalen tussen oost en west, valt er nog iets op aan deze bundel, iets wat Guez in zijn pro-Europese inleiding niet noemt. Daarin spreekt hij van een bonte Europese cultuur die een tegenwicht moet bieden aan interne als externe krachten die identiteiten in een afgebakend hokje willen plaatsen. Toch is de consequentie van diezelfde Europese cultuur dat er ook mensen zijn die er niet aan mee mogen doen. Slechts sporadisch schemeren dit soort uitsluitingsmechanismen in het boek door. De bijdrage uit Malta van Immanuel Mifsud is een broodnodige uitzondering. Hierin probeert een migrant het eiland te bereiken, maar tijdens zijn tocht wordt hij voortdurend geconfronteerd met nieuwsberichten over Europese landen die geen migranten op zee willen redden.
De prachtige individuele bijdrages aan Grand Tour Europa bieden inderdaad het pluriforme beeld van de in de inleiding beloofde gedeelde Europese cultuur. Toch is het voor de balans in de verhalen jammer dat de Europese blik vooral in het verleden blijft hangen en dat slechts weinig auteurs hebben gekozen om over echte hedendaagse uitdagingen, zoals migratie en omgaan met ons slavernijverleden, te schrijven.
June 26, 2024
De Europese gemeenschap associëren we in het algemeen louter met economie en politiek. Maar er bestaat wel degelijk zoiets als kunst en cultuur met een Europees karakter. Dat geldt ook voor literatuur, niettegenstaande de grote verscheidenheid aan Europese talen. Overigens draagt EU-steun aan ‘kleine talen’, zoals het Fries, bij aan instandhouding van die verscheidenheid.
Of het nu romans en verhalen uit bijvoorbeeld Nederland, Litouwen, Hongarije of Portugal zijn, ze moeten bepaalde kenmerken gemeen hebben, wil er sprake zijn van ‘Europese literatuur’. Op grond van dat idee vroeg de Franse schrijver Olivier Guez uit elk van de 27 EU-lidstaten een auteur om een nieuw verhaal of essay te schrijven. In beginsel met een Europees onderwerp, wat dat ook mocht zijn. Tezamen zouden de 27 bijdragen wellicht een literair (zelf-)portret van Europa vormen.
Grand Tour Europa vormt de neerslag van dat project, dat wonderlijk goed gelukt is. Het is een literair zelfportret van Europa geworden.
Of het nu romans en verhalen uit bijvoorbeeld Nederland, Litouwen, Hongarije of Portugal zijn, ze moeten bepaalde kenmerken gemeen hebben, wil er sprake zijn van ‘Europese literatuur’. Op grond van dat idee vroeg de Franse schrijver Olivier Guez uit elk van de 27 EU-lidstaten een auteur om een nieuw verhaal of essay te schrijven. In beginsel met een Europees onderwerp, wat dat ook mocht zijn. Tezamen zouden de 27 bijdragen wellicht een literair (zelf-)portret van Europa vormen.
Grand Tour Europa vormt de neerslag van dat project, dat wonderlijk goed gelukt is. Het is een literair zelfportret van Europa geworden.
September 13, 2023
Paar aardige verhalen, maar waarom moet dit soort boeken verschijnen? Ik heb werkelijk geen idee.
September 20, 2023
Bij het lezen van het idee achter dit boek, dacht ik direct dat Stefan Zweig dit geweldig had gevonden: een verzameling van Europese schrijvers die hun visie over Europa delen. Elke deelstaat levert een hoofdstuk in. In de inleiding wordt meteen de spijker op z'n kop geslagen: De Europese Unie is voor veel Europeanen slechts een ver van hun bed show, een technocratisch en economische instantie zonder enig oog voor culturele of historische aspecten. Dit boek wil dat deels rechtzetten.
Interessant is het verschil tussen de regio's. De landen van het voormalig Oostblok refereren vaak naar de traumatische periode van de Tweede Wereldoorlog en het communistisch tijdperk, terwijl de auteurs uit de Benelux en Scandinavië juist luchtige stukken schreven. Daarbij was het opvallend dat alleen Portugal het onderwerp slavernij aan durfde te snijden.
Helaas waren mijn gedachten er wat minder bij tijdens het lezen van het boek, maar ik ben enorm fan van het initiatief en ik hoop dat er meer culturele initiatieven zijn die een kosmopolitische samenwerking kiezen voor hun werk.
Interessant is het verschil tussen de regio's. De landen van het voormalig Oostblok refereren vaak naar de traumatische periode van de Tweede Wereldoorlog en het communistisch tijdperk, terwijl de auteurs uit de Benelux en Scandinavië juist luchtige stukken schreven. Daarbij was het opvallend dat alleen Portugal het onderwerp slavernij aan durfde te snijden.
Helaas waren mijn gedachten er wat minder bij tijdens het lezen van het boek, maar ik ben enorm fan van het initiatief en ik hoop dat er meer culturele initiatieven zijn die een kosmopolitische samenwerking kiezen voor hun werk.
July 6, 2024
Une lecture explorant les multiples facettes de l'Europe. On y découvre des auteurs originaires de chaque État membre de l'Union européenne et qui donnent chacun à leur manière leur vision de l'Europe. On a ici, comme l'indique la préface d'Olivier Guez, "un maximum de diversité dans un minimum d'espace" répondant à la définition de l'Europe de Milan Kundera.
"Le monde totalitaire est le royaume de l'unisson qui dissimule une cacophonie. Les pays de l'Europe ne sont jamais à l'unisson mais, dans l'ensemble, ils sont en harmonie les uns avec les autres." Tomas Venclova
"Le monde totalitaire est le royaume de l'unisson qui dissimule une cacophonie. Les pays de l'Europe ne sont jamais à l'unisson mais, dans l'ensemble, ils sont en harmonie les uns avec les autres." Tomas Venclova
March 25, 2024
Voor mij onthult deze bundel veel over wat vaak fout gaat als men de neiging voelt 'Europese cultuur' te promoten: vanuit een tekort aan zelfvertrouwen komt men vaak niet veel verder dan navelstaarderij. Ik snap niet goed hoe de redactie dacht dat het een goed idee was om bijna om de twee verhalen het over de Tweede Wereldoorlog te hebben, alsof dat nog relevant is voor de Europese jeugd die, radeloos door jaren van besparingen door de Troika, genoodzaakt zijn om hun land te verlaten. Opzoek naar de Europese droom? More like: gevangen in een economisch en politiek project dat te bang is toe te geven dat ze het eigenlijk allemaal niet zo goed weten en daarom liever doormodderen.
Natuurlijk zou ik ook graag geloven in Europa als ze mij goed zouden verlonen voor het bijdragen tot een verhaal in dit soort bundel. Jammer dus dat getalenteerde schrijvers hierin meegaan in plaats van het concept van 'Europese cultuur' uit te dagen. Dat zou een interessante bundel geven. Dit was het dus niet.
Natuurlijk zou ik ook graag geloven in Europa als ze mij goed zouden verlonen voor het bijdragen tot een verhaal in dit soort bundel. Jammer dus dat getalenteerde schrijvers hierin meegaan in plaats van het concept van 'Europese cultuur' uit te dagen. Dat zou een interessante bundel geven. Dit was het dus niet.
October 29, 2023
Het is niet eenvoudig te kiezen hoeveel sterren, omdat het een caleidoscoop is van 27 verschillende auteurs. Maar dat maakt het wel heel boeiend, al die perspectieven over het nu, het verleden ( met o.a. vaak joden, antisemitisme, Koude Oorlog, toerisme. en soms iets van toekomst.
March 13, 2025
Ik had er meer van verwacht gezien de veel belovende titel.
October 10, 2025
Read for a class
September 11, 2022
Très chouette livre-patchwork vu la diversité des auteurs, des styles et des approches de l'Europe mais l'Europe n'est-ce pas cela ?
Displaying 1 - 11 of 11 reviews