Ἰσοβίτης στό ἑλληνικό κάτεργο

by Γιώργος Λεωτσάκος

Σκόπιμα δεν δημοσιοποιώ απείκασμα ατόμου 86 ετών, που στιγμή δεν σκέφτηκε να πιστέψει σε τέτοια μακροημέρευση (σήμερα ανεπιθύμητη και μόνον από... «υποκείμενα νοσήματα»). Oύτε και συνέταξα επιστημονική εργογραφία. Στα Αρχεία της Ακαδημίας Αθηνών υπάρχει πολυσέλιδο λεπτομερέστατο βιογραφικό μου (Δεκέμβριος 2015). Tο κατέθεσα όταν αναγνωρίσθηκε ουσιαστικά όλο το όποιο έργο μου για την Έντεχνη Ελληνική Μουσική με την απονομή (23 Δεκ. 2015) του αφιερωμένου σ’ εκείνην «Μοτσενίγειου Βραβείου».

Όνειρο ζωής μου η μουσική, χτυπήθηκε από γονείς που μου έδειξαν ενωρίτατα ότι κατά βάθος δεν υπήρξα γι’ αυτούς παρά προϊόν μάλλον... ανεπιτυχούς συνουσίας – τέλη Δεκεμβρίου του 1934.

Το πώς και γιατί, τελικά, ακολούθησε η ζωή μου μονοπάτια αγριότατα θα διαβάσετε στο ανά χείρας, του οποίου κατ’ εξοχήν ιδιαιτερότητα, που, απ᾽ όσο θυμούμαι, δεν συνάντησα ποτέ σε όσες αυτοβιογραφίες ή απομνημονεύματα διάβασα, είναι το πώς η κακοτυχία και η επαγγελματική μου διαδρομή (ποτέ σταδιοδρομία) αλληλοσφυρηλατήθηκαν τόσο τέλεια ώστε να προκύψει ό,τι προέκυψε: εγώ. Και, θυμίζοντας τον William Blake, σούρθηκα στον «επικίνδυνο κόσμο», πες σφάγιο, ψυχικό και σωματικό, άλλά με τη μουσική και τη λαχτάρα φυγής αιμάσσουσες και αείζωες μέσα μου. Όμως, όλως συμπτωματικά, όσα με πλήγωσαν καθ’ οδόν δεν αφορούσαν μόνο εμένα αλλά και, κυρίως, τα κρανία όσων Ελλήνων εμπεριέχουν ακόμη φαιάν ουσία. Έτσι, γι’ αυτούς, αλλά και ελπίζοντας να ξαλαφρώσω την ψυχή μου, το 2010, καθηλώθηκα μπροστά στον υπολογιστή μου επί 8 χρόνια.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος - Διαθήκη

Μέρος Α΄: Προσωπική ζωή
1. Οικογένεια πατέρα
2. Η Πρωταρχική Ελένη και η «οικογένεια» της μάνας μου
3. Οι ληξιαρχικοί μου γεννήτορες: βία, βλακεία, αναισθησία
4. Ο Ιωσήφ και οι... εξάδελφοί του
5. Ηλιαχτίδες μες στη μαυρίλα: Ακριβή, γείτονες, τέκτονες...
6. Δασκάλες, δάσκαλοι, σχολειά: λίγη αγάπη, περισσότερο φως
7. Πρώτοι σωρειτομελανίες: 14 μήνες κλινήρης
8. 1953: Νομική Σχολή, αρχή μουσικών σπουδών και η τότε Φιλοθέη
9. Η "Καθημερινή", 1952-1965: Σκηνικό, καταφύγιο και Ίαμα, σαν με χτύπησε το «Μεγάλο Αστροπελέκι»
Ι. Ελένη Βλάχου
ΙΙ. Αιμίλιος Χουρμούζιος
10. Το «Μεγάλο Αστροπελέκι»: επιβίωση και 10 χρόνια πιο ανθρώπινα (1955-1965)
11. Δεκαέξι σκοτεινότατα χρόνια (1965-1981)

Μέρος Β΄: Επαγγελματική διαδρομή
12. Χρήστος Δ. Λαμπράκης και ΔΟΛ Ι (1965-1974)
13. Χρήστος Δ. Λαμπράκης και ΔΟΛ II (1974-1979)
14. Δύο άλλα unhappy ends παράλληλα με τον ΔΟΛ
Α. Μάνος Χατζιδάκις και «Τρίτο» (1975-1976)
Β. Συνεργασία με το "Αντί" (1975-1983)
15. Δεκατρείς μήνες "Πρωινής" και τέσσερα συναρπαστικά χρόνια ανεργίας!
16. Ξανά Ραδιοφωνία - Δύο εφημερίδες. Ιντερμέτζο
Μίκης Θεοδωράκης - Τρίτη εφημερίδα
17. Το "Πλάσμα", το Μέγαρο και γενικά η... μεταπλασματική εποχή (1991-2019)
18. Το Μέγα Χρονικό του Χάρη Ξανθουδάκη. Πράξη πρώτη
- Φιλικό «Intermezzo» (!!!) 37 ετών (1)
- Κείμενα Χάρη Ξανθουδάκη περί Λεωτσάκου
- Φιλικού «Intermezzo» συνέχεια (2)
- Φιλικού «Intermezzo» συνέχεια & τέλος (3)
- Το Μέγα Χρονικό του Χάρη Ξανθουδάκη. Πράξη δεύτερη
- Ελληνική Μουσικολογική Εταιρεία: ούτε μύγα στο σπαθί μου! - Το χρονικό του Κυριάκου Π. Λουκάκου! Πράξη τρίτη
19. «Πίνακες από μιαν έκθεση»: άγιοι, αμαρτωλοί και δαίμονες
- Μίνως Δούνιας
- Φοίβος Ανωγειανάκης
- Έλλη Νικολαΐδη
- Κίμων Βουρλούμης
- Γεώργιος Κουρνούτος
- Νίκος Ζωρογιαννίδης
- Θόδωρος Κρίτας
- Γεώργιος Κουράκος
- Νίκος Ι. Συνοδινός
- Αλκιβιάδης Μαργαρίτης
- Λίνα Λαλάντη
- Γιάννης Χρήστου
- Τζατσίντο Σέλσι, κόμης ντ' Αγιάλα Βάλβα
- Μπριζίτ Σίφερ
- Υστερόγραφο περί Ιάν(ν)η Ξενάκη (Χρήστου Σαμαρά)
20. Παραλειφθέντα και Επίλογος
21. Μικρός Άτλας (ή Καζαμίας;) της Έντεχνης Ελληνικής Μουσικής εν Ελλάδι, anno ΜΜΧΧΙ

976 pages, Paperback

First published October 10, 2022

About the author

Πρωτοπόρος και πρόμαχος στην έρευνα της Έντεχνης Ελληνικής Μουσικής (ΕΕΜ) πολύ πριν ιδρυθούν τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών των Ελληνικών Πανεπιστημίων, ο μουσικολόγος και μουσικοκριτικός Γιώργος Λεωτσάκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Το 1952 πέρασε στη δημοσιογραφία. Ταυτόχρονα σπούδαζε θεωρητικά με τον συνθέτη Κωνσταντίνο Κυδωνιάτη. Το 1964 έλαβε δίπλωμα αντιστίξεως και φούγκας από το Ελληνικό Ωδείο. Κατόπιν υπήρξεν αυτοδίδακτος. Ως μουσικοκριτικός κάλυψε όλο σχεδόν το φάσμα του αθηναϊκού Τύπου, από το 1959 έως τον Μάρτιο του 2021 – τότε σταμάτησε λόγω πανδημίας.

Εργάστηκε στις εφημερίδες Η Καθημερινή, Μεσημβρινή (1959-1965), Τα Νέα, Το Βήμα (1965-1979), Πρωινή (1979-1980), Ελεύθερη Γνώμη (1983-1985), Πρώτη (1986-1989), Επικαιρότητα, στο εβδομαδιαίο 6 Ημέρες της Ημερησίας (1999-2002), στο Εξπρές (2003-2013) και στον ιστότοπο Critic’s Point (2013-2020).

Η εκ των ένδον βίωση της προσεκτικότατα μεθοδευμένης κακοδαιμονίας της ΕΕΜ τον ανέδειξε σε πρωτοπόρο της επιστημονικής έρευνας και καταγραφής της. Το 1981υπήρξε ο πρώτος μουσικολόγος του κόσμου που επισκέφθηκε την τότε απομονωμένη σοσιαλιστική Αλβανία, γνωρίζοντας σε βάθος το ιδιόμορφο και εντυπωσιακά αποδοτικό σύστημα της μουσικής ζωής, παιδείας και παραγωγής. Ερευνητικό υλικό του για την ΕΕΜ δημοσίευσε στην εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Larousse-Britannica, στο Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, αλλά και, κυρίως, στην παγκοσμίου κύρους αγγλική μουσική εγκυκλοπαίδεια Grove. Επίσης συμμετείχε στην αγγλόφωνη αλβανική έκδοση Biographival Dictionαry of Balkan Composers, παρουσιάζοντας Έλληνες συνθέτες.

Reviews

[AndreasRaptis · Rating 4 out of 5]

Δεν ξέρεις τι σε περιμένει ξεκινώντας την αυτοβιογραφία ενός σπουδαίου πλην αφανούς μουσικοκριτικού ερευνητή. Το δρεπάνι της γραφής του θερίζει προσώπατα με ονοματεπώνυμο (Λαμπράκης, Χατζιδάκις, Θεοδωράκης κλπ), ξηλώνει θεοποιημένες παπαριές (ψυχανάλυση, μεταμοντέρνο), τερματίζει τα όρια της αυτογνωσίας και πετάει με θάρρος (αλλά και βιτριολική διάθεση) εαυτόν στα σκυλιά της αιωνιότητας. Πραγματικά άβολο κατά τόπους, αλλάζει πίστα στο είδος της αυτοβιογραφίας. (Του βάζω τέσσερα αστέρια ως αυστηρή κριτική σε έναν σχεδόν βάναυσο μουσικογραφιά της ελληνικής λόγιας μουσικής)