Ziek, zwak en prikkelig

by Annelies Gramsma

Dit is geen zelfhulpboek; Annelies weet het namelijk óók niet. Ze dobbert maar wat rond op de zee die leven heet, in een lekke roeiboot, met een halve peddel en een hoofd dat voortdurend op instorten staat, om het nog maar niet te hebben over de krakkemikkige staat van haar lijf. Annelies is hier dus niet om je te vertellen hoe je het beter moet doen – ze zou niet durven – maar wel om je aan het lachen te maken. Of aan het huilen, soms. En misschien is dat dan toch goed voor je, zomaar, als bonus. Je weet maar nooit…

304 pages, Hardcover

Published August 16, 2023

Reviews

[Lalagè]

Annelies schrijft veel over de invloed van de ziekte op haar leven. Natuurlijk is pijn hebben, moe zijn en niet kunnen wat je wilt enorm frustrerend, maar Annelies schrijft met een flinke dosis humor, waardoor ze me keer op keer een glimlach bezorgt.

https://lalageleest.nl/2024/05/08/zie...

[Stephanie]

📚 Ziek, zwak en prikkelig.

𝑬𝒆𝒏 '𝑾𝒂𝒕 𝒗𝒆𝒓𝒗𝒆𝒍𝒆𝒏𝒅 𝒗𝒐𝒐𝒓 𝒋𝒆, 𝒊𝒌 𝒃𝒆𝒈𝒓𝒊𝒋𝒑 𝒉𝒆𝒕' 𝒘𝒆𝒓𝒌𝒕 𝒅𝒖𝒊𝒛𝒆𝒏𝒅𝒎𝒂𝒂𝒍 𝒔𝒏𝒆𝒍𝒍𝒆𝒓 𝒅𝒂𝒏 𝒕𝒊𝒆𝒏 𝒌𝒆𝒆𝒓 '𝒛𝒐𝒖 𝒋𝒆 𝒏𝒊𝒆𝒕...' 𝒆𝒏 '𝒉𝒆𝒃 𝒋𝒆 𝒂𝒍...'

Ik weet meestal wel, waar ik mijn recensies mee wil beginnen. Maar na het lezen van dit boek ben ik eigenlijk een beetje stil.

"Leven met chronische zelfspot (en een vleugje bittere ellende)" omschrijft eigenlijk precies waar dit boek over gaat.

In dit boek, neemt Annelies je mee door haar leven met chronische aandoeningen. Want het leven als chronisch zieke, is zwaar. Een leven waarin je soms gevangen lijkt te zitten in je lijf. Een leven met boosheid en frustratie. Waarin je meer wil dan dat je lijf toestaat. Waarin verdriet er is en mag zijn. De fotos die tussendoor voorkomen zijn een fijne afwisseling.

Zoals ze het zelf beschrijft "Het is alsof ik in een levenslange bokswedstrijd zit waarin de ander altijd wint en ik altijd blauw en bloedend tegen de randen van de ring ein-dig. ledere. Keer. Weer. Van woede wil ik harder vechten, maar het helpt geen zier."

Het boek geeft herkenning. Dat is wat dit boek zo prettig maakt. Het is géén zelfhulpboek, maar een boek vol gezwets van Annelies (niet mijn woorden he😉). Het is chaotisch maar dat past bij haar. Het is rauw en eerlijk. Het bevat de nodige zelfspot en emotie. Het raakt een gevoelige snaar en brengt een hoop herkenning met zich mee.

Annelies, ontzettend bedankt dat ik dit boek heb mogen ontvangen en ik dit heb mogen lezen!

[Michaela]

Het is een prachtig boek waar bij de opmaak al overal over nagedacht is. Niet alleen aan de buitenkant, maar ook de binnenkant staat vol met prachtige foto's. Deze zijn bedoelt als rustpunt maar slepen mij ook extra mee in het boek.

Het boek bestaat uit korte stukjes die je niet persé hoeft te onthouden (en anders bladerde ik even terug langs de mooie foto's), en is heel eerlijk en open geschreven waardoor het leest als een gesprek met een vriendin. Dit alles zorgde ervoor dat het boek heel moeiteloos te lezen was wat heel fijn is omdat het boek waarschijnlijk vooral mensen aantrekt die ziek zijn (al raad ik het voor iedereen aan).

Je wordt ontzettend goed meegenomen in het verhaal van de schrijfster, wat gaat over haar leven met M.E. maar ook over haar verleden, dingen waar ze tegenaan loopt, onzekerheden, schrijfster zijn en/of willen worden en "gewoon" het normale leven. Het heeft niet veel hoop, wat ik normaal wel graag lees, maar wel veel herkenning en kracht, ik denk voor iedereen wel wat.

En hoewel het zo allemaal een beetje diep klinkt was het vooral heel grappig. Ik heb enorm gelachen en ik vind het bijzonder knap dat de schrijfster op zo'n luchtige manier zulke vervelende onderwerpen kan aankaarten en lachend toch duidelijk kan maken hoe enorm rot sommige dingen zijn. Maar ook hoe mooi het leven nogsteeds is.

Ik vind het een fantastisch eerste boek en ontzettend knap dat dit ook nogeens ondanks alles waar ze mee leeft zelf is uitgebracht! En vooral dat ze zo beknopt kan schrijven. Dankbaar dat ik dit boek mocht recenseren.

[Boekenwurm Saskia]

Wie is Annelies?

Als je Annelies Gramsma op Instagram gespot hebt- of bij toeval de achterflap van ‘Ziek, zwak en prikkelig, leven met chronische zelfspot ( en een vleugje bittere ellende)’ las- dan weet je dat de auteur naast breedsprakig en chronisch ziek ook vreselijk grappig is. Ze is hyperdepiepermobiel ( en springt daarnaast ook graag mentaal van de hak op de tak), had maar liefst twee hersenschuddingen ( dat verklaart natuurlijk al een hoop), kreeg de ziekte van Pfeiffer op haar 16de ( nee daar had Ilja Pfeijffer niets mee van doen) en lijdt al 20 jaar aan ME/CVS. Ze is de trotse vegetarische moeder van twee kinderen en naar eigen zeggen een import Wageninger in hart en nieren. In de prehistorie studeerde ze er Internationaal Land- en Watermanagement. Ik heb geen idee hoe dat er dan toentertijd uitzag maar dit alles bij elkaar genomen vermoed ik dat Annelies een exemplaar is van de Atopodentatus unicus een vegetarische zeereptiel met een flamingo snuit, die met haar pin-achtige voortanden planten van de rotsen afschraapt om vervolgens haar bek open te sperren en het plantmateriaal door te slikken. Zo niet dan is zij wellicht een nazaat die abusievelijk aan wal geraakt is. Want alles kan bij Annelies.

Momenteel zit ze in een Insta-afkickfase. Het schrijven kost haar veel pijn en inspreken lukt haar niet door stemproblemen. Het evenwicht tussen haar verlangen om te schrijven en de stress die het haar kost is momenteel zoek. Dus heeft ze haar stukjes op stop gezet. Af en toe heeft ze echter een terugval en zie je haar weer onverhoeds opduiken met een typische Annelies opmerking. Met haar Insta-columns zoekt ze verbinding en ze beoogt een web te vormen van mensen die elkaar steunen als ze het moeilijk hebben. Gelukkig zijn haar stukjes op haar instagramaccount nog altijd terug te kijken. En anders is er nog dit schattige boekje.

Het schattige boekje

Alleen al het ter hand nemen van deze vierkante hardcover is een weldadige ervaring. De luchtig aandoende titel wordt omlijst door zowel frisgroene als oranje verlepte blaadjes die zich rond wat prikkeldraad hebben gewikkeld. Daarbuiten is het groen, het groen van het leven waaruit de blaadjes ontspruiten. De cover is een visuele verbeelding van de titel. De tegenstelling tussen het leven en het ziek zijn is duidelijk te zien maar de grens wordt overschreden want zelfs binnen het prikkeldraad ontspruiten en verleppen bladeren. De titel belooft ‘leven met chronische zelfspot’ en de achterkant stelt gerust: dit is geen zelfhulpboek. Annelies zal je laten lachen en wellicht een traantje doen plenken. Ze neemt ons mee in de chaos van haar leven en van haar brein. De vorm, de veelzeggende cover, titel en achterkant vormen een smakelijke digestief dat de leeslust danig opwekt.
Gelukkig is er ook dat leeslint. Geen overbodige luxe voor hypermobiele mensen maar toch ook heel handig voor de wat meer stabiele en stevigere types. In ieder geval kun je nu rustig korte stukjes lezen zonder iedere keer weer die gevallen boekenlegger van de grond op te rapen of te zoeken tussen de kussens van de bank. Daar ligt die ook niet. Het is waarschijnlijker dat je hem terugvindt in de kattenbak of de hondenmand.

Overigens verschenen de meeste teksten uit deze bundel al eerder tussen zomer 2021 en 2022 in haar column ‘Het gezwets van Annelies’ op Instagram. Ze heeft er een aantal nieuwe -soms zeer persoonlijke- stukjes aan toegevoegd.
Link naar Insta

Recensie

Dit boekje neemt je mee door de rollercoaster van het leven van Annelies Gramsma. Vergeet bungeejumpen of diepzeeduiken. Het leven en de innerlijke roerselen van Annelies zijn spannender, meer bewogen en vele malen ontroerender dan menige film. En bovendien grappiger dan Bridget Jones, Private Benjamin en Reece Witherspoon bij mekaar.
Zit je in de put? Lees Annelies, haar schrijfsel beuren je op.
Is het leven saai? Lees Annelies, haar avonturen laten je weer eens een andere kant zien.
Gaat alles te goed en ben je te blij? Lees ook dan Annelies, want zij is van alle markten thuis.

‘Ik weet zomaar even niet waar ik precies sta. Hoe ik mezelf kan zijn en toch ook kan worden wie ik , zonder het gemerkt te hebben, eigenlijk al ben’

Bovenstaand citaat is Annelies ten voeten uit. Chronisch ziek zijn is namelijk een enorme uitdaging die een mens aan de buitengrens van de maatschappij doet belanden. Het brengt naast de ziektelast ook flink wat onzekerheid te weeg, want wie ben je nog met al die veranderingen in je lijf en in je hersenen. Annelies beschrijft de impact van ziek zijn, de bijbehorende beslommeringen en de worstelingen die daarbij horen met bloedeerlijke nietsontziende zelfkritiek, gevolgd door een doekje voor het bloeden en een meelevend en geruststellend schouderklopje. Dit juweeltje troost chronisch zieken en laat de rest van de wereld zien op welke wijze deze groep de moed erin houdt.

De verhalende stukjes worden afgewisseld met mooie natuurfoto’s die door haarzelf gemaakt zijn. Ze zijn een schakel naar een volgende hilarische tekst of vormen een overgang naar verhalen met diepe gronden. Het poëtische verhaal met de titel ‘Gevangen van binnen’ is een voorbeeld hiervan, rijk gevuld met schitterende innerlijke en diepgaande expressie.

‘Ze laten me soms naar buiten, maar ik weet nooit wanneer. Ik vraag, ik smeek , ik onderhandel en ik huichel, ik doe alles wat ze me vragen maar niemand luistert....Op een dag dan zal ik met blote voeten dansen op het gras, zingend van het leven’

Net als in dit gedicht zit Annelies gevangen binnenin haarzelf maar tegelijkertijd leeft ze via haar columns op precies dezelfde wijze als in het gedicht: met blote voeten dansend op het gras, zingend van het leven. Maar dan op papier. Het hele gedicht is van begin tot eind schitterend; en het lezen ervan beneemt de adem en laat de tranen rijkelijk vloeien. Mocht ik sterven –en ja, vergis je niet, dat zal heus wel eens gebeuren- dan wil ik dat dit gedicht voorgedragen wordt bij mijn uitvaart. Want dit vertegenwoordigt het verlangen dat de meeste zieken -en niet zieken met elkaar gemeen hebben. We willen dansen en willen zingen en elke druppel uit het leven persen. En al lukt het schrijven niet meer en al willen de voetjes niet meer van de vloer, diep binnenin ons allen, danst het leven en danst het verlangen. En er is altijd hoop. Ook al moet men die soms zoeken.

Dank je wel Annelies voor het schrijven van dit schitterend kleinood vol hoop en levensvreugde. Ik zal het onder mijn hart bewaren.

[Boekenpearls76 JN Kingma Postma]

Recensie van:

Ziek, zwak en prikkelig

Leven met chronische zelfspot (en een vleugje bittere ellende)

Auteur:

Annelies Gramsma

Annelies, import-Wageninger in hart en nieren, studeerde ergens omstreeks de prehistorie Internationaal Land-en Watermanagement, loopt intussen al meer dan twee decennia rond met ME/CVS en schrijft sinds 2021 goed gelezen columns op Instagram.

Wijze van lezen:

Recensie-exemplaar ontvangen voor deelname aan de blogtour van uitgeverij De Magere Mug en van auteur Annelies Gramsma in ruil voor mijn recensie en deelname.

Uitgeverij: De Magere Mug

Genre: non fictie

Cover en flaptekst:

Een mintgroene kleur, een handzaam formaat. Een mooi wit kader met daarin de titel en subtitel. Omhuld met blaadjes. Mooi gedaan.

De flaptekst is informerend met een lach en een traan.

Het verhaal:

Dit is geen zelfhulpboek; Annelies weet het namelijk óók niet. Ze dobbert maar wat rond op de zee die leven heet, in een lekke roeiboot, met een halve peddel en een hoofd dat voortdurend op instorten staat, om het nog maar niet te hebben over de krakkemikkige staat van haar lijf. Annelies is hier dus niet om je te vertellen hoe je het beter moet doen – ze zou niet durven – maar wel om je aan het lachen te maken. Of aan het huilen, soms. En misschien is dat dan toch goed voor je, zomaar, als bonus. Je weet maar nooit…

Mijn leesbeleving:

Op Instagram begon ik de teksten van Annelies Gramsma te lezen die zij postte onder Het gezwets van Annelies. Ze raakte continu de juiste toon. Hetzij metaforisch spelen met woorden of hilarisch grappig of serieus diepgaand. Ik vond herkenning in haar woorden. Troost, hernieuwde hoop om de dag door te komen. Even een lach op mijn gezicht of tranen van ontroering. Even vergeten dat ik ziek ben.

In haar uiterst fraai uitgevoerde hardcover boek gaat Annelies hier mee verder. Wat een genot om te lezen. Alsof zij continu tegenover mij zit te praten. Even die erkenning, die hart onder de riem en dat is fijn. Als je worstelt met chronisch ziek zijn. En als je niet chronisch ziek bent is het ook een fijn boek om te lezen.

Met veel zelfspot geschreven maar ook qua observatie haarscherp gecombineerd met prachtige foto’s uit de rijkdom van de Nederlandse natuur. Kortom een boek dat je wilt lezen. Ik vind het getuigen van lef om jezelf zo bloot en zonder opsmuk te tonen aan de lezer.

Een diepe buiging van mij, respect.

De tekst op pagina 90,91 en 92 met als titel Gevangen van binnen daarin vind ik herkenning. Ze komen keihard binnen. Ze ontroeren me tot diep in mijn ziel.

Annelies weet dat je niet alleen bent met je gedachten, gevoelens, je lichamelijke en psychische pijn. Ik zie je, ik voel je, ik houd je vast in mijn gedachten.

Mijn mening:

Ik geef 5 sterren.

Prima opbouw. Gedetailleerde en prima uitgewerkte situaties en personen. Door de beeldende schrijfstijl zit je als lezer overal eerste rang. Dit gecombineerd met de prachtige foto’s maken dit een herkenbaar, goed leesbaar verhaal.

Ik kijk uit naar meer Annelies Gramsma!

[Maryan]

Chronisch ziek.. En dan..
Als dat tot je doordringt.. Dat je niet -meer- het leven kunt leiden van voorheen of wat je zou willen, en wat voor de meeste mensen zo gewoon is.. Dat is wel even slikken.. En laat dat 'even' maar weg.
Ik spreek niet uit ervaring, al heb ik een aantal moeilijke periodes meegemaakt in mijn leven en ben ik ook wel een soort buitenstaander, dus dat aspect is me zeker bekend. Ik kan zeer slecht tegen pijn en ongemak. Het lijkt me vreselijk moeilijk om constant daarmee te moeten dealen. Annelies heeft daar wél mee te maken en ik heb zoveel bewondering voor haar hoe ze daarmee omgaat. Ze heeft het talent dat ze anderen kan bemoedigen (en wakker schudden) met haar rake columns die niet zouden misstaan in een tijdschrift. Ze brengen een glimlach op je gezicht of een schaterlach zelfs, maar kunnen ook ontroeren. Je kunt ze ook lezen op haar account, al komen er helaas voorlopig geen nieuwe bij. Anderen bemoedigen of vermaken is geweldig maar het mag niet ten koste van de eigen gezondheid gaan natuurlijk. Jammer is het wel. 

In dit prachtig uitgevoerde boek staan ook heel mooie natuurfoto's, als rustpunt. Want je moet dit boek niet in één keer achter elkaar lezen. Eén of twee per dag.. Dan heb je er ook langer plezier van. Het is een heel geschikt cadeau voor iemand die het even (of langer) moeilijk heeft. Je bent niet alleen! 

Wat mensen die ziek zijn vooral nodig hebben is een luisterend oor.  Oplossingen (goedbedoeld) aandragen is meestal niet zinvol, (al kan er natuurlijk een interessante tip tussen zitten) Ik snap ook wel het ongemak van de ander, je wilt een oplossing, en die is er gewoon niet. Dat frustreert eigenlijk iedereen. Vergeet ook niet.. elk huisje heeft z'n kruisje. Lange tijd kon ik zelf ellende van een ander er echt niet meer bij hebben. Ik leefde al op mijn toppen. 

Misschien is begrip hebben voor elkaar waar we naar mogen streven. En een beetje aardig zijn.. 

[Ka8leen]

To the point. Eerlijk. Bedachtzaam op de tekstjes en foto´s. Die met velen zijn. Met een uiterste eenvoud en schoonheid die siert tussen alle onmacht door. Goed doordacht. Als een goed glas wijn.. Zo is dit boekje opgebouwd uit korte tekstjes en mooie eenvoudige natuurfoto´s. De foto´s laten je landen, elke foto opnieuw, op het einde van elk stukje. Je voelt de rust die uit de foto spat, de natuur die je doet zakken in je gevoel. Klaar voor een nieuw stukje.

Soms moest ik een traantje wegpinken als ik een stukje las (van herkenning, van begrip), maar soms (en net zo vaak) toverde Annelies me een brede glimlach op mijn gezicht. Soms wilde ik wentelen in haar woorden, maar soms schudde Annelies me gewoon wakker. De manier waarop ze kijkt naar haar ziek zijn met ups en downs. Want ziek zijn is eenzaam, en bitter, zorgt vaak voor onbegrip. Dat beschrijft Annelies steeds met een kwinkslag en jonglerende woorden. Wat een heerlijk boekje! 

Raken alle stukjes je even hard? Nee, want wat je raakt is wat je zelf bezig houdt. Het stukje over levend dood raakt iedereen die struggelt met goeie periodes en plotse terugvallen. Het stukje over stofzuigen raakt iedereen glimlachend die wel eens struggelt met de vervoeging van werkwoorden.  Kortom, het is geen boek van oplossingen, maar van herkenning, van niet alleen zijn, van een lach en een traan. Een hele mooie extra aanvulling van Het gezwets van Annelies op het instagram account @annelies_schrijft. Met prachtige mooie, eenvoudige natuurfoto´s! Een cadeauboekje ook wel als je met woorden soms niet kunt vertellen dat je begrijpt dat je de situatie van iemand heel lastig is, dat je het begrijpt. (Een waardevol cadeauboekje dus die vriendschap en begrip kan verdiepen. )

Het einde belooft een vervolg en daar kijk ik hard naar uit!

[Marjolein]

Een inkijkje in het hoofd en leven van Annelies; met scherpe pen, een flinke dosis realisme en een snuf humor beschrijft ze de kronkels van haar geest en het leven met chronische ziekte.

En daar windt ze geen doekjes om. Zonder haar schrijven een zwaarte te geven die het lezen vertraagt, beschrijft ze de regelmatig frustrerende werkelijkheid van een ziel vol levenslust en ambitie met een lijf vol pijn en beperkingen.

Ik denk dat dit boek voor lezers met een chronische ziekte veel herkenning kan geven en een inspirerend perspectief met af en toe een per ongelukke tip. Voor mij als tamelijk gezond persoon moest ik even schakelen. De teksten voelden in het begin vrij zwaar aan en ik kon me er niet altijd toe zetten om verder te lezen. Later heb ik me daarvoor geschaamd. Het lezen over het leven met een chronische ziekte kwam me soms vermoeiend voor, maar ik hoef het niet te leven.

Gedurende het boek kreeg ik steeds meer inzicht in het gemoed van Annelies, en veel mensen met haar denk ik, en bewoog het gemoed van mij als lezer met haar mee. Bij het sluiten van het boek kan ik alleen maar bewondering hebben voor haar vallen én opstaan, steeds maar weer.

[Trigaut Candy]

De schrijfster heeft een unieke rauw inzicht met een hele dosis humor in haar leven. Echt super herkenbaar als je als jonge vrouw nu eenmaal thuis zit door ziekte. Haar woorden zijn net voor mij als een troostend dekentje dat we soms ook maar wat doen en we het ook niet weten. Ook zijn de stukjes niet te lang waardoor het meer doenbaar is om te lezen. En die foto’s! Ik vind het wel tof dat die rauwe stukjes zo af en toe onderbroken worden door prachtige landschappen of een fluffy dier. Ik vind het een aanrader. En ik lees normaal meer fiction. Niet het zoveelste hulp boek. Maar echt 1 die je het gevoel geeft van. Ok.. ik ben ok.

[Kelly]

Als chronisch ziek persoon vaak (pijnlijk) herkenbare stukjes maar toch met een luchtigheid en humor geschreven! Ook leuk met de foto’s tussen de stukjes 😍