Congo made in Flanders? Koloniale Vlaamse visies op "blank" en "zwart" in Belgisch Congo

by Bambi Ceuppens

Dit boek levert een aanzet tot het in kaart brengen van de Vlaamse gemeenschap in Belgisch Congo na de Tweede Wereldoorlog. In het eerste deel staat vooral de invloed van Vlaamsgezindheid op Congolese culturen, etniciteiten en talen centraal. Om die vraagte duiden wordt ook aandacht besteed aan de plaats die koloniale Vlamingen zichzelf toedachten in de biraciale maatschappij die Belgisch Congo grotendeels was.

In het tweede deel van het boek wordt de aandacht verschoven naar het post-koloniale Vlaanderen. Tijdens de koloniale periode dachten Nederlandstaligen dat zij minder racistisch waren tegenover Congolezen dan Franstaligen. In het post-koloniale België hoort men vaak beweren dat Nederlandstaligen racistischer zijn dan Franstaligen, hoewel als voorwerp van dat racisme eerder moslimimmigranten en hun afstammelingen worden vernoemd dan Congolezen. Het boek analyseert racisme als een meervoudig, complex fenomeen in relatie met de verschillende politieke en economische machtsverhoudingen in het koloniale Congo en het post-koloniale Vlaanderen.

856 pages, Paperback

Published January 1, 2003

Reviews

[Ciel Vroman · Rating 4 out of 5]

"Vlaanderen had niets te maken met de kolonisatie van Congo."
"De gewone Vlaming werd zelf onderdrukt door een Franstalige Belgische elite."
"Vlaanderen was zelf gekoloniseerd binnen België."
"Enkel dankzij Vlaamse missionarissen is goed werk verricht in Afrika."

Het zijn bepaalde uitspraken en ideeën die Vlaamsgezinde auteurs, politici en aanhangers van de Vlaamse beweging maar al te vaak herhalen wanneer de pijnlijke herinnering aan het koloniale verleden wordt opgerakeld.

Bambi Ceuppens gaat in dit boek op zoek naar de oorsprong van bovenstaande ideeën. Ze maakt duidelijk dat ook de Vlaamse beweging een rol heeft gespeeld in de kolonisatie van Belgisch-Congo en nog meer in de beeldvorming van het koloniaal verleden bij de 'gewone Vlaming'. Verschillende Vlamingen verbleven in Congo en velen schreven over Congo. De ervaring en - misschien nog meer - de fantasie van die Vlamingen bepalen tot op vandaag het beeld dat we van de kolonisatie en de Congolezen hebben. Hoewel het boek verscheen in 2003, is de actualiteitswaarde misschien nog groter dan toen.

[J · Rating 4 out of 5]

Een antropologisch onderzoek naar de Vlamingen in Belgisch Congo na WO II, het koloniaal paternalisme, de juridische reproductie van "zwarten", de Vlaamse Beweging in Belgisch Congo, “blank” en “zwart” in het koloniale Vlaamse discours... Er wordt een parallel getrokken tussen de situatie in Belgisch Congo, het Vlaamse koloniaal racisme tegenover Congolezen, en het post-koloniaal racisme tegenover allochtonen vandaag in Vlaanderen. Het boek analyseert racisme als een meervoudig, complex fenomeen in relatie met de verschillende politieke en economische machtsverhoudingen in het koloniale Congo en het post-koloniale Vlaanderen.