Jump to ratings and reviews
Rate this book

Άδειος τόπος

Rate this book
Ένας ανώνυμος άνθρωπος, μόλις αποφυλακισμένος, προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του τρεκλίζοντας στα επικίνδυνα και σκοτεινά περάσματα του «άδειου τόπου». Διασταυρώνεται με πρόσωπα και τέρατα που, μαζί με την απαθή και υπόκωφη φωνή της ίδιας της γης, συνθέτουν το ανάγλυφο μιας πορείας μάλλον προδιαγεγραμμένης. Ο Άδειος τόπος είναι ένα μυθιστόρημα γεμάτο ανθρώπινες φωνές και χθόνια ψιθυρίσματα. Μια σκληρή ιστορία, που θυμίζει ψηφιδωτό και μιλάει για το γεωγραφικό και ψυχικό τοπίο της ιθαγένειας, για το σκοτάδι και τη σύγχυση της «ρίζας», για τη βία της ερημιάς.

160 pages, Paperback

First published June 29, 2023

26 people want to read

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
13 (34%)
4 stars
15 (39%)
3 stars
7 (18%)
2 stars
2 (5%)
1 star
1 (2%)
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
Profile Image for Alexandros Zographakis.
82 reviews27 followers
September 16, 2023
«Όταν έγιναν τα περιστατικά στην Κόκκινη Άμμο, είπα στο αφεντικό θέλω να γράψω κάτι γι’ αυτό. Πριν φέρει αντιρρήσεις, προσπάθησα να το παλέψω· μέχρι και το Εν ψυχρώ του είπα. Το ποιο; έκανε. Ο Καπότε, του είπα, στις Ηνωμένες Πολιτείες… Τι καπότες, μωρέ, κάθεσαι και μου λες…» (σ. 123).

Θέλω να πιστεύω ότι ο Γιάννης Νικολούδης (Ηράκλειο, 1987) διάβασε σε ανύποπτο χρόνο το μη μυθοπλαστικό μυθιστόρημα του Τρούμαν Καπότε, και το δικό του μυθιστόρημα συνιστά κατά κάποιο τρόπο μια δημιουργική αντίδραση.

«Ρίχτηκα στο πίσω δωμάτιο, στο πάτωμα. Δεν άναψα φως. Ένα τελάρο με έναν άγιο στη γωνία. Μισοτελειωμένο. Με μπάνιζε ο κερατάς ο άγιος στο σκοτάδι. Κάτι μάτια να. Έτριζε το τζάμι του παραθύρου από τον αέρα. Αγριεύτηκα. Γύρισα τον άγιο αλλιώς» (σ. 13), θα πει στην αρχή ο ανώνυμος ήρωας του Νικολούδη. Το στίγμα έχει δοθεί. Θα διαβάσουμε μια ιστορία χωρίς Θεό.

Ο ήρωας βγαίνει από τις φυλακές Νέας Αλικαρνασσού. Με μια σειρά πρωτοπρόσωπων αφηγήσεων αλλά και μιας εμβόλιμης τριτοπρόσωπης φωνής που αποκαλύπτει τις βαθύτερες συνιστώσες του μύθου, ο Νικολούδης θα ξεδιπλώσει τα γεγονότα που οδηγούν τον ήρωά του ξανά πίσω στη φυλακή. Εξάλλου, ήδη, από την πρώτη σελίδα, ο συγγραφέας προοικονομεί αυτή την επιστροφή στον εγκλεισμό.

Αν ένα κείμενο δεν μπορεί να κρατήσει τον αναγνώστη στην επιφάνειά του, πολύ δύσκολα θα τύχει δεύτερων αναγνώσεων. Το μυθιστόρημα του Νικολούδη διαβάζεται απνευστί. Για αυτό και ο μύθος του σηκώνει και βαθύτερες ερμηνείες. Μόνο όταν ένα κείμενο στέκει με αυταξία ως μύθος προσφέρει στον αναγνώστη τον απαραίτητο (λογικό) χώρο για να σκεφτεί πέρα από το προφανές. Όταν διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο «Μια σκληρή ιστορία, που θυμίζει ψηφιδωτό και μιλάει για το γεωγραφικό και ψυχικό τοπίο της ιθαγένειας, για το σκοτάδι και τη σύγχυση της “ρίζας,”, για τη βία της ερημιάς», ομολογουμένως, δεν θα κρύψουμε τη δυσαρέσκειά μας. Το έχω αναφέρει ξανά: τα οπισθόφυλλα ουκ ολίγες φορές λειτουργούν αποτρεπτικά προς την αγορά του βιβλίου – για ανάγνωση, ούτε συζήτηση. Προτιμήστε πάντα την πρώτη σελίδα.

Ο Νικολούδης, σε μόλις εκατόν εξήντα σελίδες, κατασκευάζει έναν μύθο που καθηλώνει. Χωρίς ποιητικές και μελοδραματικές εξάρσεις, πολύ κοντά σε μια ακατέργαστη προφορικότητα, χρησιμοποιεί μια γλώσσα που παρά την απλότητά της ξεφεύγει από τα τετριμμένα και εισέρχεται σε μια επικράτεια πιο σκοτεινή – πέρα από τη γλώσσα. Το βιβλίο του Νικολούδη βρίθει βίας. Η βία όμως στέκεται πάντα στον αντίποδα του λόγου – ακόμη και αν αναγνωρίσουμε τη βία που ενίοτε ασκεί η ίδια η γλώσσα. Βία σημαίνει λοιπόν απουσία λόγου, και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για έναν συγγραφέα είναι να καταφέρει να αποτυπώσει αυτή την αντίφαση. Ο Νικολούδης εργαλειοποιεί τη βία για να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Πώς το κάνει αυτό; Αναφέρθηκα σε αυτά τα κρίσιμα για τον μύθο εμβόλιμα σημεία τριτοπρόσωπης φωνής. Ο αφηγητής εκεί αφουγκράζεται με δημιουργική πιστότητα τη φύση. «[...] [Δ]ιάφορα πράγματα χρυσίζουν πάνω στην επιφάνεια της γης, τελευταίες αναλαμπές της ημέρας, πριν βυθιστούν και αυτές στο σκοτάδι, και για λίγο θα έλεγες πως τα όνειρα της γης που έσβησαν στο φως βρίσκουν τρόπο να ανακτηθούν. Αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια, αντίθετα κάτι το βλοσυρό χαράζει το χώμα όσο πέφτει η νύχτα και μια ανατριχίλα διαπερνά τα ζωντανά πλάσματα» (σσ. 29-30). Φύση σημαίνει βία. Βία όμως που κείται πέραν του καλού και του κακού, ακριβώς επειδή η φύση ουδόλως γνωρίζει ή απαντάει σε ανθρωποκεντρικές κατηγοριοποιήσεις – η επινόηση του Θεού συνιστά την πιο ανθρωποκεντρική έκφανση της φύσης. Με ποιον τρόπο, για να δώσω ένα παράδειγμα, κρίνεται η βία που ασκεί ένα ακραίο φυσικό φαινόμενο; Παρατηρήστε ότι ακόμη και το «μένος της φύσης» που είθισται να ακούει κανείς, μόνο μεταφορικά αποτυπώνεται ως τέτοιο, καθώς η συγκεκριμένη βία στερείται (έλλογου) υποκειμένου που την ασκεί – το πρόβλημα της θεοδικίας ας το λύσουν οι πιστοί.

Ο Νικολούδης στήνει λοιπόν έναν κόσμο, αυτό τον Άδειο τόπο, μέσα στον οποίο η βία δεν ξενίζει και δεν προκαλεί αποστροφή, γιατί...

— Διαβάστε την κριτική εδώ: https://www.istos.gr/literature/revie...
290 reviews4 followers
April 9, 2024
Μπορείτε να βρείτε και άλλες παρουσιάσεις βιβλίων στη στήλη de-book του debop

Ο άδειος τόπος απλώνεται παντού. Ο ήρωας μόλις έχει αποφυλακιστεί και στον έξω κόσμο, που είχε ξεθωριάσει μέσα του, δεν υπάρχει κανείς να τον περιμένει. Είναι άδικη η ζωή και η κοινωνία σκληρή. Καταπιάνεται με τις αγροτικές καλλιέργειες και η εργατικότητα είναι η μόνη του αναγκαστική διέξοδος.

Ο κόσμος μετατρέπεται όμως όλο και περισσότερο σε ένα ανθρωποφάγο τέρας που καραδοκεί σε κάθε γωνία για να τον κρίνει και τον αφορίσει. Αυτόν και πολλούς ακόμα, που έχουν ένα κοινό. Η διαφορετικότητά τους γεμίζει τους υπολοίπους με ανασφάλεια και καχυποψία. Είναι διαφορετικοί κάποιοι γιατί κατάγονται από άλλοι χώρα ή γιατί έχουν εκτίσει ποινή φυλάκισης. Ο χαρακτήρας προέρχεται και από τα δύο αυτά γνωρίσματα και δεν μπορεί να πιστέψει ότι η καθημερινότητα μπορεί να γίνει τόσο άσχημη και ανυπόφορη.

Ο Γιάννης Νικολούδης περιπλέκει το κουβάρι της καθημερινότητας ανάμεσα σε εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες, οι οποίοι είναι αλληλένδετοι και δεν αντέχουν οι μεν χωρίς του δε. Δηλαδή αν μέσα σου νιώθεις ένα κενό, αυτό απλώνεται και έξω, όπως και το αντίθετο. Όταν οι ενδόμυχες πάλες μπλέκονται με τους αγώνες της βιοπάλες και τα κόμπλεξ της κοινωνίας, τότε η πίστα είναι κάτι παραπάνω από δύσκολη.

Ο ήρωας πνίγεται από τους πολλούς δαίμονες. Η ομιλία του είναι βιαστική και αγχώδης. Οι τόποι είναι άδειοι, αφιλόξενοι και απάνθρωποι. Τα απέραντα χωράφια δε γεμίζουν μόνο από σπαρτά αλλά κυρίως από τις παθογένειες, τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις της υπαίθρου. Θα ήταν διαφορά τα πράγματα σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο;

Χρειάζεται πυγμή και σθένος, αντοχή και επιμονή, πιάσιμο από οποιαδήποτε ομορφιά, για να προχωρήσεις, όπως συμβαίνει στον ήρωα που ευτυχώς ανακαλεί κάποιες όμορφες αναμνήσεις από τα παιδικά του χρόνια. Μέσω αυτών φορτίζεται με θετική ενέργεια και καλλιεργείται ο άδειος τόπος εντός και εκτός του. Θα καταφέρει να μην καταρρίψει μέσα του την αξία της ελευθερίας ή θα εύχεται να είχε παραμείνει εντός των τειχών, μακριά από όλους και όλα;
Profile Image for Ειρηναίος Μαράκης.
25 reviews1 follower
December 15, 2023
Ο Γιάννης Νικολούδης (γενν. 1987) εργάζεται σκληρά, προσεκτικά και αθόρυβα. Τα διηγήματα του και τα μυθιστορήματα που έχουν κυκλοφορήσει, κατακτούν βήμα βήμα μια λογοτεχνική πληρότητα που δύσκολα συναντάμε σε συγγραφείς της γενιάς του. Το τελευταίο βιβλίο του Άδειος τόπος (εκδ. Πατάκη, 2023) είναι υπόδειγμα για μια λογοτεχνία που πρώτα απ’ όλα σέβεται τον αναγνώστη, χωρίς να κουνάει το δάχτυλο και κυριώς χωρίς να καταφεύγει σε εύκολους εντυπωσιασμούς.

Πριν από τον Άδειο τόπο κυκλοφόρησαν ακόμα δύο μυθιστορήματα. Το Άμοιρο Παιδί (εκδ. Παράξενες Μέρες, 2016) και Από χώμα και κόκαλα (εκδ. Σκαρίφημα, 2021) που οι ιστορίες τους διαδραματίζονται στην Κρήτη, τόπο καταγωγής του συγγραφέα (γεννήθηκε στις Μοίρες Ηρακλείου ενώ τα τελευταία χρόνια μένει κι εργάζεται στα Χανιά). Μεταξύ των τριών έργων υπάρχουν κοινά σημεία, το βασικότερο είναι η πεποίθηση ότι ο τόπος διαμορφώνει συγκεκριμένες συμπεριφορές και αντιλήψεις ενώ παράλληλα καθορίζει μέχρι και την κοινωνική του διαστρωμάτωση. Όμως υπάρχουν και διαφορές. Συγκεκριμένα, από την αμηχανία που εκφράζεται σε διάφορες στιγμές στο Άμοιρο Παιδί φτάνουμε στον Άδειο Τόπο που μεταξύ άλλων δείχνει ότι ο συγγραφέας έχει βελτιώσει την αφηγηματική τεχνική του.

Διάβασα δύο φορές το συγκεκριμένο βιβλίο. Περισσότερα και πιο πιο αναλυτικό σε επόμενο review.
Profile Image for Ζαφείρης Μπέρσος.
94 reviews3 followers
February 9, 2024
Γραφή παρορμητική, αφήγηση ενός εσωτερικού μονολόγου που ενίοτε συνδιαλέγεται απρόθυμα,σχεδόν διεκπεραιωτικά με τα υπόλοιπα πρόσωπα, κυρίως όμως βυθίζεται λαίμαργα και τραυματικά στο στερημένο παρελθόν και στο ατίθασο υποσυνείδητο που τελικά υπαγορεύει τη δράση. Στιγμιότυπα αφηγήσεων των άλλων παρατηρητών εμπλουτίζουν την ιστορία. Ποιητικά αποσπάσματα με αφετηρία τη γη ως παρατηρητής, ως οικοδεσπότης όλων, ως πλαισίου δράσης, ως αρχέγονης δύναμης ολοκληρώνουν τη σύνθεση του μυθιστορήματος. Μια βουτιά στα άδυτα βασανισμένων ψυχών που σε τραβάει σα ρουφήχτρα και σε παρασέρνει στη νομοτελειακή λύση.
Profile Image for Fani *loves angst*.
1,851 reviews224 followers
February 19, 2025
Μου άρεσε το γράψιμο που πραγματικά σε μετέφερε σε αυτόν τον άδειο τόπο που έζησε ο πρωταγωνιστής της ιστορίας. Πολύ ατμοσφαιρικό βιβλίο και ιδιαίτερο. Περίμενα όμως κάτι άλλο ως προς την ιστορία, κάτι που να επικεντρώνεται στο ρατσισμό του απλού κόσμου απέναντι σε ένα 'φυλακόβιο', και εδώ οι επαφές του ήρωα με ανθρώπους ήταν πολύ περιορισμένες. Διαβάστηκε γρήγορα όμως και είναι από τα βιβλία που νομίζω θα θυμάμαι καιρό μετά.
Profile Image for Tassos Bog.
346 reviews7 followers
January 16, 2024
Από τα λίγα βιβλία που δεν το ολοκλήρωσα παρά το μικρό σε έκταση μέγεθος. Η εναλλαγή αυτή με κούραζε και με μπέρδευε το ίδιο και η γραφή που χρησιμοποιούσε για να γράψει πως μιλούσε ο κάθε χαρακτήρας.
Profile Image for Panos Zisidis.
7 reviews
September 1, 2025
Εξαιρετική πένα. Κάπου χάθηκε το νόημα, πολλά μέτωπα άνοιξαν μαζί. Αν αφιερώσεις χρόνο για περισυλλογή, το πιάνεις το νόημα.
Displaying 1 - 8 of 8 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.