از متن پشت جلد کتاب: حتی جوانانی که دوران درخشش ناصر تقوایی را بهیاد ندارند هم با دیدن آثار وی، اذعان دارند که او سینماگر مهم و تأثیرگذاری بوده است. احترامی که سینما-دوستان و سینماگران ایرانی برای وی قائلاند رشکبرانگیز است. و سینمای ایران در این سالها بهوجود کسانی همچون او بسیار نیازمند بوده و هست. خودش میگوید از دوران جنینی فیلمساز بوده است. این حرف خیلی عجیب و فرا-واقعی است. اما برای ادعایش توجیهی قابل قبول دارد. اینکه چگونه یک جنوبی تنها، به یکی از مهمترین سینماگران روزگار ما بدل شد؟ شانس یا تلاش طاقتفرسا، کدامیک سهم بیشتری در این ماجرا داشتهاند؟ کسی را نمیشناسم که شیفتهی سینما باشد و ناصر تقوایی و آثارش را ستایش نکند. کتاب حاضر میکوشد از طریق گفتوگویی خواندنی و پرنکته، زیر و بم زندگی هنری وی را طی چهل و اندی سال در معرض قضاوت خواننده قرار دهد. چاپ دوم کتاب، پس از نزدیک به بیستسال با ویرایش جدید و پارهای اضافات، منتشر شده است.
شناسنامه سرشناسه: تقوایی، ناصر، 1319ش، مصاحبهشونده عنوان: به روایت ناصر تقوایی پدیدآور: احمد طالبینژاد-مصاحبهگر مشخصات نشر: تهران: زاوش، 1391ش مشخصات ظاهری: 212 صفحه شابک: 9786006846132 موضوع: تقوایی، ناصر-1319ش، مصاحبهها، سینما، ایران، تهیهکنندگان و کارگردانان نوبت چاپ: دوم سال انتشار: پاییز 1392ش عکس روی جلد: رضا معطریان شمارگان: 1200 نسخه قیمت: 10000 تومان
فهرست پیشگفتار 7 پیشگفتار چاپ دوم 11 فصل نخست: ورود 13 فصل دوم: در حضور دیگران 33 فصل سوم: رهایی 55 فصل چهارم: ضد قهرمان 65 فصل پنجم: نفرین 75 فصل ششم: کار، کار انگلیسیها است 85 فصل هفتم: پس از داییجان 93 فصل هشتم: داشتن یا نداشتن 119 فصل نهم: من آهنم 127 فصل دهم: نویسندگان، غیرقابل تحملاند 139 فصل یازدهم: کلیات 165 تکمله 189 بیوگرافی 199 تصاویر 201
درست است که سینما همه چیزش ساختگی است ولی باید بر واقعیت منطبق باشد - ص 74 در یک فیلم هیچ نمایی نسبت به نماهای دیگر برتری ندارد. اگر احساس کردید یک نما از سایر نماها برجسته تر است حتمن اشکالی درش هست - ص 81 میزانسن مثل ساختار نثر در یک نوشته است. نمی شود برای بیان مطلبی نثر آشفته انتخاب کرد و جملات نامانوس با بقیه ی جملات را آورد. همه چیز باید سر جای خودش باشد در غیر این صورت خواننده سر در گم می شود - ص 82 با درست کاری شیادی می کنیم! اخلاق را دستاویز قرار داده ایم برای پلیدترین آمال. همه ی چیزهای خوب دارن فدای چیزهای بد می شود. - ص 154 چه بهتر که فیلم ساز در جهت ارتقای سلیقه ی عمومی مردم بکوشد وگرنه مدارس و تلوزیون ما سطح سلیقه ی مردم را روز به روز نازل تر می کنند. - ص 164
در همین گفتگوی به ظاهر ساده که در قالب این کتاب درآمده می شود از تقوایی بسیار آموخت. ذاتِ تقوایی انگار آموزش دادن است. وقتی فیلمهای او را یک به یک و با تامل بازبینی کنیم بیتر متوجه دانش فنی و هوش بی نظیر او در فیلم سازی اش و رعایت آداب آن می شویم. درباره ی او هرچه که باشد چه گفتگو چه روایت چه فیلم همه پنج ستاره اند چرا که می توان از لحن و نگاه او باز هم بیشتر و بیشتر آموخت
این کتاب از نمونههای بارز یک «کتابسازی»ست. جمعآوری چند تا گفتوگو از مجلات در زمانهای مختلف آن هم بدون حتی لحن یکسان، به نظرم هیچ تلاش تحقیقاتیای برای شناختن تقوایی به حساب نمیآید. اما خواندن این کتاب خالی از لطف نیست بلکه واجب است. به هر حال گرچه کوچک و اشکالدار اما راهی برای شناختن بیواسطهی تقوایی از میان حرفهای اوست
کتاب با یه مقدمه فاجعهبار و تهی از هوش و درایت و با جملات کممایه و قابل اتصال و ارجاع به هرکس و هر جا نوشته شده. شروع مصاحبه هم همین شرایط رو داره و بیخاصیته. اما از زمان بحث درباره کوچک جنگلی هم مصاحبهکننده و هم مصاحبهشونده یه تکونی میخورن و صحبتها کمی جون میگیره. در کل انتظار کتاب خاصی رو نداشته باشید ازش .
تسلط تقوایی بر سینما و ادبیات و محیط اطرافش رشکانگیز است. با اینکه در بخشهایی از کتاب با نظریات او موافق نیستم، اما کتاب یک کلاس درس کامل برای تمام علاقمندان به سینما و ادبیات است؛ به خصوص اگر اهل جنوب باشید.