Ο πόλεμος της Όλγας

by Phil Kafcaloudes, Γιώργος Μπαρουξής (Translator)

Η Όλγα Σταμπόλη φτάνει στην Αθήνα το 1936. Είναι άνεργη ηθοποιός, χωρίς χρήματα, έχει ελάχιστους φίλους και μια ντροπή που την ακολουθεί από την άλλη άκρη του κόσμου. Η υποκριτική της ικανότητα, η γνώση ξένων γλωσσών και ο χαρακτήρας της την ωθούν, χωρίς καλά καλά να το συνειδητοποιήσει, να γίνει μέλος της ελληνικής Αντίστασης την εποχή που η χώρα μπαίνει στον πόλεμο.

Όταν οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Αθήνα, η Όλγα συνεχίζει να σώζει Βρετανούς αεροπόρους και να σαμποτάρει τις γραμμές ανεφοδιασμού του εχθρού. Μέχρι τη μέρα που τη συλλαμβάνουν. Μέσα από τις αφηγήσεις της μητέρας και των παιδιών της μεταφερόμαστε πίσω στα γεγονότα που σημάδεψαν τις δύο χώρες, τη ζωή της Όλγας στην Ελλάδα και της οικογένειάς της στην Αυστραλία από το 1916 μέχρι το 1943.

Ένα ξεχωριστό βιβλίο που ισορροπεί αριστοτεχνικά ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μυθοπλασία.

432 pages, Paperback

First published August 1, 2011

Reviews

[Emily · Rating 1 out of 5]

Βιβλίο γραμμένο με αμερικανική συνταγή γραφής ενός (υποτίθεται) πετυχημένου βιβλίου.
Καθώς το διάβαζα, μου ενισχυόταν η εντύπωση ότι ο συγγραφέας είχε επαγγελματική βοήθεια και ότι το ρετούς πήγαινε σύννεφο.
Κλείνοντας το βιβλίο δεν ήμουν σίγουρη για τίποτα από όσα υποτίθεται ότι έκανε η Όλγα, η ηρωίδα του τίτλου. Ούτε κατάλαβα ποτέ γιατί παντρεύτηκε τόσο μικρή και πήγε με τον υπερήλικα στην Αυστραλία ούτε κατανόησα πλήρως το λόγο που εγκατέλειψε τα παιδιά της για να πάρει τους δρόμους της Αντίστασης. Ποιας Αντίστασης δηλαδή; Της τρικυμίας στο κρανίο του (wannabe) συγγραφέα.
Και τι μόρφωση είχε αυτή η μικροπαντρεμένη νοικοκυρά και ταβερνιάρισσα της Αυστραλίας! Σχεδόν κρατούσε τις τύχες του κόσμου στα χέρια της! Έχανες το μπούσουλα με ποιους συνεργάστηκε τελικά. Άσε δε τη μετέπειτα πορεία της! Φωτεινό παράδειγμα!
Αμερικανιά που θυμίζει ανάλογες ηρωικές ταινίες που όλοι πατήσαμε και παρακολουθήσαμε ...
Εν κατακλείδι άρες, μάρες, κουκουνάρες. Διαβάστε καλύτερα την ετικέτα του Σουπλίν.

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικά καλογραμμένο μυθιστόρημα Ελληνο-Αυστραλού συγγραφέα με ένα από τα πιο όμορφα εξώφυλλα που έχω δει σε βιβλίο. Η Όλγα Σταμπόλη φτάνει στην Αθήνα το 1936. Είναι άνεργη και ένα μυστικό την καταδιώκει από τη μακρινή Αυστραλία, από την οποία αυτο-εξορίστηκε για πάντα. Με τις γνώσεις της και τις ξένες γλώσσες πιάνει διαδοχικά δουλειά σε πρεσβείες ενώ η Ελλάδα πιέζεται να μπει στον πόλεμο που ξεσπά λίγα χρόνια αργότερα. Η Όλγα γίνεται μέλος της Εθνικής Αντίστασης και αγωνίζεται για την ελευθερία της πατρίδας που τη φιλοξένησε. Γιατί έφυγε από την Αυστραλία; Γιατί εγκατέλειψε την οικογένειά της; Θα καταφέρει να επιβιώσει από τον Γερμανό κατακτητή; Με συνεχείς εναλλαγές από το σήμερα στο χτες ξεδιπλώνεται η ιστορία της Όλγας και ο πόλεμος που έζησε, ο πόλεμος κάποιου άλλου που όμως έγινε δικός της.

Το κείμενο είναι λυρικότατο, ανθρώπινο, αληθινό, άμεσο. Ο συγγραφέας πλέκει πολύ καλά διάφορα αποσπάσματα από το ημερολόγιο της Όλγας Σταμπόλη και τη μυθιστορηματική πλοκή. Οι περιπέτειες της Όλγας είναι αδιάκοπες, τα συναισθήματά της πλούσια, η ματιά της διερευνητική και διεισδυτική. Το μυστικό της και η οικογενειακή της ιστορία ξεδιπλώνονται σιγά σιγά και παράλληλα με την κεντρική ιστορία του σήμερα, δηλαδή την Εθνική Αντίσταση. Η Όλγα είναι υιοθετημένη. Πώς θα αντιδράσει όταν αντικρίσει τους πραγματικούς της γονείς; Πόσο θα την εκμεταλλευτούν στα δύσκολα και σκληρά χρόνια της Κατοχής; Ποια η στάση της απέναντί τους;

Ο σύζυγός της στη μακρινή Αυστραλία κάνει προσπάθειες να την εντοπίσει, όμως η επίθεση των Ιαπώνων στο Περλ Χάρμπορ κάνει τα πράγματα δυσχερέστατα. Οι Ιάπωνες βάζουν στο μάτι την Αυστραλία και της επιτίθενται. Οι επικοινωνίες κόβονται για πάντα. Οι δύο άνθρωποι μαζεύουν τα κομμάτια τους και ελπίζουν σε ένα καλύτερο αύριο. Αλλάζουν, μεταμορφώνονται, αλλιώνονται.

Στο βιβλίο ζούμε τις σκληρές μέρες που έζησε ο κόσμος στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Ο συγγραφέας αναφέρει αρκετά πράγματα για την κατάσταση στην Αυστραλία, όμως οι σημειώσεις του και οι γνώσεις του για την ελληνική Εθνική Αντίσταση είναι αρκετά ικανοποιητικές. Γλαφυροί διάλογοι, εικόνες από την κατεχόμενη Αθήνα τόσο ζωντανές σα να παρακολουθείς ντοκιμαντέρ, βασανιστήρια, πείνα και πτώματα, απελπισία και αδιαφορία, μαυραγοριτισμός, εκτελέσεις, αντίποινα και η αγωνία της μάνας που δεν ξέρει τι γίνονται τα παιδιά της στους αντίποδες της γης.

Ναι, το βιβλίο αυτό έπρεπε να κυκλοφορήσει και στην Ελλάδα και να φωτίσει άλλη μία από τις χιλιάδες ζωές των ανώνυμων και αφανών αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. Αρκετά από τα κεφάλαια είναι σύντομα σε έκταση και αποσπασματικά όταν προέρχονται από το ημερολόγιο της Όλγας. Αυτό, σε συνδυασμό με τη συναρπαστική γραφή και τις ανατροπές, δε σου επιτρέπει να αφήσεις γρήγορα το βιβλίο.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

"Όταν ήταν πολύ αργά πια, όταν είχαν γίνει όλα, αφού η μητέρα Χατζιδάκη γύρισε κι έφυγε από την εκκλησία, γνώρισα εκείνο το σπαραγμό που πρέπει να μάθει κάθε γυναίκα, το σπαραγμό να αφήνεις μια οικογένεια για να φτιάξεις μια άλλη. Η ζωή είναι μια σκληρή επιλογή. Και το πιο σκληρό είναι ότι δεν έχουμε επιλογή. Συμβαίνει σε όλους μας, εκτός από τις θλιμμένες γεροντοκόρες που βλέπουμε να σπρώχνουν το καροτσάκι με τη μητέρα τους ή τον πατέρα τους σε πλατείες και μαγαζιά. Αυτές τις γεροντοκόρες που ποτέ δε χαμογελούν. Δεν προσέχει κανείς ότι αυτές οι γεροντοκόρες ποτέ δε χαμογελούν;" (σελ. 53).

"...η οικογένεια είναι γεμάτη αγάπη και μίσος. Αλλά όταν οι άνθρωποι φτάνουν στο τέλος της ζωής τους ζητούν τ' αδέρφια τους" (σελ. 208).

[Georgia · Rating 4 out of 5]

Ο πόλεμος της Όλγας είναι ο πόλεμος κάποιου άλλου μόνο που έτσι όπως έρχονται τα πράγματα γίνεται και δικός της πόλεμος. Στην αρχή η Όλγα πολεμάει με τους «φίλους» της, αυτούς που τη συντροφεύουν από όταν έχασε τον Κρίστοφερ. Πολεμάει με τον ίδιο της τον εαυτό και με αυτά που αναγκάστηκε να κάνει. Έπειτα πολεμάει γιατί δεν έχει άλλη επιλογή. Αναγκαστικά γίνεται ηρωίδα που αψηφά το θάνατο και που ίσως απλά να θέλει να τον συναντήσει. Η Όλγα γίνεται η μάνα που άφησε τα παιδιά της γιατί δεν άντεξε το χαμό του γιου της. Η Όλγα γίνεται η ηρωίδα της αντίστασης που τολμά να βοηθήσει αυτούς που τη βοήθησαν με κίνδυνο της ζωής τους. Ένα υπέροχο βιβλίο για την ιστορία μιας γυναίκας που πονάει και μιας χώρας που πληγώνει.

[Lamprini · Rating 3 out of 5]

Ιδιαίτερη ιστορία και το γεγονός ότι είναι αληθινή το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον. Το κακό είναι ότι αφήνει πολλά κενά και τελειώνει απότομα.

[Ruth · Rating 4 out of 5]

An engrossing and well written novel, based on the author's grandmother's life in both Sydney and wartime Greece. There was an underlying mystery in the story (why did the protagonist, a loving mother, leave her children and go to Greece, her homeland?). This, when it was answered towards the end surprised me and showed the reasons why she thought she could never return to Australia.

Olga's experiences in the war, her underground work, her imprisonment and what happened afterwards are an eye opener to the modern day reader and the telling of this tale made for a very satisfying reading experience.

If I can make one quibble - the "Olga" parts of the novel are presented as diary entries, although it seems that no such diary ever existed. I feel it would have been truer to the real Olga to have presented these "thoughts" in the third person.

[Pamela Bray · Rating 4 out of 5]

A great story from another time. Glad I live now! The story is beautifully woven into the actual diary extracts.

[Mary Stergioti · Rating 4 out of 5]

Πολύ ωραίο κσι συγκινγτικό βιβλίο.

[Margaret · Rating 4 out of 5]

I actually read the print edition available in Dulwich Hill, Sydney. A great novel recreating the fascinating story of Phil's grandmother who became a spy during World War II.