Coulis

by Bilal Al Mashta

Een spraakmakend en humoristisch romandebuut dat de rauwheid en poëzie van de Algerijnse cultuur ademt.

Algerije. Ergens nabij de casbah. Een controversiële theaterregisseur vindt toevlucht in zijn moeders keuken nadat hij uit de toneelwereld is verstoten. Kwijnend tussen potten en kruiden raakt hij geïnspireerd: hij besluit een grootse bruiloft te cateren. Met de hulp van een nomade met kannibalistische dagdromen en een uit Nederland gestuurde probleempuber begint hij aan zijn laatste gewaagde creatie. Coulis is een origineel, kleurrijk en humoristisch romandebuut over thuiskomen en vrijheid en ademt de rauwheid en poëzie van de Algerijnse cultuur.

Genres: Roman

256 pages, Paperback

Published June 8, 2023

About the author

Bilal Al Mashta is schrijver, grafisch ontwerper en eigenaar van twee restaurants. In 2008 ontving hij de El Hizjra Literatuurprijs en in 2008-2009 en 2010 won hij de voorrondes van respectievelijk Write Now! Rotterdam en Write Now! Amsterdam.

Coulis is zijn debuutroman.

Reviews

[Anneke Visser-van Dijken · Rating 4 out of 5]

Bij het zien van de schitterende cover van Coulis van Bilal Al Mashta verwacht je in eerste instantie dat je een kookboek gaat lezen, maar tijdens het lezen zul je al snel ontdekken dat er geen recepten in staan, wel wordt er hier en daar globaal beschreven over hoe een gerecht wordt gemaakt. Het is dan ook aan te raden om eerst te eten alvorens je aan dit boek begint, want je krijgt geregeld trek en wilt de genoemde gerechten en lekkernijen proeven, zoals baklava. De titel maakt je nieuwsgierig naar het boek. Het is leuk dat je de titel op diverse manieren kunt bekijken.
In Coulis van Bilal Al Mashta krijgt een man in de keuken van zijn moeder een, in zijn ogen, geweldig idee. Hij besluit om een catering te organiseren voor een bruiloft. En dan niet zomaar een bruiloft, geen bruiloft voor arme mensen, maar voor een rijk echtpaar. Aan een bekende vraagt hij om hem te financieren en hij zoekt hulp die hij vindt in een oude vriendin van hem, die nog al vreemde trekjes heeft en een uit Nederland gestuurde probleempuber. De vraag is of het hem zal lukken om een catering te organiseren voor de bruiloft van twee rijke mensen.

Lees verder op https://surfingann.blogspot.com/2023/... .

[Agnes · Rating 3 out of 5]

p 167: " vlees is pijn. Daar ben ik van overtuigd. Terwijl je denkt dat je je lichaam aan het aansterken bent, vermorzel je je ziel. Het heeft niks met magie te maken. Het is logisch verklaarbaar. En als je het mij vraagt, is dat waar het allemaal interessant wordt. Overdraagbaarheid. Vlees opdienen is pijn toedienen. Ik zweer het je."

[Elise Janssen · Rating 3 out of 5]

Twijfelachtig wat ik van dit boek vind.

Enerzijds vond ik het leuk om een kijkje te krijgen in een andere cultuur, maar anderzijds vond ik dat niet goed overgebracht.

De schrijfstijl was niet voor mij. Het leek alsof er werd geprobeerd een heel poëtisch of versierd verhaal van te maken, maar dat maakte de zinnen té overdreven en dat las niet lekker.

Er kwamen een aantal entr’actes in voor die naar mijn idee bedoeld waren (tenminste twee keer) om het personage Monsef wat meer uit te leggen of verdiepen, maar daarvoor vond ik dat er dan weer te weinig over minder werd verteld om dat echt een toevoeging te laten zijn. Er waren daarvoor ook te veel hoofd personages met elk een verhaal dat net even niet lekker uitgewerkt was. Ik denk dat het verhaal simpeler en meer bij de storyline was gebleven als die uitstapjes niet gemaakt waren.

Wat ik dan wel heel leuk vond, waren de scènes van het theater die tussendoor kwamen. Dat vond ik een speelse manier van met het verhaal omgaan. Dat ik het plot uiteindelijk niet helemaal begreep ligt aan mij denk ik.

[Marion Kriele · Rating 3 out of 5]

Highs en lows, net als in het echte leven

Amin, een van de hoofdpersonen, is behoorlijk opportunistisch. Hij komt voor het eerst in een theater en besluit in die wereld zijn carrière te maken. Daar kan hij zijn verbeelding de vrije loop laten. Zijn ideeën zijn echter te revolutionair voor menig theater, waardoor hij uiteindelijk zonder werk komt te zitten. In de keuken bij zijn moeder krijgt hij dan een lumineuze inval: hij gaat een bruiloft cateren! Dat hij geen ervaring heeft in de keuken noch met cateren mag de pret niet drukken.
Enter Zahra, een godin in de keuken. Voor haar is Amin de volgende verlosser in haar leven. Eerst was dat Jamal, de man die haar verloste van haar ouders. Helaas bood dat huwelijk niet de verlossing waarop ze had gehoopt. Nadat ze van hem is weggegaan, heeft ze zich gestort op het enige wat er te doen was aan de rand van de woestijn: koken. Nu maakt ze de goddelijkste gerechten. Van haar migraine en donkere gedachten raakt ze helaas niet zomaar verlost.
Tussendoor maken we kennis met Monsef, een Nederlandse puber die vanwege zijn gedrag naar Algerije wordt gestuurd. Wat mij betreft is dit personage het meest afgerond. Zijn gedachten en overwegingen zijn echt die van een puber op de rand van volwassenheid. Sta je daar op dat stoffige plein plein met je spliksplinternieuwe schoenen.

Helaas duurt het even voordat de verhaallijnen goed bij elkaar komen. De entre-actes tussendoor zijn daarbij niet behulpzaam. Op zich zijn die best interessant om te lezen, zoals van Dalal, maar voor het verhaal zijn ze niet relevant. Er wordt al genoeg uitgewijd over het lot dat de hoofdpersonen treft en hoe veerkrachtig ze ermee omgaan.
Al met al is Coulis een beetje hollen en stilstaan voor mij. Regelmatig heb ik me afgevraagd of al die breedsprakige zinnen en de overvloed aan bijvoeglijke naamwoorden typisch is voor de Arabische taal of dat de auteur wat meer darlings de nek had mogen omdraaien. Datzelfde geldt voor het gebruik van Arabische woorden en de noten. Het lijkt alsof hij te veel tegelijk in een boek heeft willen stoppen. Tegelijkertijd zitten er superstrakke stukken tussen, zoals het stuk waarin Amin en Moslef samen een plannetje uitvoeren om die cateringopdracht te scoren. Geniaal! Desondanks kon het boek me niet echt geboeid houden.

[Grietleest · Rating 2 out of 5]

Een boek over toneel, daar kan ik als toneelliefhebber alleen maar mega enthousiast op en neer van stuiteren. Zou je denken.
Toch bleef mijn leesplezier bij Coulis af en toe wat achter. Het kluwen van personages en hun gedachtengangen voelden vaak te complex en kunstmatig aan.
Hier en daar genoot ik van de zorgvuldig gekozen woorden van de auteur, maar dat gebeurde te sporadisch.
Ik werd wel blij van de resem Arabische begrippen die naar mijn hoofd werden gegooid.
Ze zorgden niet enkel voor een grotere verbintenis met de personages, maar ik had ook het gevoel dat ik heel wat bijleerde.
Vloeken in een andere taal is altijd een surplus in het dagelijkse leven! Din Mok!

'Hij had hiervoor nooit een voorstelling bijgewoond. De duisternis en de stilte en de droge geur van hout brachten hem in een vreemde stemming. Hij zakte weg in zijn stoel en keek naar het podium, gevangen in het donker. Het zou voorbarig zijn om te zeggen dat Amin op dat moment zijn roeping vond, maar hij vond iets wat hij lang geleden had laten liggen op de stoep, tussen krijt en knikkers: zijn verbeelding.'

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 4 out of 5]

Een origineel boek waarin een verhaal dat zich afspeelt in een Algerijnse keuken wordt vervlochten met een toneelstuk hierover. Amin was theaterregisseur maar nadat hij een jaar niks heeft gedaan besluit hij vanuit niks een grote bruiloft te cateren. Hij sprokkelt een groepje mensen bij elkaar die allemaal op de een of andere manier een connectie hebben met koken of het land Algerije. We leren deze personages allemaal heel goed kennen, ze krijgen allemaal het woord in achtergrondstukjes, maar ook letterlijk op het podium in monologen. Amin laat zijn liefde voor theater niet achterwege, want het boek is theaterscènes en het verhaal tot het cateren van de bruiloft door elkaar vervlochten. Cateren en acteren door elkaar. Het toneelstuk heeft ook die vorm, van scènes met een ander lettertype met een verteller en personages op het podium. Ik vind dat de schrijver dit echt goed gedaan heeft. Het leest heel vlot, maar toch in detail. Mooi boek over Algerije, Nederland, ambitie, acteren en cateren.

[Tim Sautois · Rating 4 out of 5]

Nog wel een speciaal boek, vooral omdat er gespeeld wordt met de vorm: een aantal (hoofd)stukken zijn vormgegeven als toneeltekst. Monsef misdraagt zich in Nederland, bezwangert een meisje en wordt naar Algerije gestuurd als soort van straf/heropvoeding. Daar komt hij bij Asim, toneelmaker, terecht. Asim wil zich ook heroriënteren en wil gaan cateren voor trouwen, ondanks dat hij geen ervaring in de branche heeft en alleen weet 'dat hij graag kookt'.

Niet alles is even uitgesproken en het is ook wel meer dan eens symbolisch bedoeld, zo wordt ook geduid dat 'acteren' en 'cateren' bijna hetzelfde woord zijn. Er is ook aandacht voor de ervaring van Monsef als jongeman uit het Westen, die ook geen Arabisch kent en zich heel erg moet aanpassen aan de lokale gebruiken. Het geheel is wel interessant, hoewel het soms wat te 'springerig' aandoet en je door de vormexperimenten niet de hele tijd in het verhaal kan blijven.

[Jos Snel · Rating 3 out of 5]

In Coulis maken we in het begin kennis met de drie hoofdpersonen die een rol spelen in het verhaal. Helaas duurt het wel even voordat deze verhaallijnen goed bij elkaar komen. De entre-actes die we tussendoor krijgen, waren daarbij niet erg behulpzaam.
De vele Arabische woorden, die weliswaar achterin het boek worden verklaard, en de voetnoten die op de betreffende bladzijden staan, leiden ook af van het verhaal en maken het er ook niet leesbaarder op. In het begon zocht ik de betekenissen ervan nog wel op, maar er kwamen ook veel woorden in voor die niet verklaard werden. Wel is de schrijver er goed in geslaagd om de sfeer weer te geven van de Arabische of Algerijnse, stoffige en armoedige omgeving. Dit was niet te danken aan de hoeveelheid Arabische woorden. Dit had best wat minder gekund. Het geheel is warrig, rommelig en te gezocht.

[niekman · Rating 5 out of 5]

Sick boek. Wat een vibe. De pagina's ademen Algerije, Coulis wist een tot dusver voor mij onbekende wereld op me over te brengen, op een rauwe manier die zo echt is dat je voorbij alle cliches gaat en volledig ondergedompeld wordt. Maar los van de setting – dit boek heeft stijl. Saus. De insteek, de symboliek van theater en eten, de diepere lagen. Coulis voelt als een klassieke cultfilm, met unieke karakters, verfrissende pacing en scherpe, grappige conversaties. Het is echt iets speciaals. Would make a killer movie. P.S. supertip: luister de bijbehorende "Coulis" playlists op Spotify tijdens het lezen.

[Martijn Nicolaas · Rating 3 out of 5]

Een Algerijnse theatermaker besluit het over een andere boeg te gooien en gaat een grote bruiloft cateren. Hij krijgt hulp van een vrijgevochten kokkin en een Nederlandse jongen met Algerijnse roots die zich in de nesten heeft gewerkt. Alle registers worden opengetrokken in dit theatrale debuut van Al Mashta, dat gedeeltelijk is opgebouwd als een scenario van een toneelstuk met entre’actes en uitgeschreven dialogen. Los van een flink aantal briljante hoofdstukken en goedgeschreven scènes, is het wel wat veel allemaal en vroeg ik mij af wat Al Mashta nu precies wil zeggen. Maar met plezier gelezen.

[Tom Melis · Rating 3 out of 5]

Prettige, luchtige roman. Een aanmodderende jonge Algerijnse acteur start zonder enige ervaring een bedrijf om bruiloften te cateren. Daarbij schakelt hij de hulp in van een vrouw uit de bergen en een puber uit Nederland, die onbedoeld een meisje heeft bezwangerd en voor straf een jaar naar Algerije is verbannen.
Centraal staat de Algerijnse cultuur, emigratie, identiteit en 'doen alsof'. Al Mashta maakt veel gebruik van dialogen, die snel, diepgaand en verfrissend zijn, Japin-achtig. Sommige verhaallijnen waren niet goed uitgewerkt of verwarrend.

[Emma · Rating 3 out of 5]

Beetje gemengde gevoelens! Ik was bij vlagen bijzonder onder indruk van de poëtische zinnen, soms vond ik het ook wat kunstmatig. Soms lachte ik hardop, soms keek ik hoeveel pagina’s ik nog moest. Het uitgebreide vervlechten van Arabische woorden in het verhaal gaf sfeer en authenticiteit maar dat naar achter bladeren voor de duiding ging irriteren. De eindconclusie van het verhaal ging helaas een beetje langs me heen. Ik heb het boek uiteindelijk met plezier gelezen maar ik ben bang dat de auteur toch wat teveel wilde in wat te weinig pagina’s.

[Emma · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek, zo kom je ze niet vaak tegen. Je krijgt letterlijk een kijkje achter de schermen; van een toneelstuk, van de Algerijnse cultuur, van het opgroeien tussen twee landen, en nog zoveel meer. Het boek is fris, jong, en de auteur wisselt met gemak af tussen straattaal en poëzie. Als lezer word je uitgedaagd, er zit een verrassende diepgang in het boek, dus laat je niet afleiden door de humor! En leuk feitje, de prachtige omslag is door de auteur zelf ontworpen.

[Hester · Rating 3 out of 5]

Prachtig omslagontwerp (door de auteur zelf) en vermakelijk boek, maar er zit te veel in - de scriptscènes tussendoor, de voetnoten over Algerije, de woorddefinities, de Arabische woordenlijst achterin, en dan dus ook nog een verhaallijn. Dat maakt dat je als lezer telkens een zijpaadje moet nemen en niet echt het verhaal ingezogen kan worden. En volgens mij had de schrijver daar zelf ook last van.

[Noa · Rating 5 out of 5]

Ik ben er doorheen gevlogen. Wat was dit een leuk boek om te lezen.

[Evy · Rating 3 out of 5]

Gelezen voor de Hebban Debuutprijs 2024

[Dzeilan Sahman · Rating 2 out of 5]

Het idee is niet slecht, begon goed. Het einde viel dan weer tegen.
Het leek snel-snel afgewerkt, vond het onduidelijk en begreep niet zo goed wat er aan de hand was.

[Tessel · Rating 3 out of 5]

Woordenspel, icarus.

[RensinaS · Rating 3 out of 5]

Een bijzonder boek, het is vrij vreemd opgeschreven met verschillende kijkwijzen en leesvormen. Begrijp daardoor nog steeds niet goed wat ik heb gelezen..

[Marein · Rating 2 out of 5]

Ja, dit was het dus niet. Het was al nie best, maar toen kwam het eind. Vanaf pagina 200 was het echt ineens anders en een beetje pretentieus en moe en zucht.

[Robin Bremer · Rating 5 out of 5]

De kleuren van vlees en bloed op de cover schijnen door in dit prachtige kleurrijke verhaal met Algerije in de hoofdrol. Respect Biba!

[Olivia · Rating 4 out of 5]

Ik heb extreem van Coulis genoten, en het is ook echt een aanrader voor iedereen die een beetje van poezie houdt. Zelf zal ik Bilal Al Mashta zeker in de gaten blijven houden voor nieuwe releases.

Dit boek begon voor mij interresant, en vooral aan het begin voelde het alsof ik de woorden achterna moest rennen om bij te houden wat er gebeurde. Dat bedoel ik zeker niet slecht, paste ook wel bij het boek. Na een tijdje verdween dit gevoel en was ik helemaal gewend aan de poëtische manier van schrijven. Daarnaast begon ik hoe verder ik kwam des te meer van de karakters, en vooral van het verhaal zelf te houden.

Kan ik daarnaast ook ff duidelijk maken wat voor n fantastisch mooie beschrijvingen en quotes Coulis maakte, waar ik vaak even moest stoppen om het op me te laten inwerken. Vooral rond pagina 157(denk ik zo ong.) was ik helemaal overdonderd van het gesprek dat daar ogenblijkend zo casual werd besproken. Maar de terugkomende tekens en themas zijn ook heel uitgewerkt!

Ik vond het verhaal fantastisch mooi, maar helaas was het slot net nog wat te hoog gegrepen voor mij. Het leek alsof alle langzaam opgebouwde ideeën van de karakters (en natuurlijk de schrijver) eindelijk werden geuit op een letterlijke manier. Dit halve idee is het verste dat ik ben gekomen met mijn half ontwikkeld lezersoog, maar ik kijk ernaar uit om wat onderzoek te doen naar wat andere lezers hier van hebben gemaakt.
Als het gaat om wat er nou letterlijk precies gebeurde in de laatste scenes, denk ik dat ik soort van wel snap wat er gebeurde, en dat ik dus ook eindelijk de connectie met de cover snap(🥲).

Dankjewel mediatheek, dankjewel Coulis en dankjewel Bilal Al Mashta voor dit heerlijke(ik voel me nu net mijn moeder) boek.