Šnit : roman-tabloid

Etnofikcija #2

by Igor Marojević

Roman Igora Marojevića Šnit nudi proznu obradu teme Zemuna u doba II svetskog rata kad se ovaj deo grada nalazio u sastavu NDH. Zajednički život Srba, Nemaca i Hrvata isprva je tolerantan da bi sve počelo da kreće prema istinskom vrtlogu. Posredstvom originalne forme „romana tabloida“ u kojoj je svako poglavlje u stvari novinski tekst (rubrike: U gradskoj žiži, Izveštaj. Razgovor, Ljudi. Ljudi, Vesti...) slojeviti siže Šnita se brzo rekonstruiše: glavni junak, Zemunac, Novak Maričić, dospeva u istovremenu ljubavnu vezu sa nemačkom novinarkom Karen Frost i Monikom Vranić, saradnicom zagrebačkog nedeljnika Spremnost. Rasplet ovog emotivnog trougla nosi dvostruku porodičnu tragediju i beg Novaka Maričića, te opštu potragu za njim od Zemuna do Ravne gore. Sve to se odvija unutar tri „Ljubavne novele“ u kojima autor vešto simulira istoimeni žanr. Među ključnim likovima knjige su i jedan „nevidljivi“ partizan koji učestvuje u potrazi, kao i čuveni modni kreator Hugo Bos, poznat i po tome što je dizajnirao i šio SS uniforme. Maštovito, groteskno, potresno.

224 pages, Paperback

First published January 1, 2007

About the author

Igor Marojević graduated from the Department of Serbian language and Literature, University of Belgrade Faculty of Philology. He published novels Obmana Boga (To Deceive God, 1997), Dvadeset četiri zida (Twenty-four walls, 1998), Žega (Drought, 2004, 2008) and Šnit (Schnitt, 2007, 2008), together with two books of stories Tragači (Seekers, 2001) i Mediterani (Mediterraneans 2006, 2008). For the novel Žega he received the Stevan Pešić award and won a prize given by the Borislav Pekić Fund.

His play Nomadi (Nomads) was staged in Spain in 2004, the adaptation of this play was staged in Serbia under the name Tvrđava Evropa (Fortress Europe) as a part of BELEF (Belgrade Summer Festival). The adaptation of his second novel was also staged in Serbian theater.

His novel Obmana Boga was translated to Spanish and Portuguese and his play Nomadi to Catalan; his collection of stories Tragači was translated to Macedonian. His works are included in Serbian literature anthologies in Italian, Czech, Hungarian, Ukrainian and Slovenian language.

He has translated books by Josep Pla, Quim Monzó, Roberto Bolaño and Mercè Rodoreda.

Reviews

[Predrag St]

Ovaj roman je jedan od delova petoknjižja "Etnofikcija".
Gra­đa ro­ma­na je „pre­u­ze­ta“ iz čla­na­ka, tek­sto­va i ve­sti ob­ja­vlji­va­nih u Ze­mu­nu na početku Dru­gog svet­skog ra­ta.
Svako poglavlje je jedan od tih novinskih tekstova i kao fragmenti sačinjavaju zajednički kroj odnosno ŠNIT ovog romana.
Zanimljiva radnja, originalna forma - meni se knjiga dopala. 👍

[Dimitrije Vojnov]

Pročitao sam SCHNITT Igora Marojevića, roman čiji me je postupak podsetio na MALVINU Mirka Kovača. Kao i Kovač u MALVINI i Marojević u SCHNITTu rekonstruiše jednu intrigantnu priču kroz seriju novinskih članaka, ispovesti i istraživanja druge vrste, sa tom bitnom razlikom što Kovač "kroz malu priču priča veliku priču", Marojević "kroz veliku priču priča malu".

Malvina Trifković kod Kovača prikazuje čudnu intimnu i nacionalnu dinamiku na prelasku između dva veka, dok Marojević svoju priču smešta okupirani Zemun podeljen između Nemaca, srpskih kvislinga raznih boja, ustaša raznih ukusa za sečiva i ponekog partizana. U tom zverinjaku kreira svet koji nije lišen para-dokumentarne vrednosti, ne možemo reći da uplitanje Huga Bossa ne nosi u sebi i motiv nedovršene denacifikacije - međutim - dominira višelojni utisak "male priče date kroz veliku priču".

Prvi sloj je jasan - koren zapleta romana je unutar junaka, u njihovim mikrokosmosima koji se ispoljavaju u buri Drugog svetskog rata. Unutar opšte inflacije ideologija i žrtvovanja, njihovi odnosi se razrešavaju kroz namirivanje ličnih strasti.
Drugi sloj je međutim intrigantniji. Naime, opšte zamešateljstvo okupiranog Zemuna neobično podseća na bivšu Jugoslaviju danas. Situacija u kojoj se junak prijavljuje za nemačku stipendiju kako bi pokrenuo kvislinški list izmamila mi je osmeh. Samim tim, priča iz dana najvećeg globalnog sukoba koji je postavio temelje savremene civilizacije, na kraju ilustruje kontradikcije naše aktuelne periferije.

Roman je na nivou zamisli intrigantan, na nivou likova i fabule vrlo solidan i uprkos priličnoj pitkosti i neretkoj duhovitosti, čini mi se da je ova kolažna forma morala nuditi razigranije stilske zahvate. Ovde nije reč ni o formi ni o stilu na fundamentalnom već na onom površnom nivou. Smatram da je roman morao biti "šareniji" barem na nivou mimikrije. Roman više sugeriše svoju stilsku i ideološku raznovrsnost nego što je na kraju ispunjava. U tom pogledu Kovač iz MALVINE i UVODA U DRUGI ŽIVOT ostaje dobar ali još uvek nedosegnut uzor.

No, kakva smo mi književna scena, takav je i Marojević Kovač, što čini SCHNITT ozbiljnim ostvarenjem na našoj sceni.