جایگاه داستان کوتاه در ادبیات امروز ایران: پیش‌زمینه، پیشگامان، نمونه‌ها

by تورج رهنما

به دلیل تشابه نظام اجتماعی، سیر تحولات فرهنگی، و نحوه اندیشه انسان در هر دو بخش جهان، وجوه مشابهی بین ادبیات شرق و غرب تا پایان قرون وسطا وجود داشت که بعدها از بین رفت و از هم جدا شد. با ظهور مشروطیت، فضایی نو در ایران پدید آمد، تحولات بزرگ اجتماعی صورت گرفت و دگرگونی‌های فرهنگی رخ داد که ادبیات امروز، به ویژه ادبیات داستانی حاصل این تحولات است. اما نکته قابل توجه این است که با انتشار مجموعه «یکی بود، یکی نبود» در سال ۱۳۰۰ خورشیدی، یکی از مهم‌ترین حوادث تاریخ ادبیات ایران روی داد. دلیل اهمیت این مجموعه در این است که «محمدعلی جمال.زاده» با آن برای نخستین بار داستان کوتاه را به معنی امروزی آن وارد ادبیات فارسی کرد. نگارنده در کتاب حاضر ضمن بررسی جایگاه داستان کوتاه در ادبیات امروز ایران، ۱۸ نمونه از داستان‌های کوتاه ۱۸ داستان‌نویس بزرگ معاصر را عرضه کرده است. پاره‌‌ای از این نویسندگان عبارت‌‌اند از: محمدعلی جمال‌زاده؛ بزرگ علوی؛ رسول پرویزی؛ جلال آل‌احمد؛ جمال میرصادقی؛ نادر ابراهیمی؛ هوشنگ گلشیری؛ محمود دولت‌آبادی؛ علی‌اشرف درویشیان و امین فقیری.

358 pages, Paperback

First published April 1, 2009

About the author

تورج رهنما (متولد ۱۳۱۶ در اهواز) مترجم، شاعر و پژوهشگر زبان و ادبیات آلمانی است. رهنما تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در ایران گذراند. سپس برای ادامه تحصیل به آلمان رفت و در دانشگاه مونیخ دررشته پزشکی ثبت‌نام کرد. در حدود دو ماه به آموختن زبان آلمانی در انیستیتو گوته پرداخت. او چهار سال در رشته پزشکی تحصیل کرد، ولی با موافقت دانشگاه و سفارت آلمان رشته تحصیلی‌اش را تغییر داد. بعد در رشته ادبیات آلمانی، روان‌شناسی و تعلیم و تربیت ادامه تحصیل داد و موفق به اخذ درجه فوق لیسانس در همان رشته شد و بعد به ایران بازگشت. رهنما از دولت اتریش برای ادامه تحصیل بورس گرفت و در دانشگاه زالتسبورگ تا مقطع دکتری ادامه تحصیل داد و رساله دکتری خود را تحت عنوان «بازتاب نظریه‌های روانکاوی درادبیات معاصر آلمان» نوشت.

Reviews

[Ghazaleh Haghighat · Rating 4 out of 5]

خطر لوث شدن داستان ها در مقدمه اول کتاب!‏
ولی قشنگ بود خوندن یه مجموعه داستان کوتاه از نویسنده های بزرگ.‏