Η τελευταία καληνύχτα

by Δημήτρης Κωνσταντάρας

Όλοι εμείς, του '60 η γενιά, όπως και ο ήρωας της Τελευταίας καληνύχτας, περάσαμε μέσα από γεγονότα που δεν πολυκαταλαβαίναμε, που θαρρούσαμε ότι μας δικαίωναν, που άρχισαν να μας υποψιάζουν, καθώς και μέσα από τα τανκς του Απρίλη του '67 που μας μαστίγωσαν. Επιζήσαμε. Χωρίς μεγάλες απώλειες. Και με γεμάτες μπαταρίες. Τελειώσαμε το πανεπιστήμιο δουλεύοντας από δω κι από κει, βγάζοντας χαρτζιλίκι, άλλος μεγάλο κι άλλος μικρό, δείξαμε ποιοι ήμασταν και τι θέλαμε δίχως να κρυφτούμε από κανέναν, γνωρίσαμε τις γυναίκες μας, που άλλοι τις κράτησαν κι άλλοι όχι. Tο '67 «κρυφτήκαμε» ή απλώς επιζήσαμε λάθρα βιώνοντας, ματώσαμε λίγο ή πολύ, ή και καθόλου, μέσα ή και έξω από το Πολυτεχνείο, είπαμε τις αλήθειες και τα ψέματά μας, αμπαρωθήκαμε πίσω από μύθους που μόνοι μας φτιάξαμε και συντηρήσαμε, μπήκαμε στη ζωή με «τα μούτρα», ο καθένας στο δικό του «μεροκάματο», δεχτήκαμε ο καθένας τα δικά του τραύματα κι ανταμώσαμε τη μεταπολίτευση τραυματίες μεν αλλά ώριμοι. Όλα σχεδόν τα παιδιά της «χαμένης γενιάς», τα παιδιά που γεννήθηκαν στον εμφύλιο και λίγο μετά, πέρασαν μέσα από τις ίδιες μυλόπετρες. Εκτός βέβαια των ελαχίστων «εκλεκτών», που και σήμερα άλλωστε αποτελούν την αδιαφιλονίκητη νομενκλατούρα, διότι γι' αυτό ακριβώς γεννήθηκαν. Ένα απλό, σαν κι εμάς παιδί είναι κι ο ήρωας της Τελευταίας καληνύχτας. Όχι κραυγαλέο θύμα. Tυπικό. Γενναίο πριν από το τελευταίο του δρομολόγιο.

295 pages, Paperback

First published January 1, 2008

About the author

Ο Δημήτρης Κωνσταντάρας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Τελείωσε το λύκειο στην Αμερική και τη Φιλοσοφική Σχολή στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, εργάστηκε ως ξεναγός, μεταφραστής, καθηγητής Αγγλικών και μουσικός στα ελληνικά ροκ συγκροτήματα των δεκαετιών '60 και '70. Είναι γιος των ηθοποιών Λάμπρου Κωνσταντάρα και Γιούλης Γεωργοπούλου, . Ασκεί το επάγγελμα του δημοσιογράφου από το 1969 σε εφημερίδες, περιοδικά, στο ραδιόφωνο, στο διαδίκτυο και στην τηλεόραση. Έγραψε την "Ιστορία της Φόρμουλα 1", το πρώτο του βιβλίο, το 1970, μαζί με τον Παύλο Αλέπη, για τις εκδόσεις "Κάκτος". Ξανάγραψε βιβλίο είκοσι εφτά χρόνια αργότερα. Έχει γράψει κινηματογραφική και θεατρική μουσική, τραγούδια, θεατρικά έργα, κινηματογραφικά και τηλεοπτικά σενάρια, ποιήματα, παραμύθια. Έχει τιμηθεί με το Βραβείο Ιπεκτσί το 1993 για τη δουλειά του στην τηλεόραση. Ασχολήθηκε ενεργά με το όραμα της ανάληψης και διοργάνωσης Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα, τόσο στη χαμένη προσπάθεια του 1989-90 για τη Χρυσή Ολυμπιάδα όσο και το 1996-97 για το Αθήνα 2004. Τον Οκτώβριο του 2002 εκλέχθηκε πρώτος σε σειρά ψήφων νομαρχιακός σύμβουλος Αθηνών και στη συνέχεια βουλευτής Α΄ Αθηνών.

Reviews

[Πάνος Τουρλής · Rating 3 out of 5]

Ποτέ δεν περίμενα ότι ο Δημήτρης Κωνσταντάρας θα έγραφε κάτι τόσο καλό. Και μάλιστα ένα έργο που άνετα το χαρακτηρίζεις αστυνομικό! Προς Θεού δεν αμφισβητώ την πένα του έγκριτου δημοσιογράφου, απλώς ξαφνιάστηκα!

Προσοχή, η παρουσίαση μπορεί να περιέχει SPOILERS

Στο βιβλίο παρακολουθούμε τη ζωή του Δημήτρη Καρρά. Γιος εύπορης οικογένειας, μεγαλώνει στα πούπουλα και όλα είναι στρωμένα μπροστά του. Όνειρο Δημήτρη και γονιών η Νομική. Ώσπου γνωρίζει τη Μαριάννα, την καθιστά κατά λάθος έγκυο κι όταν η κοπέλα πάει για έκτρωση παραλίγο να πεθάνει. Ο πατέρας της Μαριάννας χωρίζει οριστικά τα δυο παιδιά και βάζει τον Δημήτρη στο μάτι. Κάθε τρεις και λίγο πετάγεται μπροστά του και του καταστρέφει τη ζωή, κάθε όνειρο και κάθε ελπίδα. Κι όλα αυτά στη δεκαετία του 1960, την πολυτάραχη και πολύπαθη δεκαετία του τόπου μας. Έτσι, κατά τη διάρκεια της Χούντας, ο Δημήτρης "καρφώνεται" ως κομμουνιστής, κάνει εξορία και όταν έρχεται η ώρα της στρατιωτικής του θητείας ζει ακόμη πιο άσχημες στιγμές, μιας και ο "πεθερός" του έχει τα μέσα και στο Στρατό.

Από κει και πέρα αρχίζει μια απίστευτη αλλαγή στη νοοτροπία και τον χαρακτήρα του Δημήτρη (βλέπει πια ότι ο κόσμος του είναι.."ψευδεπίγραφος"!). Παρ' όλο που δεν δείχνει υπερόπτης και αλαζόνας ως γνήσιο τέκνο πλόυσιας οικογένειας, μετά από αυτά τα απανωτά στραπάτσα παίρνει την κάτω βόλτα: γίνεται ρουφιάνος της ΕΑΤ / ΕΣΑ κι όταν πέφτει η δικτατορία το σκάει στο εξωτερικό, ειδικά από τη στιγμή που καταλαβαίνει ότι αυτό που έκανε όχι μόνο έβλαψε σοβαρά αθώςους ανθρώπους αλλά κι αυτοί οι αθώοι άνθρωποι θέλουν την κεφαλήν του επί πίνακι! Όχι με το σταυρό στο χέρι αρχίζει και κάνει μπίζνες που τον κάνουν πλούσιο, επικίνδυνα πλούσιο. Γνωρίζει ένα σωρό κόσμο, παντρεύεται, ασχολείται με το χρηματιστήριο, μπλέκει με το σκάνδαλο Κοσκωτά και μόλις σκάει η φούσκα του Χρηματιστηρίου το 1999 παίρνει την τελευταία του απόφαση. Σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει πολύ και γι' αυτό τη λάτρεψα τις σκηνές του φινάλε στα έργα της Αγκάθα Κρίστι, ο Δημήτρης καλεί το γύρω του περιβάλλον σπίτι του, τους αποκαλύπτει ότι τους έχει όλους περασμένους σε απόρρητα αρχεία και αποκαλύπτει όλες τις κομπίνες και τις απάτες τους στο βιβλίο που θα κυκλοφορήσει άμεσα. Και αυτοκτονεί, συγκλονίζοντάς τους όλους. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί αυτήν την ιστορία για να περιγράψει τις συνθήκες στην Επταετία και την πολιτιστ

ική ζωή του τόπου και της Αθήνας ειδικότερα. Ο Δημήτρης ζει στις μπουάτ, στην Αλάσκα της Κηφισιάς, σπουδάζει στη Νομική της δεκαετίας του 1970, έρχεται σε επαφή με κείμενα και σκέψεις που συντρόφευαν όλους τους νέους της εποχής. Η ψυχολογία του είναι πολύ καλά δομημένη, χωρίς το κείμενο να γίνεται φλύαρο, επιφανειακό ή κατηχητικό. Ο συγγραφέας δεν παίρνει θέση, αφήνει τον ήρωά του να μεγαλώσει και να επηρεαστεί από τα γεγονότα και τις εξελίξεις, τον αφήνει να ατσαλωθεί και να τσαλακωθεί.

Ακόμη και αργότερα, που έχουμε φύγει από τη δικτατορία, οι κινήσεις που κάνει και ο τρόπος που αποκτά περιουσία και φήμη δεν δίνεται βαιστικά και επιπόλαια. Μέσα από σύντομα επεισόδια και ζωντανούς διαλόγους φτάνουμε στο σήμερα και στην τελευταία καληνύχτα. Όπου ο Δημήτρης, μακριά από τη Μαριάννα και προδομένος από τη Βάσω, καταλαβαίνει τι πραγματικά έζησε, ποιοι τον κοροϊδέψανε και πώς θα μπορέσει να επανορθώσει. Η αφήγηση τρέχει αβίαστα, υπάρχει αγωνία για τη συνέχεια, αληθινοί χαρακτήρες και πολύ καλή πλοκή.

"Σε συμπονώ για όσα τράβηξες και θα σταθώ στο πλευρό σου. Αλλά σε καταδικάζω για όσα έκανες, νομίζοντας ότι με το να κάνεις κακό σε άγνωστά σου παιδιά, ισορροπούσες την άδικη συμπεριφορά μιας ολόκληρης κοινωνίας απένατί σου. Δεν σε δικαιολογώ. Και έχω την απαίτηση να αφιερώσεις την υπόλοιπη ζωή σου για να επανορθώσεις" (σελ. 210).

[Emily · Rating 1 out of 5]

Μεγάλη απογοήτευση αυτό το βιβλίο. Αρχικά είδα με έκπληξη τον συγγραφέα. Δεν είχα ξαναδιαβάσει κάτι δικό του και πήρα το βιβλίο στα χέρια μου με μια δόση σκεπτικισμού. Στην αρχή όλα πήγαιναν καλά και στρωτά. Αλλά πολύ γρήγορα έγινε το "έλα να δεις". Αχταρμάς άνευ προηγουμένου.
Ο ήρωας μέχρι το τέλος του βιβλίου, ενώ έχει περάσει από 40 κύματα, παραμένει αφελής και αδαής. Αν είναι δυνατόν! Πού; Στον κόσμο της χούντας και της μεταπολίτευσης και ενώ ήταν στο μάτι του κυκλώνα ο ίδιος και οι φίλοι του. Και όταν λέμε κυκλώνα εννοούμε πολιτικό και οικονομικό. Δεν ήξερε τίποτα ο δόλιος! Δεν καταλάβαινε τίποτα ο άμοιρος! Μετά τα υποψιαζόταν! Έλεος δηλαδή! Αντικρουόμενα τα πάντα.
Τέτοιο και τόσο σχηματικό ήρωα είχα να δω πολύ καιρό!

[Panagiotis · Rating 1 out of 5]

Το βιβλίο το βρήκα παντελώς αδιάφορο και βαρετό. Το ξεκίνησα και το άφησα πολλές φορές, μέχρι να παραδεκτώ την ήττα μου. Αλλά η ρηχότητα δεν αντέχεται. Ο χρόνος είναι πολύτιμος για να σπαταλιέται σε αδιάφορα βιβλία.