In 1944 worden Leentje en Caroline naar Theresienstadt gedeporteerd. De twee jonge vrouwen worden direct goede vriendinnen, vooral omdat ze allebei hoogzwanger zijn. Caroline baart een meisje, Elizabeth, en een paar weken later schenkt Leentje het leven aan Ellis. Wonder boven wonder overleven zowel de twee jonge moeders als hun kwetsbare baby's de hel van het kamp. Na de oorlog verliezen Leentje en Caroline elkaar uit het oog als ze, diep teleurgesteld in de Nederlandse overheid en in een wanhopige poging de oorlog achter zich te laten, beiden het land verlaten. Ellis groeit volkomen onwetend van haar verleden in Australië op, terwijl Elizabeth in Frankrijk doorlopend door haar ouders wordt geconfronteerd met de oorlog. Als Ellis er na haar moeders dood achter komt dat Leentje belangrijke informatie heeft verzwegen, zet ze alles op alles om de waarheid te achterhalen.
Dit boek leest als een trein, zelfs als tamelijk slome lezer was ik er zo doorheen. Het gaat over twee joodse vrouwen die bevallen ik een concentratie kamp en elkaars steun en toeverlaat worden. Het trauma van de oorlog wordt op twee hele andere manieren doorgegeven aan de babies, Ellis & Elisabeth. Ik heb meer geleerd over het Nederlands onthaal van joden die de kampen hadden overleefd, iets waar ik met de kennis en blik van nu niet bij kan. Dit waargebeurd verhaal geeft een kijkje in hoe het was om je leven opnieuw op te bouwen na alle gebeurtenissen, in een land wat je niet meer herkent en zonder vrijwel al je vrienden en familie. Ik heb het boek tweedehands gekocht en vond een kaartje voor Westerbork tussen de bladzijden. Een extra zetje om die plek snel te gaan bezoeken.
Boek beschrijft het zorgeloze leven net voor de tweede wereldoorlog in Amsterdam en hoe het leven zeer abrupt veranderde. Het geeft een inzicht op de overleving van twee jonge moeders, Leentje en Caroline, tijdens en na Wereldoorlog II in Nederland en in kamp Theresiënstadt. Het verhaal dat gebaseerd is op waargebeurde feiten, geeft inzicht over opbouwen van een nieuw leven, na verlies van alles (familie, vrienden, huis, land) en in een stad en land dat je niet meer herkent. Het trauma van de oorlog verwerken de moeders elk op hun manier en beslissen in welke mate hun kampverleden wordt doorgegeven aan de kinderen : Ellis weet niets van de oorlog, Elisabeth wordt er dagelijks mee belast. De auteur,Lex Lesgever, was een van de weinige familieleden die de oorlog heeft overleefd en heeft het verhaal met autobiografische ervaringen pakkend neergeschreven en toont wat de impact op de volgende generatie is. De schrijfstijl is soms documenterend soms romanstijl, maar het is een boek dat je aan het denken zet. Het is een goede memoire om te lezen en herinneren aan tijden die abrupt veranderden.
LexLesgever heeft het vermogen om oude tijden haarscherp te beschrijven waardoor er een zeer goed beeld ontstaat van het vooroorlogse Amsterdam, de omstandigheden in het kamp Theresienstadt en later.Het lezen van de geschiedenis van Leentje en Caroline is erdoor meteen pakkend en indrukwekkend.
Het verhaal van Ellis&Elisabeth is door Lesgever goed gedocumenteerd en ook voorzien van authentieke foto’s. Het is een historische roman geworden waarbij veel autobiografische belevenissen zijn toegevoegd, want Leentje was een naastf amilielid van Lesgever, een van de weinige familieleden die de oorlog had overleefd. Na de oorlog maken Leentje en Caroline een ingrijpende keuze, hun kinderen dragen de gevolgen en kunnen er pas op latere leeftijd mee kennis maken.
Het boek Ellis&Elisabeth is als een erfenis voor alle leeftijden, een met zorg geschreven document, om voor altijd te bewaren als herinnering aan tijden toen eens levens zo abrupt konden veranderen.
Ik vond de schrijfstijl erg boeiend, waar ik met non-fictie daar vaak niet zo van gecharmeerd ben. Maar Lesgever vertelt helder en vlot het verhaal van Ellis en Elisabeth en hun moeders Leentje en Caroline. Beide kinderen worden in de gruwelen van Theresienstadt geboren, maar weten het door de doortastendheid van hun moeders te overleven. Na de oorlog kiezen beide moeders hun eigen manier om met de oorlog om te gaan, waardoor ze ook elkaar uit het oog verliezen. Leentje besluit niks over haar verleden te vertellen, waardoor Ellis im het ongewisse wordt gelaten. Caroline daarentegen is heel open en zadelt daarmee Elisabeth op met haar verleden. Hoewel er een voorkeur lijkt te zijn van Lesgever, wordt het uiteindelijk niet expliciet uitgesproken wat beter is. Dat is ook niet het doel van het verhaal. Het is een mooi memoire van het leven van twee vrouwen die iets hebben gedaan wat praktisch onmogelijk leek.
Net als zijn vorige boek 'Nooit verleden tijd' lees je dit boek in één ruk uit. Ik heb erg veel boeken gelezen over de Tweede Wereldoorlog maar Lex Lesgever weet het zo neer te zetten dat het lijkt of je erbij bent. Toen ik er net in begon en hij schreef over de buurt rondom het Waterlooplein in Amsterdam reed ik daar net met de tram langs en dat doet me dan veel, dan weet je weer even wat er daar allemaal is gebeurt in de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal van Leentje en Caroline pakte me. het boek had eigenlijk beter Leentje en Caroline kunnen heten want het gaat meer over deze twee vrouwen. Het is interessant om te lezen hoe de twee vrouwen anders omgingen met hun verleden en wat dat voor impact heeft gehad op hun dochters. En mustread voor iedereen die wil weten hoe mensen de oorlog beleefden en de vergaande gevolgen daarvan.
2 meisjes worden aan het einde van de oorlog in theresienstadt geboren. Het ene meisje wordt nooit verteld wie haar echte vader was en waar ze is geboren, het tweede meisje krijgt de nalatenschap van de oorlog van haar ouders mee. Het boek zet je echt aan het denken.