Το καλό και το κακό στην τέχνη και το δίκαιο

by Βασίλειος Μαρκεζίνης

Ο κόσμος παραπονείται για το σύστημα δικαιοσύνης μας και το πώς αντιμετωπίζει όσους διαπράττουν αδικήματα. Όταν δεν παραπονείται η κυβέρνηση για την επιείκεια που δείχνουν οι δικαστές, μεμψιμοιρεί ο Τύπος για τους βιαστές που δεν τιμωρούνται καταπώς πρέπει ή γιατί απελευθερώνονται πρόωρα κρατούμενοι στις φυλακές. Επίσης, συχνά διατυπώνονται προτροπές να φυλακίζονται περισσότεροι εγκληματίες και προβλέπονται μεγάλες καταστροφές αν το δίκαιο συνεχίσει την προσπάθειά του για την εξεύρεση ισορροπημένων λύσεων.

Το παρόν είναι ένα διεπιστημονικό δοκίμιο. Εξετάζει την τέχνη και ιδίως τη λογοτεχνία παράλληλα με το δίκαιο και εκφράζει ορισμένες σκέψεις για το πώς προσεγγίζουν αυτοί οι δύο κλάδοι, με τις ιδιαίτερες αλλά συσχετιζόμενες μεθόδους τους, τις έννοιες του «καλού» και του «κακού». Πλήρες λεπτομερειών, διερευνά το πώς οι δύο κλάδοι γνώσης ασχολούνται με αυτές τις έννοιες, γιατί η λογοτεχνία σε πολλές περιπτώσεις προσδίδει μεγαλείο στην προσωπικότητα του κακού, βασίζεται, ωστόσο, στην πραγματική ζωή, και πώς οι αντιλήψεις μας για το καλό και το κακό αλλάζουν συν τω χρόνω. Παρόλο που ο ένας κλάδος δεν μπορεί να επηρεάσει τη συλλογιστική διαδικασία του άλλου, το παρόν βιβλίο, που απευθύνεται στον γενικά καλλιεργημένο αναγνώστη, αποτελεί έκκληση για μια ευρύτερη ουμανιστική παιδεία.

397 pages, Paperback

First published January 1, 2009

Reviews

[Έλλη Δ · Rating 4 out of 5]

Ενας μικρος διακειμενικος θησαυρος γυρω απο την εννοια του Κακού και της Δικαιοσυνης κυρίως στη διάσταση που τους απέδωσε ο βιβλικος λόγος και οι "διαθλασεις" του μεσα από το πρίσμα της Λογοτεχνίας , της Μουσικής και της Ζωγραφικής ανα τους αιωνες.
Απο τον ΦΑΟΥΣΤ, τον ΑΠΩΛΕΣΘΕΝΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΤΟΥ ΜΙΛΤΟΝ και την οπερα Δον Τζιοβανι μεχρι τον Τουργκενιεφ , τον DANTE και διαφορους εικαστικους παρακολουθουμε μεταμορφωσεις και μεταγραφες της αρχετυπικης εννοιας του Κακου- της σαγηνης του και της αμφιλεγομενης ηττας του,στην οποια ζηλοφθονα ζητα να συμπαρασυρει και τον Ανθρωπο.
Ειδικα η αναλυση των Ρωσων και του John Milton κλεβουν τις εντυυπωσεις, προσδιδοντας στο βιβλιο στπιχεια μιας συγκριτικης μελετης γυρω απο τη λογοτεχνικη/ καλλιτεχνικη αποδοση της φιγουρας του Διαβολου οπως τον παρεδωσε αρχικα η Βιβλιος και τον μετεξελιξε η ανθρωπινη εμπνευση στο περασμα των εποχων... (σσ Μεγαλος "απων" απο αυτες τις αναφορες του Μαρκεζινη, παντως ειναι ο ΛΟΝΤΟΝ που στον ΘΑΛΑΣΣΟΛΥΚΟ του συνομιλει οσο κανενας με τον John Milton ενω παρεχει ενα ενσαρκο alter ego του "μιλτονικου" Εωσφορου ,με τον "καπετανιο Βολφ Λαρσεν".
Επισης δεν αναφερεται καθολου η θηλυκη εκδοχη του Πειρασμου,οπως την προσωποποιει η Λιληθ).
Παραλληλα με τις λογοτεχνικες αναφορες γινεται και μια αντιπαραβολη της θεολογικης οπτικης του Δικαιου
με το ανθρωπινο δικαιϊκό συστημα της συγχρονης Δυσης , εχοντας οχημα καποιες περιπτωσεις κυριως απο την αμερικανικη νομικη πραγματικοτητα.
Με ολα αυτα ,το σχετικα συντομο ταξιδι που μας χαριζει ο Μαρκεζινης παραμενει γοητευτικο σε μιαν ηδυπαθεια του πνευματος μαυλιστικη -η δε συμπεριληψη της εικαστικης διαστασης του θεματος του "Δικαιου και της Φαυλοτητας" με παραδειγματα εκπληκτικα μου θυμισε την ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΧΗΜΙΑΣ ΤΟΥ UMBERTO ECCO.
Εξαλλου, το θεμα του ΚΑΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ειναι ανεξαντλητο και οι αναφορες 400 σελιδων μοιραια θα ειναι "σταγονα στον ωκεανο"."Σταγονα" ανεκτιμητη ομως που ξεδιψα προς ωρας διψασμενους αναγνωστες.
Καταπληκτική πραγματεία ανοιγει τους ορίζοντες της σκέψης αλλά και της αισθητικής μας. Το βιβλιο αυτο παρεχει καινουριος γνωσεις κι εναυσμα για περαιτερω μελετη προς ποικιλες κατευθυνσεις.
Ο ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ προκαλέι θαυμασμο με το ευρος των γνωσεων του και την οξύτητα του πνευματος του , αποδεικνυοντας γιατι αξιωθηκε τοσες διακρίσεις στην ακαδημαϊκή του καριερα.
Ειναι απογοητευτικο οτι το βιβλιο αυτο ειναι εξαντλήμενο ,ειναι απογοητευτικο που μερικες φορες οι οικοι δε δινουν εμφαση σε τετοια βιβλια- κοσμηματα κι αντιθετως κατακλυζουν την αγορα με επανεκδοσεις ευτελων αναγνωσματων.Κριμα