Kraków. Nieprzewodnik dla turystów i mieszkańców

by Zofia Jurczak

To nie jest kolejny przewodnik po Krakowie, ale niejednego popchnie do zwiedzania. To nie jest kolejny spacerownik, ale można przejść z nim kilometry po mieście. To nie jest kolejna książka o kościołach i zabytkach Krakowa, a zaproszenie do poznania dobrze (lub mało) znanych miejsc z innej perspektywy. Minimum dat i suchych faktów, maksimum dobrych historii. A wszystko powiązane z konkretnymi adresami, by ułatwić poznawanie mniej znanej strony miasta.

Książka wpisuje się w modny (i ze wszech miar słuszny) trend turystyki zrównoważonej. Zamiast wysyłać turystów do najpopularniejszych atrakcji, podpowiada i inspiruje do odkrywania miejsc spoza szlaku.

Z książki dowiesz się:
• gdzie kręcono Listę Schindlera
• gdzie są najciekawsze dwory i rezydencje (i dlaczego większość w nowej hucie)
• o skandalu u karmelitanek na Wesołej, zabójstwie w zakrystii u franciszkanów i fundatorze klasztoru • kamedułów na Bielanach, który kazał się pochować pod posadzką, by po śmierci po nim deptano
• gdzie szukać secesyjnych witraży i PRL-owskich mozaik
• o hotelach widmach
• o dziwnych losach Lenina w Krakowie
• gdzie się podział pręgierz z krakowskiego Rynku (dostał dość zaskakujące drugie życie)
• o najdziwniejszych eksponatach w muzeach (półtorametrowy kołtun? niedopałek cygara wypalonego przez Mickiewicza w Wezuwiuszu? podrabiane kamienie runiczne? tabletki przeczyszczające wielokrotnego użytku?)
• gdzie rośnie drzewo pachnące ciasteczkami i karmelem (serio!)
• którędy biegnie trasa śladem krakowskich seryjnych morderców, a także Stanisława Wyspiańskiego, Allena Ginsberga, Pabla Picassa i Roberta de Niro (który na lotnisku w Balicach musiał wypić czarną kawę, bo zabrakło mleka…)

I wiele więcej!

344 pages, Paperback

First published June 6, 2023

Reviews

[pi.kavka · Rating 4 out of 5]

Jako rodowita Krakowianka, cierpię na nieuleczalną przypadłość, jaką jest czytanie wszelkich ciekawostkowych książek o Krakowie. Uwielbiam dowiadywać się nowych dla mnie rzeczy o miejscach, które – niby z pozoru – tak doskonale znam. Kiedy wiec tylko zobaczyłam, że wychodzi książka Zofii Jurczyk skierowana tak do turystów, jak i dla mieszkańców, która dodatkowo nie jest przewodnikiem po najbardziej znanych, wręcz już oklepanych miejscach wiedziałam, że muszę ją prędko kupić i natychmiast przeczytać. Fakt – kupiłam prędko. Przeczytałam po dwóch miesiącach, ale jak na mnie to świetny wynik i tak!

W książce znajdziemy skondensowaną wiedzę o Krakowie, o nietypowych miejscach tego miasta oraz ludziach, którzy w nim mieszkali lub odwiedzili je tylko przejazdem. Jak to w przypadku tego typu książek bywa, są rozdziały, które ciekawią bardziej i takie, które z lekka nudzą, niemniej jednak całościowo była to dla mnie bardzo interesująca lektura, od której praktycznie nie mogłam oderwać się w ostatni weekend. Czego dowiemy się z „Kraków. Nieprzewodnik dla turystów i mieszkańców”?

Na przykład tego, że miasto kultury i kościołów było kiedyś pełnoprawnym miastem górniczym oraz co stało się z kopalniami, których było kilkanaście. Przeczytamy też o tym, kto wpadł na pomysł, aby otworzyć w Krakowie muzeum w pełni poświęcone sztuce i technice Japonii oraz kto to przedsięwzięcie finansował. Poza tym dowiemy się, gdzie mieszkali Wisława Szymborska, Czesław Miłosz oraz Stanisław Lem, a także poznamy mroczną stronę miasta reprezentowaną przez krakowskich seryjnych morderców oraz historię przetrzymywania w smrodzie, głodzie i o chłodzie zakonnicy w jednym z klasztorów. Nie zabraknie też skondensowanej ciekawostkowej wiedzy o licznych kościołach i kopcach, a także fortach stanowiących pozostałość po bytności w Krakowie Austriaków podczas zaborów.

Bardzo polecam tę książkę, choć chyba bardziej jednak mieszkańcom i stałym krakowskim bywalcom. Nie wiem, czy jako turystkę szczególnie zainteresowałaby mnie ta pozycja, choć naturalnie mogę się mylić. Warto przeczytać, choćby po to, żeby potem w trakcie spaceru krakowskimi alejkami zaskoczyć swojego interlokutora opowieścią o nożu wiszącym w Sukiennicach, a przy świątecznym stole, kiedy rozmowa jak zwykle zejdzie na tematy zdrowotne, napomknąć o pigułkach przeczyszczających wielokrotnego użytku i największym kołtunie w Polsce, który zobaczyć można w Krakowie właśnie.

[_drugiedno_ · Rating 4 out of 5]

Bardzo fajny przewodnik po nietypowych zakątkach Krakowa (Kraków expert approved ✅)

[biblio.mag · Rating 3 out of 5]

3.7 ⭐️

🗺️ Kraków to miasto, z którym jestem szczególnie związana. To właśnie w Krakowie uczęszczałam do liceum, a później na studia. Gdybym kiedyś musiała zamieszkać w mieście to mój wybór byłby oczywisty.

🗺️ Nie będę ukrywać, że planując podróż nie czytam przewodników. Korzystam z materiałów udostępnianych na blogach czy kanałach obserwowanych przeze mnie osób. Na „Nieprzewodnik…” trafiłam przypadkiem i stwierdziłam, że może dzięki niemu poznam miejsca o których wcześniej nie słyszałam. I nie pomyliłam się! W tej książce na próżno szukać najbardziej popularnych miejsc, gdyż jest ona nastawiona na odkrywanie Krakowa właśnie z tej mniej znanej strony.

🗺️ Najbardziej zaciekawiła mnie cześć druga książki pt. „Ludzie”, w której poznajemy osoby, bardziej i mniej, związane z Krakowem. Niezwykle interesujący i zdecydowanie za krótki był rozdział poświęcony krakowskim seryjnym mordercom.

Moja ulubiona część tej książki dotyczy niezwykłych nazw krakowskich miejsc. W tym krótkim rozdziale możecie poznać etymologię m.in. ulicy Kupa, Poniedziałkowy Dół czy dzielnicy Azory.

Kolejnym ulubionym fragmentem tej lektury jest rozdział o zabytkach techniki. Szkoda, że tylko Krakowski Szlak Techniki został przedstawiony w formie gotowej trasy. Takich „gotowców” mogłoby być o wiele więcej, bo kto nie lubi działać z listą.

🗺️ „Nieprzewodnik…” poza świetnie wyselekcjonowanymi historiami, zyskuje dzięki błyskotliwym i zabawnym komentarzom autorki. Dla mnie minusem jest brak fotografii, bo mogłyby dodatkowo zachęcić do podróżowania. Ponadto szkoda, że wklejka książki nie zawiera zaznaczonych lokalizacji miejsc opisanych w „Nieprzewodniku…”.

🗺️ Myślę, że jest to lektura, która szczególnie przypadnie do gustu osobom nie posiadającym dużej wiedzy o Krakowie.

🗺️ Na instagramowym profilu Zofii @podrozepokulturze.pl znajdziecie wyróżnioną relację „KRK Nieznany”. Możecie zobaczyć w niej kilka miejsc opisanych w książce.

[współpraca barterowa]

[Aleksandra · Rating 4 out of 5]

Ostatnio pomyślałam że po tylu latach spędzonych w Krakowie, chciałbym dowiedzieć się o nim nieco więcej. Wydaje mi się jednak, że miałam zbyt wygórowane oczekiwania, bo książka nie do końca wpasowała się w nie wpasowała. Były rozdziały które całkowicie mnie pochłonęły, ale były też rozdziały, które po prostu mnie nie zainteresowały, bo w końcu nie każdego musi interesować wapienna historia Krakowa.

Oczywiście w Nieprzewodniku można także znaleźć wiele ciekawych dla każdego rzeczy. Najbardziej zainteresowane z pewnością mogą być osoby, które nie wiedzą o Krakowie zbyt wiele. Mnie najbardziej zaciekawiły rozdziały o postaciach mniej lub bardziej związanych z Krakowem. Rozdział o seryjnych mordercach był tak dobry, że żałowałam że nie jest dłuższy. Fajną informacją były podane miejscówki z witrażami, a także przykładowy Krakowski Szlak Techniki. Uważam, że tego również mogłoby być więcej, ponieważ gotowe trasy, czy konkretne adresy bardziej skłaniają nas do tego aby je odwiedzić i "odhaczyć" wszystko z listy.

Minusem jest z pewnością forma wydanej książki. Okładka jest bardzo ładna i przyciąga oko, jednak wnętrze zachęca nieco mniej. Brakowało mi tu załączenia ilustracji i fotografii. Przez ich brak mam wrażenie, że książka traci na atrakcyjności. Mam mocno mieszane wrażenia po przeczytaniu Nieprzewodnika. Książka ma całkiem fajną treść, jednak po opisie i niektórych rozdziałach wiem o ile lepsza mogłaby być.

[Patrycja Lii · Rating 4 out of 5]

Dowiedziałam się o wielu ciekawych miejscach o których dotąd nie słyszałam (a mieszkam w Krakowie ponad 12 lat! :O), więc książka ta odpaliła we mnie lokalnego turystę, książka w rękę i zabieram się z rodziną za zwiedzanie ;)

Z minusów: brak jakichkolwiek zdjęć, mapek, czasami brak podanych adresów etc. - setki razy musiałam googlowac miejsca, doszukiwać się sie samemu szczegółów, wiec o ile nie lubię mieć wszystkiego podanego na tacy, lubię sama pogrzebać w internetach, to tutaj niestety było to konieczne zbyt często, żeby chociażby mieć pogląd jak dana budowla wygląda albo gdzie się znajduje. Nie powiem, trochę mnie to rozpraszało przy czytaniu.

[Michał Józef Gąsior · Rating 4 out of 5]

Całkiem sympatyczny przewodnik, który w dosyć kompaktowy sposób stara się przedstawić ciekawe, lecz mniej znane informacje o Krakowie. Raczej nie dla osób bardziej obeznanych z miastem, choć myślę, że niemal każdy znajdzie tu przynajmniej kilka nowości. Napotkałem jednak jedną nieścisłość dotyczącą przymusowego leczenia Zofii Stryjeńskiej, lecz biorąc pod uwagę załączoną bibliografię, chyba bardziej ufam temu przewodnikowi, niż drugiemu źródłu.