Μήπως τα προβλήματα της σύγχρονης Ελλάδας δεν είναι στην πραγματικότητα και τόσο "σύγχρονα"; Μήπως υπάρχει μια εγγενής κακοδαιμονία, ηθελημένη και αθέλητη, που εμποδίζει αυτή τη χώρα, η οποία εντούτοις "αναζητεί τον εαυτό της με πάθος", να βλέπει το "κεντρικό" και να είναι "επίκαιρη";
Αυτά είναι μερικά μόνο από τα καίρια ερωτήματα στα οποία προσπαθεί να δώσει απαντήσεις το δοκίμιο του Κώστα Αξελού "Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας" που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη, σε μετάφραση της Κατερίνας Δασκαλάκη. Πρόκειται για ένα κείμενο σπάνιας διορατικότητας, "προφητικό" θα μπορούσε να πει κανείς. Ο Κώστας Αξελός είχε μόλις συμπληρώσει τα τριάντα του χρόνια όταν το πρωτοδημοσίευσε στο γαλλικό περιοδικό "Esprit", τον Ιούλιο του 1954. Ο σημερινός αναγνώστης, κυρίως ο Έλληνας αναγνώστης, που θα θελήσει να εντρυφήσει στις σελίδες του και να κατανοήσει το νόημά τους, θα μείνει έκπληκτος από την τραγική επικαιρότητα των παρατηρήσεων και των διαπιστώσεων του στοχαστή, οι οποίες διατυπώθηκαν πριν από πενήντα έξι χρόνια και δεν έχουν χάσει τίποτα από την τραγική τους επικαιρότητα.
Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι το (νεανικό) αυτό κείμενο του Κώστα Αξελού είναι και το πρώτο που εκδίδεται αυτοτελώς, μετά το θάνατό του στις 4 Φεβρουαρίου 2010.
Σύγχρονος Έλληνας στοχαστής και φιλόσοφος και καθηγητής φιλοσοφίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 19 γλώσσες.
Το Μάρτιο του 1992 ανακηρύχθηκε διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου. Στις 14 Απριλίου 2000, αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Στις 5 Μαρτίου 2009, αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτωρ του τμήματος Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Ο Κώστας Αξελός υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους Έλληνες διανοητές, ο οποίος (και αυτός) έζησε και έδρασε κυρίως στο εξωτερικό (στη Γαλλία). Το έργο του είναι τεράστιο και έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.
Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας (Le destin de la Grèce moderne) είναι ένα δοκίμιο που δημοσιεύτηκε το 1954 στο γαλλικό περιοδικό Esprit, όταν ο συγγραφέας ήταν 30 ετών. Σε αυτό ο συγγραφέας με αναλυτική, κριτική, αλλά κυρίως καθαρή ματιά, παρουσιάζει τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, το σύγχρονο ελληνικό γίγνεσθαι. Το εκπληκτικό είναι ότι το «σύγχρονο» στην περίπτωση της Ελλάδας γίνεται διαχρονικό. Η ανάλυση του Αξελού για την Ελλάδα του 1954 δεν διαφέρει σε τίποτα από μια ανάλογη για την Ελλάδα του 2012! Οι αυταπάτες, οι μύθοι, οι αδυναμίες, τα παραστρατήματα, τα λάθη, αλλά και οι δυνατότητες, οι ιδιαιτερότητες, η ομορφιά ενός λαού, που προσπαθεί να επιβιώσει ανάμεσα στην επαρχιώτικη αμεριμνησία του και την ετερόφωτη κατανάλωση καρπών των χωρών του δύοντος ηλίου, παραθέτονται σε ένα απολαυστικό χειμαρρώδες κείμενο.
“…Η μείζων αυταπάτη της νεοελληνικής αυτοσυνείδησης είναι εκείνο το οποίο η ίδια (με ελάχιστη μετριοφροσύνη) ονομάζει ελληνοκεντρισμό…”
Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας, ένα κείμενο γραμμένο πριν από 58 χρόνια, είναι ο καλύτερος οδηγός, ο φωτεινότερος φανοστάτης για τον σύγχρονο νεοέλληνα. Και ο καλύτερος σύμβουλος για τις επερχόμενες εκλογές!
Πρόκειται για ένα αριστούργημα. Ένα τεράστιο βιβλιαράκι το οποίο σε μόλις 60 αραιογραμμένες σελίδες αποτυπώνει με ασύλληπτη πυκνότητα, απαράμιλη σαφήνεια και εξαιρετική διαύγεια την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η "σύγχρονη" Ελλάδα, από τότε που συστάθηκε το ελληνικό έθνος - κράτος.