"De Adem van Mars" is een prozabundel met opmerkelijke 'beschouwingen', waarin de dichter Leo Vroman op de van hem bekende eigenzinnige wijze verslag doet van zijn oorlogsjaren en van de jaren daarna.
Leo Vroman (1915-2014) was dichter, bioloog en tekenaar, en een van de meest veelzijdige kunstenaars van zijn tijd. Hij noemde zichzelf een ‘wetenschapsmannetje’, maar zijn poëzie, zijn tekeningen en zijn persoonlijke leven met zijn geliefde Tineke en hun dochters Peggy en Geri waren net zo belangrijk voor hem. Hij vluchtte in WO II uit Nederland en vestigde zich later in Amerika. Daar werd hij bekend als wetenschapper, hier als dichter, vanaf 1947 uitgegeven door uitgeverij Querido. Zijn gedichten zijn grotendeels in het Nederlands gepubliceerd.
ENGLISH 489/5000 Leo Vroman (1915-2014) was a poet, biologist and draftsman, and one of the most versatile artists of his time. He called himself a 'science man', but his poetry, his drawings and his personal life with his beloved Tineke and their daughters Peggy and Geri were just as important to him. He fled from the Netherlands in WW II and later settled in America. There he became known as a scientist, here as a poet, published in 1947 by the publisher Querido. His poetry is mostly published in Dutch.
Ik had verwacht, aangezien ik verder niks over het boek had opgezocht vantevoren, weer te stappen in een grappige en absurde droomwereld zoals die in het carnarium. Maar, ik kreeg iets heel anders.
Dit boek verteld eerst in chronologische, en daarna in emotioneel-traumatisch-coherente volgorde, het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en wat dit voor Vroman betekende.
Eerst is het beseffen, dan vluchten, dan in Indonesië en Japan krijgsgevangene zijn totdat hij in Amerika terechtkomt en zijn leven opbouwt.
Daarna krijgen we reflecties over wat het betekent om je land te verlaten, om Nederlander te zijn in Amerika, om je eigen taal te vergeten en levend te houden. Het hele boek staat vol met voor mij persoonlijk enorm ontroerende reflecties op persoonlijke identiteit, ontworteling van waar je vandaan komt, verlies, trauma, vergeten maar ook over weer doorgaan.
Zo een enorm persoonlijke manier om met zulke trauma om te gaan is uniek en extreem eloquent, wat het des te harder aan laat komen bij mij. De manier waarop Vroman zit tussen meerdere werelden, meerdere identiteiten, talen, vrienden of familie of kennisen, gebeurtenissen, en moet omgaan met de enorme verandering en het verlies, de levende herinnering van het gestorven verleden, is oprecht en teder. Dat het ook geen uiteindelijke eindconclusie heeft maakt het des te sterker. Het is, zoals alles in het leven is en uiteindelijk was.
Wat een prachtig kort boekje, ik ben enorm dankbaar dat ik hem per toeval tegenkwam voor 50 cent in een plaatselijke tweedehands boekenwinkel.
This entire review has been hidden because of spoilers.