تعاون و همیاری

سلوک عاشورایی #1

by مجتبی تهرانی

عظمت قیام انسان ساز حضرت سیّدالشّهداء سبب شده است که نتوان تنها یک هدف برای آن در نظر گرفت یا تنها از یک بُعد و زاویه به آن نگاه کرد.
بر این مبنا، حضرت استاد تلاش کرده اند با مروری بر کلمات و جملات امام حسین(علیه السلام) در طول این حرکت، از مدینه تا کربلا، چارچوبی از اهداف و ابعاد این قیام ارائه کرده و ساختار بحث را با تکیه بر منابع و معارف غنیّ اسلامی، نظیر قرآن کریم و روایات اهل بیت(علیهم السلام) تکمیل نمایند تا مُراد از هر بُعد و هدفی که حضرت سیّد الشّهداء مطرح کرده اند، به درستی روشن شود.
در حقیقت، شیوه ی علمی مباحث استاد، نوعی «تفسیر روایت به آیات و روایات» است. در این شیوه، جملات کلیدی امام حسین(علیه السلام) مبنای «تئوری پردازی علمی» قرار گرفته و سپس به کمک آیاتی از قرآن کریم و سایر روایات اهل بیت(علیهم السلام) تبیین می شود. جاذبه و زیبایی این تفسیر در این است که مخاطب، در خلال این مباحث ضمن دست یابی به فهمی عمیق تر و دقیق تر از کلمات و جملات حضرت، متوجه می شود که هر یک از اهداف قیام عاشوراء را می توان از ابعاد گوناگونِ فقهی، سیاسی، اجتماعی، اخلاقی و عرفانی مورد بررسی قرار داد.
مؤسسه پژوهشی فرهنگی مصابیح الهدی، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی(دام ظلّه العالی) دوره های این مباحث را که تا کنون درباره «تحلیل قیام عاشوراء» توسّط استاد مورد بررسی قرار گرفته است چاپ می کند.

200 pages, Paperback

About the author

مجتبی شهیدی کَلهُری مشهور به آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی مرجع تقلید شیعیان، استاد مشهور اخلاق و مدرس حوزه‌های علمیهٔ تهران بود.

جلسات اخلاق حاج آقا مجتبی و برادر بزرگترش (حاج آقا مرتضی تهرانی) نزدیک به چهاردهه از پررونق ترین و مهمترین جلسات اخلاق و عرفان تهران بود

زندگی نامه:
آیت الله مجتبی تهرانی در سال ۱۳۱۶ش در تهران زاده شد. پدرش میرزا عبدالعلی تهرانی، از شاگردان عبدالکریم حائری یزدی بود که در زمان حکومت رضاخان، با همراهی محمود شاه‌آبادی، نماز جماعت مسجد جامع بازار تهران را امامت می‌کرد.

حاج آقا مجتبی تهرانی از پنج سالگی به مکتب رفت و در تا ده سالگی بخشی از مقدّمات دروس دینی را در مدرسۀ حاج ابوالفتح تهران گذراند. سپس به‌همراه پدر به مدّت سه سال به مشهد مهاجرت کرد و مشغول دروس مقدّمات شد. به‌طور خصوصی در درس محمدتقی ادیب نیشابوری شرکت کرد. در سال ۱۳۳۴ه‍.ش در ۱۸سالگی به قم رفت. امام خمینی، سید حسین بروجردی، سید محمد رضا گلپایگانی، سید محمد حسین طباطبایی، سید محمد محقق داماد از جمله اساتید او بودند. وی در ۲۵ سالگی به درجه اجتهاد رسید.

آیت الله تهرانی، تقریرات درس بیع امام خمینی را جمع‌آوری و با اجازه او به صورت یک اثر مستقل منتشر کرد. کتاب مکاسب محرمه آیت الله خمینی و همچنین دو جلد رسائل اصولی او نیز به همت شیخ مجتبی تنظیم و منتشر شد. تهرانی به امام خمینی علاقه ویژه‌ای داشت و خود گفته بود که «از آیت الله خمینی بیشتر از پدرش استفاده کرده است.» وی مدتی نیز با مصطفی خمینی هم مباحثه بود. وی با آقابزرگ تهرانی نیز رابطه ویژه‌ای داشت و خود گفته بود «آقا بزرگ تا آخر عمر، هر رمضان یک افطاری دونفری مرا دعوت می‌کرد.»

با درگذشت آیت الله بروجردی و مطرح شدن مرجعیت امام خمینی و با توجه به اینکه نسخه‌های نامطلوب و حاوی اغلاط و اشتباه از رسالۀ امام خمینی در دست مردم بود، او شاگرد خود، مجتبی تهرانی را مأمور به جمع‌آوری فتاوا و تنظیم صحیح‌ترین نسخه از رسالۀ عملیه و مناسک حج خویش گرداند که در سال۱۳۴۳هـ‌ش به چاپ رسید و در دسترس مقّلدان قرار گرفت. بعد‌ها تهرانی به‌همراهی بعضی دیگر از شاگردان امام خمینی، کتابخانۀ او را در قم دایر کردند که سه‌سال بعد توسّط ساواک تعطیل شد.

در سال ۱۳۴۷ش به نجف رفت و در اقامت سه ساله، در مدرسۀ آیت‌الله بروجردی کفایه تدریس کرد و در درس امام خمینی شرکت کرد، در درس‌های خارج اصول سید ابوالقاسم خویی و سیدمحسن حکیم حاضر شد.

اساتید:
محمدتقی ادیب نیشابوری
امام خمینی
سید حسین بروجردی
سید محمد رضا گلپایگانی
سید محمد حسین طباطبایی
حسن فرید اراکی
سید محمد محقق داماد
سید ابوالقاسم خویی
سید محسن حکیم
میرزا عبدالعلی تهرانی

درگذشت:
حاج آقا مجتبی تهرانی در ۱۳ دی ۱۳۹۱ش (۱۹ صفر ۱۴۳۴ق) بعد از گذراندن یک دورۀ طولانی بیماری درگذشت و در ۱۴ دی در حرم حضرت عبدالعظیم دفن شد. آیت الله خامنه‌ای بر پیکر او نماز خواند. به مناسبت درگذشت او، علما و مراجع تقلید و برخی از سیاسیون پیام‌های تسلیت صادر کرده و مجالس ترحیم در شهرهای مختلف برگزار شد.

Reviews

[Mohammad amin Abbaszadeh · Rating 5 out of 5]

حقيقتاً كتاب والايي بود.
معلوم مي‌شود كه آقا مجتبي آقا تهراني چه‌ اندازه وقت براي فهم دقيق گزاره‌هاي اسلامي گذاشته است.
حقيقتاً كتابي والا با تفاسير ارزشمند از نكات مبهم زندگي اين روزهايمان را در سخنراني‌هاي پياده شده‌ي اين بزرگوار شاهد بودم.
نشر پالتويي اين آثار بر ارزش آن افزوده است. طوري كه سري كتاب‌هاي سلوك عاشورايي را به راحتي مي‌توان حمل كرد. و در نكات ظريف و باريكش در حين حضور در اتوبوس يا اداره يا مدرسه يا دانشگاه يا هرجاي ديگر بهره‌ها برد.
به شخصه از سري كتاب‌هاي سلوك عاشورايي دُرهاي گران‌بهايي يافتم.

[Tisa · Rating 4 out of 5]

خیلی کتاب خوب و منظمی هست
فقط من با تعریف ارائه شده از بر و اثم مقداری مشکل دارم
و قسمت هولناک کتاب که خیلی من رو به فکر فرو برد اینکه بیان شبهه بدون اینکه جواب ارائه بشه اضلال ناس هس و حرام.. اینطوری فک می کنم جلساتی مثل جلسات قرآن که قرآن خونده میشه و هرکی سوال یا نظر ارائه میده هم دارای اشکال هستن

ممنونم از آقای مختارانی واس امانت این کتابا.. خیلی از خوندنشون خوشحالم:)

[Zahra Dashti · Rating 3 out of 5]

رزق این چند شب اول محرم من، کتاب اول سلوک عاشورایی تعاون و همیاری بود که از جلسات آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی گردآوری شده بود و مکتوب شده جلسات محرم ۱۳۸۰ هست. جلسات در تفسیر آیه ۲ سوره مائده و نمود آن در حرکت امام حسین (ع) به سوی کربلا بود.
بحث پیرامون حرمت کمک رسانی در گناهی که توسط دیگری انجام می شود هست. موضوع جالبی بود که حداقل من تا به حال در زمینه اش مطالعه نداشتم هرچند احکام مرتبط با اون رو شنیده بود. بحث خوبی بود که اگر تقید مذهبی دارین توصیه می کنم مطالعه کنید. کتاب نسبتا روان است و اصطلاحات کمی که داره، قابل فهم هست (حداقل با مطالعه مذهبی اندک من) چاپ و ویرایش و ... هم مناسب بود و خوانش رو راحت تر می کرد.

[Amir · Rating 3 out of 5]

کتاب واژه تعاون را معنا کرد و سپس با توجه به آیه و تعاونوا علی البر و التقوی و لاتعاونوا علی الاثم و العدوان شروع به بحث های پیزامون این واژه کرد از نظر معرفتی و اخلاقی و عقلی و فقهی و در پایان هر جلسه با قیام امام حسین تطبیق داده میشد. این کتاب خیلی به تحلیل اتفاقات رخ داده کمک میکند اینکه چرا امام حسین با وجود توصیه برخی از نزدیکانش باز به کربلا میروند و اینکه چرا ایشان پیشنهاد محمد حنفیه و ابن عباس را قبول نمیکند.

[Mohammad Ghasemi · Rating 3 out of 5]

روضه های آخر هر جلسه خیلی جذاب بود و اشکمو جاری میکرد ولی خود بحث مدام تکرار میشد و کسل کننده بود از جلسه ۶ و ۷ به بعد

[Hana · Rating 3 out of 5]

مطالب خیلی خوبی داشت ولی میشد تو نصف این تعداد صفحات هم جمعش کرد
خسته شدم راستش...!

کتاب شرح آیهٔ ۹ سورهٔ ماعده و توضیح مفهوم تعاون و همیاری در این آیه بود، که تا حدودی به مبحث امر به معروف و نهی از منکر هم نزدیک میشد که میتونید به صورت کامل تر این مبحث رو در جلد دوم همین مجموعه دنبال کنید.

[علیرضا محبی · Rating 5 out of 5]

بسیار عالی. در تفسیر آیه تعاونوا علی البر و التقوی و لاتعاونوا علی الاثم و العدوان