Het paradijs overzee: de 'Nederlandse' Caraïben en Nederland

by Gert Oostindie

Vier eeuwen lang hebben Nederlanders in de Caraïben verkeerd. Ze kwamen er met grote verwachtingen, die vaker werden beschaamd dan vervuld. Tegen de tijd dat zij zich uit 'de West' wilden terugtrekken kon dat niet meer; vandaag zijn zij er, wellicht tegen wil en dank, nog prominent aanwezig. Inmiddels hadden Afrikaanse slaven, Aziatische contractarbeiders, Nederlanders en andere immigranten nieuwe samenlevingen opgebouwd, die pas veel later hun – in Nederlandse ogen – 'vreemdheid' verloren en op hun eigen manier steeds Nederlandser werden.

Het paradijs overzee biedt een verrassende en prikkelende rondgang langs de voornaamste thema's van een geschiedenis die de voormalige koloniën en hun moederland nog altijd aan elkaar bindt. Met grote kennis van zaken schrijft Gert Oostindie over de vaak ontstellende zelfzucht, achteloosheid en naïviteit van de Nederlanders, maar ook over de wanhopige pogingen er toch iets goeds van te maken. Het boek gaat over Surinamers, Antillianen en Arubanen, hun ervaringen onder het kolonialisme en hun moeizame groei naar een eigen identiteit. Over het onbestemde karakter van wat zo bedrieglijk wordt aangeduid als de 'Nederlandse Caraïben', een verzameling gebieden die in culturele zin nooit een eenheid vormden en waarvan de bewoners sinds de exodus naar Nederland op gang kwam zelfs geografisch niet meer eenvoudig zijn aan te wijzen. Veelvuldige verwijzingen naar de Caraïbische context van deze geschiedenis dragen ertoe bij dat Het paradijs overzee een intrigerend beeld geeft van een verzameling samenlevingen die vandaag de dag opmerkelijk tweeslachtig is – schijnbaar Caraïbisch en Nederlands tegelijk.

385 pages, Paperback

First published January 1, 1998

About the author

Gerrit Jan (Gert) Oostindie, former director of KITLV from 2000-2021 and emeritus professor of Colonial and Postcolonial History at Leiden University is a Honorary Fellow at KITLV. He is presently involved in the government-funded research program ‘Independence, Decolonization, Violence and War in Indonesia, 1945-1950’, two NWO-funded programs, ‘Confronting Caribbean Challenges’ and ‘Traveling Caribbean Heritage’, ‘The Colonial and Slavery Past of Rotterdam’ project commissioned by the Rotterdam city council and the research ‘The Colonial and Slavery Past of The Hague‘ commissioned by the The Hague city council.

Oostindie studied History and Social Sciences at the Vrije Universiteit, Amsterdam (cum laude, 1982), and obtained his PhD at Utrecht University (cum laude, 1989). He has been awarded many research grants and fellowships, served on editorial, scholarly and governmental committees both in the Netherlands and abroad, and is a frequent contributor to the Dutch mass media on his areas of expertise. Between 2006 and 2015, he held the chair as Professor of Caribbean History at Leiden University; between 1993 and 2006, he was Professor of the Anthropology and Sociology of the Caribbean at Utrecht University.

Oostindie’s principal areas of research have been comparative Caribbean studies and Dutch colonial and postcolonial history. He published and edited, mainly in English or Dutch, over 30 books and authored a large number of articles on the colonial history and decolonization of the Dutch Caribbean; on history, ethnicity and migration in the Caribbean and Latin America in general; on Atlantic slavery and its legacies; on postcolonial migrations and the significance of colonial history to Dutch national identity; and on the war of decolonization in Indonesia.