Le soleil est aveugle

by Curzio Malaparte

Parmi les Alpes vertes, bleues, cauchemar cotonneux ou brillant, des officiers paternels donnent des ordres à des Alpins ingénus qui courent sous les obus après des marmottes affolées. L'un de ces officiers, un capitaine, se prend d'affection et de pitié (d'amour ?) pour une estafette garçon vacher, portant une cloche de vache autour du cou. Ce soldat-mulet se fera tuer, comme des centaines d'autres bêtes de somme, humaines et animales, entêtées et joyeuses, sur les neiges du Mont-Blanc. Et le capitaine, se sentant responsable de sa mort, deviendra fou.

Genres: War, Italian Literature, Novels, Historical

Pocket Book

First published January 1, 1947

About the author

Born Kurt Erich Suckert, he was an Italian journalist, dramatist, short-story writer, novelist and diplomat.

Born in Prato, Tuscany, he was a son of a German father and his Lombard wife, the former Evelina Perelli. He studied in Rome and then, in 1918, he started his career as a journalist. He fought in the First World War, and later, in 1922, he took part in the March on Rome.

He later saw he was wrong in supporting fascism. That is proved by reading Technique du coup d`etat (1931), where Malaparte attacked both Adolf Hitler and Mussolini. This book was the origin of his downfall inside the National Fascist Party. He was sent to internal exile from 1933 to 1938 on the island of Lipari.

He was freed on the personal intervention of Mussolini's son-in-law and heir apparent Galeazzo Ciano. Mussolini's regime arrested Malaparte again in 1938, 1939, 1941, and 1943 and imprisoned him in Rome's infamous jail Regina Coeli. His remarkable knowledge of Europe and its leaders is based upon his own experiences as a correspondent and in the Italian diplomatic service.

In 1941 he was sent to cover the Eastern Front as a correspondent for Corriere della Sera. He wrote articles about the front in Ukrania, but the fascist dictatorship of Mussollini censored it. But later, in 1943, they were collected and brought out under the title Il Volga nasce in Europa (The Volga Rises in Europe). Also, this experience provided the basis for his two most famous books, Kaputt (1944) and The Skin (1949).

Reviews

[Quân Khuê · Rating 4 out of 5]

Mặt trời mù - giữa thú và người

Nếu như Skin (Thượng đế đã chết trong thành phố, Nguyễn Quốc Trụ dịch) hay Kaputt lập tức quyến rũ tôi bằng sự mỉa mai, sắc sảo ngay từ những trang đầu, thì Mặt trời mù (Curzio Malaparte, Bửu Ý dịch, Nhã Nam và NXB Văn học ấn hành) không như thế. Mặt trời mù khá là...tù mù. Cứ như nó bị chính lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn bao phủ. Vì thế, tôi thấy phần "Khai từ cần thiết" của tác giả quả đúng là cần thiết. Tôi chép lại vài đoạn quan trọng:

"Từ nay ta cẩn phải nói, không phải nể nang người sống làm gì rằng chẳng có một cái gì ở châu Âu xứng đáng để ta phải chết. Cũng chẳng đáng phải chết để chứng tỏ rằng chết là vô ích, rằng cái chết chẳng dùng vào việc gì, chẳng giải cứu được gì, rằng thắng trận có lẽ còn vô đạo đức hơn bại trận; mà cũng chẳng cần chết mới chứng tỏ rằng đứa chết xứng đáng hơn đứa sống. (Vâng, nghiễm nhiên sự thắng trận là một điều nhục nhã. Ở châu Âu, còn gì cho chúng ta đâu, ngoại trừ niềm an ủi đến với chúng ta từ đạo Ki-tô.)"

"...Một trận giặc vô vọng, dưới Mặt trời lãnh đạm, trơ ra, đui mù trước bao nỗi thống khổ của con người. Xin mặt trời soi sáng hành động con người: ta không thể đòi hỏi Mặt trời khổ luỵ theo ta, động lòng vì những nỗi khổ của ta. Ta không thể đòi hỏi Mặt trời từ tâm, công chính, xót thương. Mặt trời mù."

Khi vượt qua được lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, tôi thấy mình yêu cuốn sách này không kém gì hai tác phẩm kia của Malaparte. Tôi thích những đoạn viết về thú nói chung và lừa, bò, chó, ngựa nói riêng. Những con vật ấy xâu lại với nhau thành sợi chỉ đỏ, chỉ hồng, chỉ xanh, chỉ đen giúp tôi lần theo những bước chân của viên đại uý, cửa cậu sơn binh Calusia với tiếng lục lạc âm trầm của cậu, không khiến tôi lạc lối trong lớp sương mù chưa lúc nào thôi dày đặc dưới mặt trời mù.

Trong Kaputt, các con vật đóng vai trò cực kỳ quan trọng thì đã hẳn. Tôi lười giở lại sách ra xem, nhưng nhớ không nhầm thì sách chia thành sáu phần, mỗi phần mang tên một con vật: ngựa, chó, chuột, rồi mấy con nữa. Tôi nhớ (thật ra đọc cảnh này rồi thì không thể nào quên, nó đóng đinh vào óc) bầy ngựa chiến đóng băng trên mặt hồ mùa đông. Nhớ lũ chuột chui ra chui vào chân tường một khu ghetto.

Trong Mặt trời mù củng có thú. Hơn một lần, Malaparte nhắc đến màn đêm như một con thú rình rập con người. Đêm cũng mang lại cho con người cảm giác còn sống, còn sống "trong lòng con thú vĩ đại, nóng hổi." Và khi viên đại uý thì nói với cha Plassier rằng mình chẳng phải là người mà là thú, thì cha Plassier đáp rằng tất cả đều là tạo vật của Chúa. Giữa thú và người là sự bình đẳng. Phải vậy chăng, hay người còn kém thú?

Dưới lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, là những bước chân hành quân của quân Ý dưới làn đạn pháo của quân Pháp, Dưới lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, là bước chân lan man của viên đại uý, là tiếng lục lạc bò thấp thoáng ẩn hiện của cậu sơn binh Calusia. Giữa hai nhân vật ấy, có mối dây liên hệ thông qua những con thú (tiếng lục lạc của những con bò đã được đưa đến lò sát sinh, treo trên cổ Calusia). Cả hai cũng có những mối liên hệ riêng rẽ với những con vật. Calusia đeo lục lạc bò trên cổ. Cậu ta có thể trần truồng giữa bầy bò, tự nhiên như thể cậu ta là một thành viên của bầy bò ấy. Calusia cũng là người lao ra dưới trận mưa trái phá để vỗ về một con lừa đang hấp hối.

Trong cuộc hành quân trên ngọn Bạch Sơn, viên đại uý bị thu hút, luôn dõi theo tiếng lục lạc trên cổ Calusia. Một chi tiết trong hồi ức của viên đại uý hé lộ cho ta biết nguồn gốc sâu xa về mối liên hệ giữa viên đại uý và tiếng lạc: thuở nhỏ, một thằng bé bị rớt xuống hố băng, bạn bè bỏ chạy, chỉ một con chó ngoạm tay cố lôi thằng bé lên. Con chó có lạc đeo ở cổ. Hành động của thằng bé đối với con chó ngay sau khi nó được cứu có thể giải thích bằng cơn hoảng loạn của nó (hay là ngầm chỉ về sự vô ơn của con người?), nhưng dù gì đi nữa, hành động ấy trở thảnh nỗi nhục nhã di căn mà viên đại uý mang theo.

Trước khi phát điên, viên đại uý đã nói những lời minh triết: "Tôi nghĩ bọn vật khá hơn mình nhiều. Chúng nó là những sinh vật thuần khiết, vô tư...Cái làm hỏng con người, cái làm cho con người trở nên dữ tợn, hèn nhát, ích kỷ chính là ý thức về cái chết. Loài vật chúng nó chỉ có cái bản năng sinh tồn, có thể là một linh cảm xa xôi nào đó. Nhưng loài vật không ý thức cái chết. Chúng nó biết chúng nó có thể chết, chứ không biết chúng nó phải chết."

[Anhmai Vu]

Một trong những cuốn sách khó nhất mình từng đọc.
Những mô tả dài và ... không hiểu nổi. Không hiểu ý nghĩa một chút nào.
Và cũng ít đọng lại gì.
Nhưng dĩ nhiên, không phải một cuốn sách dở.
Chỉ là... không thể hiểu nổi.

[Bertrand · Rating 4 out of 5]

I had been reading Malaparte's "voyage en éthiopie" which, if it did exhibit some of the surreal-reportage style I now associate with this author, but was probably of little literary interest for those not interested in the Italian campaign in Abyssinia. Here is a wholly different book, which despite strong similarities (and echoes) -in terms of the episodic structure and "gonzo journalism" flavour- transcends its debated propagandistic purpose. Malaparte has matured and his greater editorial liberty take him further away from the bland celebration of military culture and into a dazzling collage of tragic visions, which seem to surface time and again in the great white monochrome of altitude sickness. It is short and fast-paced, full of haunting visions (the sphinx bench of course, but also the "white trees" of mortar explosions) which should appeal to all lovers of war poetry!

[Anh · Rating 4 out of 5]

một kiệt tác to to trong một cuốn sách nhỏ nhỏ :) nhưng bị cái kiệt tác to to này vì to to nên khó nuốt quá T.T

[An Nguyễn · Rating 4 out of 5]

Lời văn vừa chân thực vừa không thực, mờ ảo như những lớp sương mù dày đặc trên dãy Mont Blanc. Bút pháp của Curzio Malaparte khiến mình phải chìm thật sâu vào trang sách mới hiểu được sự thật, đọc lướt qua sẽ khó có thể thích cuốn này. Gấp sách lại cứ nghĩ mãi về người đại uý, không hiểu anh đã lang thang ở đâu giữa bão tuyết và trong những cơn điên loạn giằng xé của lòng người.

[XJ Ở Đây · Rating 3 out of 5]

Một quyển sách khó hiểu, khi đọc thì thấy mệt nhưng vẫn muốn đọc tiếp. Càng về sau mọi thứ càng giãn ra, và vỡ ra nhiều chuyện, cả cái ghế ở bìa sách, hoá ra vốn cũng không đơn thuần chỉ là chiếc ghế. Lối miêu tả đẹp, thực, nhưng bởi nhân vật quá đau khổ và trải qua những tranh đấu nội tâm đến mức hoảng loạn nên mình đọc cứ như kiểu lag lag, đọc đoạn khác vẫn như đã đọc rồi, tiếng gà kêu cũng lặp đi lặp lại 15 16 lần. Nể phục tác giả dám viết ra một tác phẩm nhạy cảm thế này trong thời chiến, và diễn tả nhân vật trong bối cảnh và tình huống này đạt quá đạt đến mức độ người đọc cũng muốn điên luôn. Ẩn sau đấy có vài thứ khiến mình phải ngẫm, thứ còn lại sau chiến tranh là gì, không ai đáng phải chết, và loài vật còn "khá" hơn mình nhiều.
Sau cùng thì cuốn sách này bị ít điểm vì người đọc là mình, mình chưa đủ tinh tế để cảm được nhiều hơn.

[Vivian Trương]

Một trong những tác phẩm khó đọc nhất mình từng thấy!

Bản thân vẫn chưa hiểu được hết ý nghĩa từng lời văn của tác giả, từng lớp ý nghĩa cao siêu tác giả tạo ra trong câu truyện, có lẽ do bản thân quá ngu chưa lĩnh hội được hết chỉ trong 1 lần đọc nên cũng chả dám rate bao nhiêu sao cho tác phẩm này nữa! Sau này mong là có cơ hội sẽ cầm lên ngâm cứu lại một lần nữa. Chứ hiện tại thấy tác phẩm khó đọc quá, phải rất cố gắng mới đọc hết được, mà thật sự đọc xong cũng không hiểu gì luôn! Chỉ có 168 trang thôi mà dễ sợ quá, nhỏ có võ mà!

[Alven Qa]

Mù mịt thực sự. Cảm giác khi đọc mấy cuốn như Tạp Âm Trắng của Don Dellilo hay V. của Thomas Pynchon còn dễ chịu hơn đọc cuốn này. Nhưng mà nói vậy không có nghĩa là nó dở; có vài đoạn đẹp kinh dị. Như mấy đoạn có Calusia xuất hiện chẳng hạn. Thôi thì để đây không đánh giá vậy.

[Maru · Rating 3 out of 5]

Có thể nếu đọc nó sớm hơn mọi chuyện sẽ khác?
Tác phẩm viết về tâm lý của con người trong chiến tranh. Giống như mọi thứ trôi trong đầu của viên Đại úy, nên có đoạn rất khó hiểu, có đoạn lặp như cùng quẫn, và có đoạn cứng đơ như thể nhìn thấy ma của những sơn binh đã ngã xuống.
Đó có thể là nỗi sợ cái chết, sự xấu hổ và ghê tởm bản thân vì chọn chiến đấu trong chiến tranh, cảm xúc không chứa chấp nổi sự đê tiện khi nhìn đồng đội xua đuổi hạ cấp đến chỗ chết. Không phải là có thể, mà phải chết.
Nếu tôi đọc quyển sách này sớm hơn mọi thứ có khác không? Vì ai thích nó, chắc hẳn cũng đang chịu đựng nhiều lắm. Mệt, về tinh thần.

[Stanley Levine · Rating 3 out of 5]

Narrator / reflector's experiences just before and during the Italian attack on France across the Alpine border, June 1940. Written July-August 1940. Description of first 3 days of the war. Feeling of many local Italians that Italy’s attack was a betrayal of a long-running cross-border camaraderie, during which the Italians regularly crossed over for seasonal work for the French. A stab in the back, taking advantage of French defeat (German occupation of Northern France and weak Vichy regime in South). Pitiless realism of the war scenes, combined with lyricism of the mountainous landscape, as the Italians work their way slowly but surely across the snowy plains, clefts and glaciers while being picked off by French artillery. Cb’d 1st-3rd person narrative through the eyes of “Capitano”, cmdr of 5th Alpine Regiment. Critical comments include ref to the inadequacy of central command in strategy and supply. Nonetheless the Italians cross over victoriously.

Malaparte, acc to the introduction, positioned himself as the only Italian writer to have published critical view of the Fascist regime in Fascist-ruled Italy, but this may be called into question as he claims three critical chapters were eliminated by the censor, and then lost without a trace. I would like to see someone study the texts as published (first, in serial format in a magazine) during the Mussolini regime and verify whether any of the present critical remarks were original or whether they were added after the war to comply with the new political reality.

Followed by an unpublished ‘fragment’ found in the archives of Malaparte’s German(?) translator, pp. 363 – 391.

[Hoàng Trần · Rating 2 out of 5]

Chấm 2 sao không phải vì sách không hay, mà là vì sách khó đọc và bản thân đọc không hiểu. Khó đọc ở đây không phải vì câu chữ không trôi chảy hay lời lẽ khác lạ mà ngược lại, lời lẽ đẹp đẽ và lãng mạn, nhưng lại quá nhiều ẩn dụ lớp lang, đọc như chỉ bắt được cái 'bóng' của từng câu từng chữ, nghe thật lạ nhưng thật sự là chỉ đọc được nghĩa đen của từng chữ mà lại lại không thể hiểu cả nghĩa đen và nghĩa bóng của nó. Bút pháp tả cảnh thiên nhiên tuyệt vời nhưng lại khó nắm bắt, nếu chỉ ở nhà đọc thì không thể tưởng tượng nổi khung cảnh thiên nhiên ở đó và sự kết họpe của chiến tranh do con người tạo nên, thế là cũng đã mất đi cái ý nghĩa một phần không nhỏ cuốn sách rồi vì khối lượng mô tả cảnh vật trang nào cũng có và nắm phần chủ yếu. Bản thân không hiểu có lẽ do trình độ để đọc chưa tới nên không thể thấm được, quen lối tư duy trực tiếp nên khi đọc một cuốn sách toàn là ẩn dụ mờ ảo và bí hiểm quả là khó khăn. Còn về nội dung chính xuyên suốt cuốn sách thì chỉ cần đọc trang bìa sau sách là đủ để nắm được, nhưng nó lại không phải cốt lõi của tác phẩm.
Tựu chung lại chấm 2 sao là không đúng trình độ của cuốn sách, nhưng đây là đánh giá cá nhân nên không thể nào chấm điểm cao mà lại nói không hiểu được, mà không chấm thì lại không tôn trọng tác giả, thế nên thiển ý là 2 sao. Sẽ có một ngày nào đó sau này trình độ nâng cao hơn có lẽ đọc lại sẽ hiểu được chút nhưng rất khó vì đây chiếm phần nhiều là lối tư duy và sở thích, nếu đã không phải sở thích thì đọc lại vẫn khó hiểu như thường.

[Jorge Maia · Rating 3 out of 5]

Ao acabar de ler o romance O Sol é cego fiquei a olhar para a capa da edição portuguesa e para o título, tradução literal do original italiano Il Sole è cieco (1947). Depois pensei que aquele título serviria muito bem para fazer uma introdução a um curso de tropologia, tal a densidade expressiva desviante do sentido literal que ali se encontra. Atribuir a cegueira ao Sol é de imediato, se não uma personificação, um animismo. No entanto, enunciado o Sol é cego interpretada a partir da experiência de leitura do romance mostra-se como uma expressão metafórica, onde a cegueira é o indício da indiferença com que o Sol presenceia a desgraça humana da guerra. Por outro lado, o Sol é uma sinédoque, através da qual o todo da natureza é dita por uma das suas partes. É a natureza que é cega perante as idiossincrasias da humanidade, é ela que fecha os olhos e, assim, permite que os homens se batam e se matem. Esta natureza, todavia, não será mais que uma máscara dessa figura trágica que é o destino Por que razão o autor condensará no título um tão grande arsenal retórico?

Continuar a ler em http://bit.ly/2IxG2Jk

[VINH BINH · Rating 1 out of 5]

Một trong số rất rất ít cuốn sách mà y quyết định ngừng lại. Không rõ là vì bản dịch hơi ẹ, hay vì cách viết hết sức loằng ngoằng của tác giả, nhưng Mặt trời mù là một tác phẩm cực kỳ khó đọc. Khó không phải vì chủ đề chiến tranh máu me bạo lực, mà khó vì bản thân con chữ chẳng hiểu sao cứ trôi tuồn tuột khỏi đầu y. Có những đoạn y phải đọc đi đọc lại bốn năm lần mới hiểu tác giả đang viết gì, và gần như chỉ cần đọc đến câu sau là đã quên sạch sẽ câu trước. Được nửa cuốn thì y ngừng.

Dạo một vòng Goodreads thì y thấy có nhiều bạn chấm cuốn này 3 sao, đa số cũng đều không hiểu tác giả đang viết gì, giống y, nhưng lại cho điểm cao như vậy chỉ đơn giản vì tác phẩm này viết về chiến tranh. Y lại chẳng đồng ý với cách chấm điểm này. Nếu viết ra một tác phẩm, đặc biệt là một tác phẩm mang chủ đề nặng nề như vậy, mà lại chẳng khiến ai cảm được nó, thì theo y coi như tác giả đã thất bại.

Khi mà có quá nhiều tiểu thuyết phản chiến xuất sắc ngoài kia, như Phía Tây không có gì lạ, hay Sơn ca vẫn hót,
thì y nghĩ rằng chẳng có lý do gì để phải tốn thời gian và tiền bạc vào một cuốn sách dài dòng khó hiểu như Mặt trời mù.

[Vinh Dang · Rating 5 out of 5]

Một cuốn sách vô nghĩa trong những ngày vô nghĩa - khi quân Pháp đã bại trận ở Paris và lính Ý kéo lên tấn công từ phương nam.

Kết quả - ai cũng biết - một chiến thắng hiếm hoi của người Pháp, dù chính phủ của họ đã tan tác.

Người bại trận - một thất bại ê chề, nhục nhã, vì người Ý đã thua một kẻ thua cuộc - sẽ nhìn cuộc chiến này như thế nào?

[Vu K · Rating 4 out of 5]

không phải là một người lính, một chiến binh mà là một văn sĩ, một tâm hồn thơ mộng ra trận, một chiến binh dày dạn nhưng có một tâm hồn đầy trong trẻo của thi ca trong khung cảnh khiến chết chóc cũng trở nên thi vị

[Chi Luong · Rating 3 out of 5]

Sách khó đọc nhưng đọc không chán, tuy nhiên đọc xong vẫn không hiểu được nhiều. Số thời gian mình đọc cuốn sách 168 trang này có thể đủ để đọc xong một cuốn sách ~400 trang.

[Dương · Rating 3 out of 5]

bản dịch khó hiểu làm cho tác phẩm vốn khó đọc lại càng khó hơn nữa. lúc mới đọc thấy bế tắc kinh khủng mà sau kìm cái bực xuống kiên trì thì vẫn có những đoạn khá hay và dễ hiểu

[Đoàn Phạm · Rating 3 out of 5]

1 cuốn sách 3 sao, nhưng là 3 sao mà tôi sẵn lòng dành cả đời để tìm kiếm. Nó cho tôi 1 hình dung tàn nhẫn và hỗn loạn của chiến tranh, để từ đó thêm yêu cuộc sống.

[Victor · Rating 5 out of 5]

La poésie malapartienne de la seconde guerre mondiale dans un décors alpin

[Letr C · Rating 2 out of 5]

Quyển sách này không thu hút mình, đọc câu văn dài và khó hiểu ý tác giả muốn nói gì.

[Hien]

ko doc duoc