Το άβατο της Σιμόν ντε Μπωβουάρ

by Εύα Νικολαΐδου

Η Σιμόν ντε Μπωβουάρ είναι ένα ιστορικό όνομα, ταυτόχρονα είναι μια γυναίκα σαν τις άλλες, μια γυναίκα ανάμεσα στις άλλες, ανώνυμη.
Η ιστορία της Σιμόν ντε Μπωβουάρ είναι μεγάλη, γραμμένη με μια συνέπεια που ποτέ έως τώρα δεν διαψεύστηκε. Είναι φορέας ιστορίας, πολιτικής, φιλοσοφίας, συγγραφικής δραστηριότητας και η σχέση της με τον Ζαν-Πωλ Σάρτρ αποτελεί οργανικό στοιχείο όλων αυτών των εμπειριών. Είναι φορέας ενός πνεύματος εξέγερσης αστικής προέλευσης, του λεγόμενου υπαρξισμού.
Η Σιμόν ντε Μπωβουάρ είναι εκδότρια μιας μεγάλης επιθεώρησης, των Νέων Καιρών, με μακρόχρονη παρουσία στην πνευματική ζωή της Γαλλίας. Διατηρεί σύνδεσμο με μια ομάδα γυναικών, που εκφράζονται από τις στήλες του περιοδικού της.
Η στράτευση της Σιμόν ντε Μπωβουάρ έρχεται από πολύ μακριά. Ας μην ξεχνάμε ότι το Δεύτερο φύλο το έγραψε (1949 – 1950) πολύ πριν εμφανιστούν τα φεμινιστικά κινήματα στη Γαλλία.
Σήμερα, βλέπει κανείς πιο ώριμα το Δεύτερο φύλο: σαν μια αρχή πολιτικής, ηθικής και κοινωνικής αφύπνισης της γυναίκας. Γιατί, σε τελική ανάλυση, κοινωνικό είναι το πρόβλημα της γυναίκας.
Η Σιμόν ντε Μπωβουάρ είναι ανοιχτή απέναντι στους άλλους μ’ ένα τρόπο μοναδικό. Κατορθώνει να διατηρεί την παρουσία της χωρίς να γίνεται ακαδημαϊκή, έστω και συγκαλυμμένα. Χρησιμοποιώντας μια αυταρχική ανωνυμία, κατορθώνει να διαγράφει τον εαυτό της, χωρίς να τον εξαφανίζει.
Μέσα από τη Μπωβουάρ μιλάνε οι γυναίκες, σε διάλογο ή μόνες. Γύρω της παίρνουν σάρκα κάθε λογής φωνές, καθημερινές, θεωρητικές, όλες αγωνιστικές. Δεν έχουν όλες κοινή ιδεολογική καταγωγή. Όμως, σε μια εποχή όπου ακόμα και τα προβλήματα των γυναικών διαφημίζονται και πουλιούνται στην αγορά, δεν βλάπτει καθόλου η ταύτιση σε ένα όνομα, όπως εκείνο της Σιμόν ντε Μπωβουάρ.
(Οι παραπάνω γραμμές είναι κείμενο από ένα αφιέρωμα του γαλλικού περιοδικού “L’ Arc” στη Σιμόν ντε Μπωβουάρ)

108 pages, Paperback

First published January 1, 2006

About the author

Η Εύα Νικολαΐδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1954. Σπούδασε δημοσιογραφία στην Αθήνα και στη συνέχεια στο College of Journalism στο Λονδίνο. Παράλληλα σπούδασε Κοινωνιολογία στο Mary Ward Center (Tutorial University). Τελειώνοντας τις σπουδές της στο Λονδίνο παρακολούθησε στη Σορβόννη το Τμήμα Πολιτισμού. Ακολούθως, έκανε ένα stage στην εφημερίδα Le Monde. Το 1985 με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης τελείωσε στο Centre Formation du Journalisme το Τμήμα Τηλεόρασης.

Στη συνέχεια, επί 3 χρόνια, παρακολούθησε μαθήματα ρωσικής γλώσσας στον Ελληνοσοβιετικό Σύνδεσμο και στο Κέντρο Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Επίσης επί 3 χρόνια (1981-1983) παρακολούθησε ως ακροάτρια μαθήματα στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Επί μία δεκαετία (1985-1995) παρακολούθησε ομάδες έρευνας και διδασκαλίας της αυτογνωσίας και των ανθρώπινων σχέσεων στο Café Ecole στην Αθήνα, παράρτημα του Πανεπιστημίου του Montreal του Καναδά. Καθηγητής της ο Κώστας Φωτεινός, διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην Εθνογραφία, καθηγητής στη Σχολή των Επιστημών Αγωγής στο Πανεπιστήμιο του Montreal, καθώς και ιδρυτής πολλών εργαστηρίων έρευνας που ασχολούνται με θέματα επικοινωνίας και ανθρώπινων σχέσεων.

Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της από το γυναικείο περιοδικό Πάνθεον, στέλνοντας ανταποκρίσεις από το Λονδίνο και το Παρίσι στο αφιέρωμα «Για να γνωρίσουμε τη γυναίκα στο παγκόσμιο στερέωμα». Συνέχισε στα περιοδικά Ταχυδρόμος, Ένα, Γυναίκα, Bazaar και στις εφημερίδες Κυριακάτικο Βήμα, Έθνος, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, περιοδικό Αν της Απογευματινής, Πρώτη κ.ά. Συνεργάζεται σήμερα με την Εφημερίδα των Συντακτών. Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων.

Τα δύο πρώτα βιβλία της Εύας Νικολαΐδου είναι αφιερωμένα στη Σιμόν ντε Μποβουάρ, την οποία γνώρισε προσωπικά κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο Παρίσι. Το πρώτο με τίτλο Οι γυναίκες θα νικήσουν, εκδ. Γλάρος (1985), και το δεύτερο με τίτλο Στο Άβατο της Σιμόν ντε Μποβουάρ, εκδ. Αλκυών (2006). Το τρίτο της βιβλίο με τίτλο Μια ευλαβική ανάμνηση: Η Μαργαρίτα Γιουρσενάρ εξομολογείται στην Εύα Νικολαΐδου, εκδ. Ελληνικά Γράμματα (2008), αναφέρεται σε συνέντευξη που πήρε από τη Μαργαρίτα Γιουρσενάρ. Το τέταρτο βιβλίο με τίτλο Έλλη Αλεξίου: Ένας αιώνας ζωής, εκδ. Κατσανιώτη, επανεκδόθηκε το 2019 με τίτλο Εκμυστηρεύσεις της Έλλης Αλεξίου από τις εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή. Στο πέμπτο βιβλίο της με τίτλο Οι γυναίκες μιλούν, 2018, (σε διαδικασία επανέκδοσης), η συγγραφέας συνομιλεί με τις γυναίκες των βραβευμένων ποιητών Ελύτη, Ρίτσο, Σεφέρη, Βάρναλη. Το 2019 κυκλοφόρησε το βιβλίο της Κωνσταντίνος Καραμανλής: Η ανθρώπινη πλευρά του (εκδ. Σιδέρη). Το 2020 κυκλοφόρησε το βιβλίο της Μελίνα Μερκούρη: Άγνωστα αποτυπώματά της (εκδ. Σιδέρη). Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το πρώτο της παραμύθι με τίτλο Η σοφή χελώνα και η ανυπόμονη ελαφίνα (εκδ. Μίλητος). Το 2021 κυκλοφόρησε η πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο Βλέμματα: Ιδίοις όμμασι (εκδ. Μίλητος). Τέλος, το 2022 κυκλοφόρησε το βιβλίο της Στα σπίτια της αμαρτίας (εκδ. Κάκτος).

Μέσα από την πολύχρονη καριέρα της είχε την ευκαιρία να συναντήσει και να συνομιλήσει με προσωπικότητες διεθνούς κύρους, όπως οι Ίντιρα Γκάντι, Έντουαρντ Κένεντι, Γιασέρ Αραφάτ, Νίλτνε Γιότι, Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος, Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, Μάικ Δουκάκης, Σιμόν Βέιλ και πολλούς άλλους.

Στην ΕΡΤ εργάστηκε περίπου 35 χρόνια. Ξεκίνησε από το ραδιόφωνο με δική της εκπομπή, συνέχισε στα «Χρονικά της ημέρας» (Διεύθυνση Ειδήσεων Ραδιοφώνου) και λίγο αργότερα στις Ειδήσεις Τηλεόρασης.

Από το 1990 έως το 2013 εργαζόταν στη Διεύθυνση Διεθνών Τηλεοπτικών Εκπομπών. Επί 25 χρόνια ήταν αρχισυντάκτρια της πολιτιστικής εκπομπής «9+1 Μούσες», η οποία πρόβαλλε τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της χώρας μας.

Μετά από 40 χρόνια καριέρας συνταξιοδοτήθηκε από την ΕΡΤ.

Συνεργάζεται μερικές φορές με το Ριζοσπάστη, το portal 902.gr και τον «Ημεροδρόμο».

Γι’ αυτήν τη διαδρομή της βραβεύτηκε το 2019 από το Ίδρυμα Μπότση.