Siyah Koku

by Gülayşe Koçak

Gülayşe Koçak’ın bir aşk hikâyesine odaklanan son romanı Siyah Koku, arka planındaki insanlık dramları nedeniyle bir kara ütopya olarak da okunabilir, her şeye rağmen umuda çağrı olarak da…
Ayrımcılığın sürdüğü, kuraklığın arttığı, yollar boyunca teskin edici maddelerin havaya püskürtülerek herkesin “uyuşturulduğu”, devlete ekonomik getiri sağladığı için bütün yetişkinlerin zorunlu organ bağışına tabi tutulduğu bir yakın-gelecek zamanda Mine ve Tuncay’ın yaşadığı bıçak sırtı ve tuhaf bir aşk…
Siyah Koku Gülayşe Koçak’ın korku ve güven duygularını temel alarak; sahicilik, unutma, hatırlama, farkında olma kavramları çerçevesinde ördüğü bir roman.

Genres: Turkish Literature

496 pages, Paperback

First published February 1, 2012

About the author

(1956, New York) Okul öncesi çocukluğu Addis Ababa’da geçti; ilkokulu Kopenhag’da, ortaokulun bir bölümünü TED Ankara Koleji’nde okudu. Lise eğitimini Hannover’de bir gymnasiumda alırken, Hannover Müzik ve Tiyatro Yüksekokulu’nda misafir öğrenci olarak piyano eğitimini sürdürdü. Liseyi Ankara Tevfik Fikret Lisesi’nde tamamlayan Koçak, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu’ndan 1979’da mezun oldu. Ankara’da Kanada Büyükelçiliği’nde on yıl, White and Case Hukuk Şirketi’nde üç yıl çalıştı. Amatör oda müziği grubuyla birlikte konserler verdi, ayrıca üç yıl boyunca Anglikan Kilisesi’nin pazar ayinlerinde org çaldı. 2004 yılından bu yana İstanbul Sabancı Üniversitesi’nin Yazma Becerileri Merkezi’nde Yaratıcı Yazma atölye çalışmaları düzenlemekte, bunun yanı sıra pek çok kurumda çeşitli eğitimler vermektedir.
Virgül, PsikeArt, Mahsus Mahal dergilerinde, edebiyat sitesi iktidarsiz.com’da, SUDergi’de pek çok deneme, makale ve kitap tanıtım yazısı yayımlanmıştır. Çeşitli sosyal bilim sahalarında makale çevirileri yapmıştır. Paradigma Yayınları’ndan 2011 yılında çıkan Kızlar ve Babaları kitabında “İkna Et Beni” başlıklı yazısıyla yer almıştır.

Reviews

[Arzu · Rating 4 out of 5]

Bu kitabın okuma listeme girmesi editörün Filiz Özdem olmasını fark etmemle oldu aslında.. Türkçe yazılan kitaplarda pek distopik roman örnekleriyle karşılaşmadığımız için de ilgimi çekti.. Kitapla ilgili asıl gülümseten ve şaşırtan sürpriz ithaf bölümünden iz sürmemle ortaya çıktı; yazar, çalıştığım şirketteki arkadaşlarımdan birinin annesiymiş meğerse.. Böyle şaşırmaları da pek severim ^.^

Siyah Koku katmanlı bir roman.. Su savaşlarının yaşandığı, doğal yaşamın yok edildiği, plastikleşen hayatların sürdürüldüğü, insanların yalnızlaştırıldığı bir coğrafya.. Bir yandan bu yakın geleceği yaşatırken, bir yandan da plastikleşen hayatların içinde mümkün olduğunca gerçek kalmaya
çalışan iki kişinin ilişki seyri tutuluyor.. Bu katmanların içinde yeri geldikçe; ötekileştirme, asimilasyon, militarizm, aile dahil tüm totaliter kurumlar, sevgi türleri, ihtiyarlık, toplumsal cinsiyet gibi konular/kavramlar tartışılıyor..

Yazarla yapılan bir röportajda, hangi izleğin okur tarafından fark edilmesini istediği sorulmuş; Gülayşe Koçak da sevginin nasıl problemli bir şey olabileceğini, nasıl marazi bir hal alma potansiyeli taşıdığını göstermeye çalıştığına vurgu yaparak, ana karakterlerin karmaşık ilişkilerini işaret etmiş..
Ben kendi adıma gerek yaratılan distopik coğrafyanın, gerekse ana karakterlerin ilişkisini karmaşıklaştıran ana unsuru almayı tercih ettim; ikisinde de asıl sorun dengenin yitirilmesi..
Doğanın dengesi yitirilince plastikleşen dünya, plastikleşen hayatlar; iki insan arasındaki ilişkinin dengesi yitirilince de, aktif tarafta da olsa pasif tarafta da olsa "aşırılık ya da trans" haline geçmiş "siyah" taraftaki bir ilişki biçimi ortaya çıkıyor kaçınılmaz olarak..

İlişkinin trans haline geçmiş bölümlerini okurken Ingeborg Bachmann'ın bir röportajda söylediği şu satırları hatırladım sık sık..
'Faşizm, atılan ilk bombalarla başlamaz. Her gazetede üzerine bir şeyler yazılabilecek olan terörle de başlamaz. Faşizm, insanlar arasındaki ilişkilerde başlar, iki insan arasındaki ilişkide başlar.'

Daha önce Gülayşe Koçak okumadıysanız hem yazara dokunmak hem de iyi bir türkçe distopik roman okumak için bu kitaba bi' şans verin derim.. Kitabın baskısı tükendiğinden şu an satış dışı durumda ama sahaflardan bulmak gayet mümkün..

*Kitabı okumayı düşünenlere kritik not: Okuduğunuz ortamda bol miktarda içme suyu bulundurun; bu kitap çay, kahve, bira ile değil su ile okunuyor.. Aksi halde benim gibi gecenin 3'ünde su almak için dışarı çıkmak zorunda kalabilirsiniz..

[downinthevalley · Rating 4 out of 5]

Başarılı bir kurgu. Yavanlıktan çok uzak bir aşk hikâyesi. Edebiyatımızın böyle kalemlere çok ihtiyacı var.

Herkesin hayatının bir bölümünde Tuncay karakteriyle tanışmış olabileceğini veya tanışacağını düşünüyorum. Bazı duygular o kadar uzatılmış, uzatılmış, çiğnenmiş ve atılmış ki nefret ettim, kendine neden bunları yapıyorsun Mine dedim. Sonra fark ettim ki ben de bir ara Mine olmuşum. Bazı gerçekleri görmek icin sabretmek gerekiyor, özellikle ikili ilişkilerde.

Diğer yandan; Bu romanı sadece aşk ile tanımlamak yanlış olur. Aşk ile harmanlanmış siyasi ve felsefi tartışmalar, konuşulmayan aile sırları da bolca var.
Aslında gerçek hayattan bir kesit gibi. Hepimiz hem aşk ile hem de biz-öteki-diğeri gibi ayrımlarla boğuşmuyor muyuz?

'Kendimce bir keşifte bulunuyorum : Birey-özgür olmanın tamamen ''içsel'' bir durum olduğunu, insanın hayatı boyunca, eğer kişiliğinden ödün vermesi istenmiyorsa, birilerine icabında daimi olarak 'evet' diyebileceğini, bunun insanı eksiltmeyeceğini, hatta tam tersine, duruma göre nefsinden vermek anlamına geldiği için, yüceltebileceğini, şimşek gibi çakan bir içgörüyle fark ediyorum.'

[Elvan Emekli · Rating 4 out of 5]

GülAyşe Koçak ile tanışma kitabım oldu , Kurgu çok başarılı . Metaforlar çok sağlam ..

[shramanan · Rating 4 out of 5]

4.5

[Emine Aytürk · Rating 4 out of 5]

Okuduğum süre boyunca bolca su içmeme vesile oldu :) Kurgusu çok beğendim