Volgens de legende was Uilenspiegel een deugniet die vrij als een vogel in de zestiende eeuw door de Nederlanden trok en iedereen voor de gek hield met zijn streken. Uilenspiegel wordt bijgestaan door zijn goedmoedige dikke vriend Lamme Goedzak en zijn vriendin Nele. Volgens de legende heeft Tijl behalve zijn schelmenreputatie ook de status van verzetsheld tegen de Franse bezetting van de Nederlanden in de 16e eeuw. Hiermee kent de figuur in Vlaanderen nu de reputatie van "geest van Vlaanderen". (Naar Wikipedia) De legende van Tijl Uilenspiegel werd voor het eerst (in het Frans) opgetekend door Charles de Coster in 1867. Het boek werd vele malen in het Vlaams vertaald, op Project Gutenberg, DBNL en andere websites zijn meerdere versies te vinden. Bij LibirVox wordt voorgelezen uit de tekst van Jan Bruylants. Jan Bruylants schreef het werk onder het pseudoniem Auctor. De pentekeningen zijn van de hand van Emiel Walravens, het omslag van Edmond van Offel.
Boek 1 gaat over zijn trektochten met Lamme Goedzak door de dorpjes in Brabant en Vlaanderen. Die poetsen van hem zijn helemaal niet zo leuk. t Is gewoon een oplichter. Aan einde van boek 1 wil hij toch wel leven beteren, en krijgt t wat meer inhoud. Beetje Robin Hood wordt hij zelfs als hij zich voordoet als een graaf (die verhinderd was een intocht bij te wonen). Boek 2 heeft een heel andere klank: speelt in 1794 (de 18e en dus helemaal niet de zestiende eeuw zoals Wikipedia zegt) in Antwerpen waar de Fransen het volk komen bevrijden en en passant heel de stad (Antwerpen mn) en het land leeg roofden. (Sansculotten). Tijl ontwikkelt zich hier en in boek 3 tot een vrijheidsstrijder, en de toon wordt steeds patriottischer en nationalistischer, veel geschiedenisachtige verhaaltjes over de Oostenrijkers en de 'Franse ratten' : Jan Bruylants moest echt niets van de Fransen hebben. Klopt helemaal niet met 't oorspronkelijke verhaal en is ook niet consistent met deel 1: hier komt de schoolmeester naar voren.