Σε ηλικία εβδομήντα τεσσάρων ετών, το 1854 δηλαδή, ο κοτζάμπασης της Γορτυνίας Κανέλλος Δεληγιάννης συγγράφει για το '21 μια τρίτομη Ιστορία του απελευθερωτικού πολέμου με έναν και μόνο σκοπό: να αποκαταστήσει την τιμή της οικογένειάς του. Στα δεκατρία τετράδια του χειρογράφου ο πάλαι ποτέ προύχων των Λαγκαδίων υπερασπίζεται λυσσωδώς την οικογένειά του και την τάξη του. Το μένος, η οργή, τα κακοφορμισμένα αισθήματα δεν αφορούν βέβαια την Τουρκιά. Όλο το πάθος στρέφεται κατά ομοφύλων και ομοθρήσκων – κυρίως δε κατά του Κολοκοτρώνη. Ανιστορεί, συχνά με ζηλευτή ακρίβεια, μάχες, μετακινήσεις, προσωπικές αντιζηλίες. Αναφέρεται σε πολλά πρόσωπα του Αγώνα, από μικροκαπεταναίους ίσαμε τους πρωταγωνιστές, αλλά το βασικό κίνητρο της συγγραφής του είναι ο αποτροπιασμός απέναντι στα πρόσωπα της νέας τάξης πραγμάτων, αυτά που αναξίως κέρδισαν πόστα και εξουσίες. Η πατρίδα αποτίναξε τον οθωμανικό ζυγό και, αντί να δει Θεού πρόσωπο, περιήλθε στην εξουσία ξενόφερτων ανθρώπων, «απάτριδων», «τυχοδιωκτών» και «φερέοικων».
Ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου (πραγματικό ονοματεπώνυμο του Kωστή Παπαγιώργη) ήταν Έλληνας δοκιμιογράφος, αρθρογράφος και μεταφραστής φιλοσοφικών έργων.
Γεννήθηκε το 1947 στο Νεοχώρι Υπάτης Φθιώτιδας, όπου εργαζόταν ως δάσκαλος ο πατέρας του. Στη συνέχεια έζησε στην Παραλία της Kύμης (1951-1960), στο Χαλάνδρι, και εν τέλει στα Εξάρχεια, όπου και διέμεινε μέχρι τον θάνατό του.
Το 1966 πήγε στη Θεσσαλονίκη για σπουδές νομικής και παρέμεινε εκεί για ένα χρόνο. Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για σπουδές φιλοσοφίας και παρέμεινε εκεί ώς το 1975. Παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της¨ Βανσέν¨ με καθηγητές, τους Ντελέζ, Λιοτάρ και Σατελέ. Δεν ολοκλήρωσε ούτε τις σπουδές νομικής ούτε αυτές της φιλοσοφίας.
Το 1975 επέστρεψε οριστικά στην Αθήνα και επιδόθηκε στη μετάφραση φιλοσοφικών έργων, αλλά και τη συγγραφή δοκιμιακών κειμένων και βιβλίων. Εξέδωσε και το θεωρητικό περιοδικό «Χώρα». Υπήρξε στενός φίλος του Χρήστου Βακαλόπουλου, για τον οποίο έγραψε και το βιβλίο "Γειά σου Ασημάκη".
Είχε επίσης συνεργαστεί με εφημερίδες και περιοδικά, διατηρώντας κατά καιρούς στήλες στην εφημερίδα Επενδυτής, στο περιοδικό Αθηνόραμα, και στην εφημερίδα Lifo.
Το 2002 τιμήθηκε με το κρατικό λογοτεχνικό βραβείο μαρτυρίας - χρονικού για τον Κανέλλο Δεληγιάννη.
Ζούσε με τη γυναίκα του, Ράνια Σταθοπούλου. Πέθανε στις 21 Μαρτίου 2014.
Ο Κωστής Παπαγιώργης αναλύει και ερμηνεύει τα απομνημονεύματα του Κανέλλου Δεληγιάννη, προκρίτου στα Λαγκάδια της Πελοποννήσου την εποχή της Επανάστασης. Ευνοημένος από το καθεστώς των κοτζαμπάσηδων στην Πελοπόννησο και προνομιούχο μέλος της τάξης τους, συμμετείχε στον επαναστατικό αγώνα κυρίως στο πεδίο της οργάνωσης και της χρηματοδότησης (αν και συμμετείχε και σε κάποιες μάχες). Μέσα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία γράφτηκαν δεκαετίες μετά το τέλος του πολέμου και αποτελούν κατά κύριο λόγο μια προσπάθεια να αναδειχθεί η οικογένειά του σε καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία της επανάστασης και ο ίδιος σε εθνικό ευεργέτη, διαφαίνονται τα μίση και οι αντιζηλίες μεταξύ των προκρίτων και των οπλαρχηγών στην Πελοπόννησο. Ο ίδιος είχε μεγάλη έριδα με την οικογένεια του Κολοκοτρώνη, τον οποίο φροντίζει να "στολίσει" καταλλήλως σε ολόκληρο το έργο, αν και αναγκάστηκαν να συνεργαστούν για να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ μετά την έξοδο του Μεσολογγίου, όταν αυτός επέστρεψε για να αποτελειώσει την αντίσταση στην Πελοπόννησο.
Το βιβλίο είναι πολύ ενδιαφέρον, περιγράφει τους εμφυλίους της εποχής και δείχνει πόσο μακριά ήταν τότε οι Έλληνες από την υιοθέτηση μιας κοινής εθνικής ταυτότητας έναντι των Τούρκων. Κάθε περιοχή ενδιαφερόταν για τη δική της ευημερία και απελευθέρωση, οι φατριαστικές έριδες και η επικράτηση της οικογένειας ήταν σημαντικότερα ζητήματα από την αντιμετώπιση των Τούρκων και τη δημιουργία ενός ελληνικού κράτους (ως ζητούμενο η δημιουργία ελληνικού κράτους ήταν μάλλον ένα εισαγόμενο αίτημα που δεν εξέφραζε τους προκρίτους ή τους στρατιωτικούς της Ελλάδας), οι εμφύλιοι που ξέσπασαν μεταξύ οικογενειών της Πελοποννήσου και αργότερα μεταξύ Πελοποννησίων και Στερεοελλαδιτών και ξανά μεταξύ Πελοποννησίων προκρίτων και οπλαρχηγών οδήγησαν σε ακρότητες και βάναυσες πράξεις ανδρών που σήμερα θαυμάζουμε ως εθνικούς ήρωες (και σωστά), οι οποίοι όμως πολέμησαν με βαρβαρότητα μεταξύ τους, σε πολλές περιπτώσεις δε προκρίνοντας την τοπικιστική επικράτηση σε βάρος της εθνικής υπόθεσης. Ειδικότερα η εισβολή των Στερεοελλαδιτών στην Πελοπόννησο κατά τον δεύτερο εμφύλιο, με αρχηγούς τον Καραϊσκάκη, τον Τζαβέλλα, τον Μακρυγιάννη και άλλους, που συνοδεύτηκε από εκτεταμένο πλιάτσικο, λαφυραγωγίες, σφαγές και βιασμούς, αποτελεί μια ιδιαίτερα μαύρη σελίδα στην ιστορία της Επανάστασης.
Όλα αυτά είναι ξεκάθαρα δοσμένα στο βιβλίο, το οποίο σε σκάρτες 300 σελίδες δίνει μια πολύ καλή εικόνα της κατάστασης που επικρατούσε στην Πελοπόννησο από την έναρξη της ελληνικής επανάστασης μέχρι την έλευση του Όθωνα στην Ελλάδα (εκεί τελειώνει και η εξιστόρηση του Δεληγιάννη). Με δύο επιφυλάξεις ωστόσο:
Πρώτον, όπως είναι εύλογο, δίνεται μεγάλη έμφαση στο κείμενο του Δεληγιάννη, το οποίο από τους ιστορικούς θεωρείται τουλάχιστον αμφιλεγόμενο, σε πολλά σημεία δε και ψευδές. Δε λέω ότι ο Παπαγιώργης δέχεται τις ανακρίβειες του Δεληγιάννη, αντιθέτως μάλιστα τις επισημαίνει και σε σύγκριση με άλλες πηγές. Ωστόσο, υπάρχει μεγάλη ανάλυση του γιατί κάτι που έχει γράψει ο πρόκριτος είναι λάθος ή ψέμα και παρατίθενται τα σχετικά αποσπάσματα με μεγάλη συχνότητα. Επειδή δε τα θέματά του επαναλαμβάνονται (κυρίως δε η κόντρα με τον Κολοκοτρώνη), για κάποιον που δεν ενδιαφέρεται ειδικά για το έργο του Δεληγιάννη είναι κάπως κουραστικό. Είναι δηλαδή σχετικά ειδικού ενδιαφέροντος που αν δεν το έχει κανείς ίσως καλύτερα να διαβάσει κάτι άλλο.
Δεύτερον, πολλά πράγματα θεωρούνται δεδομένα. Ακριβώς επειδή είναι ειδικού ενδιαφέροντος, όπως έγραψα παραπάνω, τα γεγονότα δεν αναλύονται σε βάθος, μερικές φορές δε γίνεται μια απλή αναφορά παρεμπιπτόντως. Άρα, πρέπει κανείς να ξέρει ήδη τι έχει γίνει και μετά να διαβάσει αυτό το βιβλίο. Ομολογώ ότι εγώ ήθελα να μάθω τι έχει γίνει και όχι τόσο πώς είδε αυτά που έχουν γίνει ένας κακιασμένος κοτζάμπασης που αισθάνθηκε αδικημένος από την Ιστορία. Αν δεν ξέρει λοιπόν κάποιος τα βασικά, δεν κάνει.
Πάντως αξίζει να διαβαστεί με προσοχή, γιατί μπορεί κανείς να ανακαλύψει μερικά πολύ ενδιαφέροντα πράγματα περί του τι ακριβώς σημαίνει να είσαι Έλληνας και περί του πώς τα απόνερα εκείνης της εποχής έχουν χαραχτεί στο DNA μας και εξηγούν πράγματα μέχρι και σήμερα. Από τα χρόνια των Περσικών πολέμων οι Έλληνες ενώνονταν μόνο για να αντιμετωπίσουν έναν εξωγενή παράγοντα που δεν τους επέτρεπε να τρώγονται αποτελεσματικά μεταξύ τους και μετά επιδίδονταν στο αγαπημένο τους χόμπι (τον αγώνα για την επικράτηση της πόλης, της τάξης, της φατρίας, you name it). Ό,τι γράφει μάλλον δεν ξεγράφει.
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πληροφορίες για μια από τις σημαντικότερες περιόδους της Ελληνικής ιστορίας. Η μαρτυρία του Κανέλλου Δεληγιάννη από τη δική του σκοπιά είναι κομμάτι ενός μεγάλου παζλ, για την πλήρη εικόνα του οποίου, πρέπει να διαβαστούν πολλά ακόμα βιβλία με το ίδιο θέμα.
"Είχον την διάθεσιθν να γράψω και περί της διαγωγής της εθνοκτόνου και επαράτου εκείνης Αυστριακοβαυαρικής Αντιβασιλείας και δια τα δεινά και δυστυχήματα, τα οποία υπέστη το ατυχές ελληνικόν Έθνος έκτοτεκαι τας συνεπείας αίτινες εξακολουθούσιν έως σήμετον, αλλ' αίτια ανεξάρτητα από την θέλησίν μου με εκπτοούν και λόγοι ανώτεροι με υποχρεούν έτι μάλλον για να παύσω έως εδώ. Και η ενεστώσα γενεά ήτις ανέκτησεν τα αρχαία φώτα των προγόνων της, ας φροντιση δια τας περαιτέρω ελευθερίας της φίλης ημών πατρίδος" --- Κανέλλος Δεληγιάννης, 18 Απριλίου 1856