Φέρτε μου το κεφάλι της Μαρίας Κένσορα

by Πάνος Τσίρος

89 pages, Paperback

First published January 1, 2008

About the author

Ο Πάνος Τσίρος γεννήθηκε το 1970 στην Αθήνα. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Εν συνεχεία, στην Αγγλία έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη φιλοσοφία, ασχολούμενος με το Tractatus Logico-Phillosophicus του Ludwig Wittgenstein. Εργάζεται, επί σειρά ετών, στη μέση εκπαίδευση. Το 2007 κυκλοφόρησε απ' τις εκδόσεις Γαβριηλίδη η συλλογή διηγημάτων "Φέρτε μου το κεφάλι της Μαρίας Κένσορα" ενώ το 2013 απ’ τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος η συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο "Δεν είν’ έτσι;". Έχει συνεργαστεί με διάφορα περιοδικά. Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά.

Reviews

[Γιώργος Γεωργόπουλος · Rating 4 out of 5]

Ιστορίες που το αισθητικό τους βάθος σε παρασύρει.

[Nickolas B. · Rating 5 out of 5]

Μικρό λογοτεχνικό διαμάντι αυτή η συλλογή.

Με απλό ύφος ο συγγραφέας μεταφέρει εικόνες από ένα αθέατο κόσμο που άλλες φορές είναι κωμικός, άλλες φρικώδης και άλλες απλά ανεξήγητος.

5/5 χωρίς δεύτερη σκέψη.

[Ioulia Ilvanidou · Rating 3 out of 5]

3,5

[Demetra Stavridou · Rating 4 out of 5]

[...]
Το “Φέρτε μου το κεφάλι της Μαρίας Κένσορα” αποτελείται από οκτώ διηγήματα. Οι ήρωές του είναι λίγο απ’ όλα: ένας δημόσιος υπάλληλος που επιχειρεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τον πατέρα του· ένας συνταξιούχος που ανακαλύπτοντας (;) ένα πρόβλημα υγείας της επί χρόνια συζύγου του, προσπαθεί να την προστατεύσει από την κοινωνική χλεύη· ένας μικρός απροσάρμοστος μαθητής με σπουδαίο ταλέντο στο χορό· ένας ακόμη συνταξιούχος που ταΐζει αδέσποτα και πόρνες στο κέντρο της Αθήνας· ένας μοναχικός άντρας που επιχειρεί να κατακτήσει τον νεανικό του έρωτα· η Μαρία Κένσορα, που δίνει και το όνομά της στο βιβλίο, η άριστη και επιμελής μαθήτρια, το σπασικλάκι, που δέχεται το bullying των συμμαθητών της και που ζητά την προστασία του δασκάλου της· ο Γιάννης Συμπαλίδης, ένας ήσυχος πεθερός με πιτζάμα και παντόφλα που τακτοποιεί με την αλλόκοτη δεύτερη εμφάνισή του ένα οικογενειακό πρόβλημα· μία άγνωστη γριά που χτυπά το κουδούνι ενός σπιτιού που πούλησε κάποτε απλά για να το ξαναδεί, ανοίγοντας με την παρουσία της μία ρωγμή στον τοίχο.

Το σημαντικό στα διηγήματα του Τσίρου δεν είναι οι ήρωες. Οι χαρακτήρες αυτοί θα μπορούσαν να είναι οποιοιδήποτε άλλοι, άνθρωποι της διπλανής πόρτας όπως λέει και το γνωστό κλισέ. Άλλωστε, όλοι του οι ήρωες ζουν σε λαϊκές ή μεσοαστικές γειτονιές της πόλης που συντηρούν έναν αέρα γειτονιάς. Το σημαντικό στη συγγραφική ματιά του Τσίρου, αυτό που κάνει κατά τη γνώμη μου το βιβλίο να ξεχωρίζει, είναι ο συνδυασμός του μεταφυσικού με το κωμικό. Για παράδειγμα, στην εκπληκτική ιστορία με τίτλο “Ο άλλος Γιάννης Συμπαλίδης” βλέπουμε να εκτυλίσσεται ένα μάλλον συνηθισμένο οικογενειακό δράμα: Ο Κωστάρας είναι ένας άνεργος γυψοσανιδάς που μένει μαζί με τη γυναίκα του στο σπίτι των πεθερικών του, ένα διαμέρισμα στη Νίκαια. Εκεί κουμάντο κάνει η πεθερά, η οποία “αχαΐρευτο” τον ανεβάζει, “χαραμοφάη” τον κατεβάζει. Ο Τσίρος δεν εξιλεώνει τον ήρωά του, αντίθετα τον παρουσιάζει ως τεμπελάκο που εκμεταλλεύεται την οικονομική κρίση ως δικαιολογία για να κάθεται αραχτός στο σπίτι διαβάζοντας αθλητικές εφημερίδες με τις ποδάρες του απλωμένες στο τραπεζάκι. Στο φόντο υπάρχει και ο πεθερός, ο Γιάννης Συμπαλίδης, ο οποίος κάθεται στη γωνιά του και κοιτάζει μέσα από τα τεράστια σαν τηλεοράσεις μυωπικά γυαλιά του χωρίς να μιλάει. Μια μέρα, κουβέντα στην κουβέντα, τα πράγματα εκτραχύνονται σε μεγάλο βαθμό και πλακώνει ο Κωστάρας την πεθερά του στο ξύλο. Ακολουθεί πανζουρλισμός: η πεθερά ουρλιάζει, η κόρη και ο πατέρας της είναι με το τηλέφωνο στο χέρι και καλούν την αστυνομία όταν ξαφνικά, ακούγονται στην πόρτα κλειδιά. Όλοι γυρίζουν απορημένοι να δουν τι συμβαίνει καθώς κανένας άλλος δεν έχει κλειδιά του σπιτιού τους. Η πόρτα άνοιξε και μπήκε μέσα. Τους κόπηκε η μιλιά. Όλων. Εκτός από τον Γιάννη Συμπαλίδη. Που ψέλλισε ένα “Παναγία μου”, βάζοντας αργά το ακουστικό του τηλεφώνου στη θέση του. Στην πόρτα στεκόταν ένας ακόμα Γιάννης Συμπαλίδης, ίδιος και απαράλλαχτος με τον αυθεντικό. Χωρίς να μιλήσει, κάθισε στο σαλόνι και σύντομα εγκαταστάθηκε μαζί με την οικογένεια. Ο «Κωστάρας βέβαια εξαφανίστηκε τρέχοντας, για την ακρίβεια, αργότερα την ίδια μέρα τον περιμάζεψε ένα περιπολικό, σε άθλια κατάσταση, στην Κινέτα».

Αυτό το υπερβατικό στοιχείο που φέρνει την ανατροπή στο τέλος κάθε διηγήματος είναι χαρακτηριστικό της γραφής του Πάνου Τσίρου. Στην ιστορία του “Γιάννη Συμπαλίδη” μού φάνηκε να έχει έναν κωμικό τόνο, ενώ σε άλλες ιστορίες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο όπως το “Χωρίς στόμα” και το “Μάτι της Ελένης” το τέλος είναι επίσης φανταστικό και ανατρεπτικό με έναν δραματικό αυτή τη φορά τόνο που αφήνει εύλογα και ενδιαφέροντα ερωτηματικά καθώς και έναν τόνο έκπληξης στον αναγνώστη.

Αν υπάρχει κάτι κοινό μεταξύ αυτών των διηγημάτων, θα έλεγα ότι αυτό είναι το λεγόμενο “δυνητικό”: πώς θα ήταν σήμερα τα πράγματα αν είχαν γίνει όλα αλλιώς; Πώς θα ήταν η ζωή στο διαμέρισμα της Νίκαιας αν ο Γιάννης Συμπαλίδης ήταν πιο δυναμικός; Πώς θα ήταν τα πράγματα αν ο δημόσιος υπάλληλος είχε καλλιεργήσει τις σχέσεις του με τον πατέρα του, αποφεύγοντας τη σιωπή επί τόσα χρόνια; Πώς θα ήταν η ζωή κάθε ιδιαίτερου παιδιού αν το εκπαιδευτικό σύστημα τού έδινε τις ευκαιρίες να αναπτύξει τα ταλέντα του; Τις απαντήσεις σε όλα αυτά τα υποθετικά ερωτήματα παρουσιάζει ο Τσίρος στο τέλος των διηγημάτων του, ως ήδη γενόμενα, ως λύση, ως κόσμο παράπλευρο και υπαρκτό εισάγοντας έτσι τον αναγνώστη στο φαντασιακό πεδίο του “κι όμως, αν…;”. Ίσως αυτό να είναι που ονομάζει ο ίδιος ο συγγραφέας ως “το μεταφυσικό στοιχείο ως από μηχανής θεός” σε μία συνέντευξη που έδωσε σε έναν άλλο εξαιρετικό διηγηματογράφο, τον Γιάννη Παλαβό.

[...]
Αποσπάσματα από μία παλιότερη παρουσίαση του βιβλίου που είχα κάνει εδώ
https://www.kefalonitikanea.gr/2016/1...

[Arhondi · Rating 5 out of 5]

Η καλύτερη ελληνική συλλογή διηγημάτων της τελευταίας 20ετίας.

Ένα από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία.

[pastafloraki · Rating 5 out of 5]

4,5*