Պիպէռեանի վիպագրութեան գլուխ գործոցն է Մրջիւններու Վերջալոյսը, ուր ան հայելի մը կը բռնէ 1940-50-ականներու պոլսահայ իրականութեան՝ երկրի քաղաքական-տնտեսական կարգավիճակի ընդմէջէն: Վէպին առանցքը կը կազմէ Ունեւորութեան տուրքի հետեւանքով հետզհետէ քայքայուող հայ ընտանիք մը՝ ընկճուած, հիւանդ հայր մը, նիւթական անկումի որպէս պատճառ իրմէ գանգատող դժգոհ կին մը ու աղջիկ մը, եւ աշխատանքային ճամբարներու մէջ անցած երեքուկէս տարուայ ծանր զինուորական ծառայութենէ վերադարձող մանչ մը ու նոր պայմաններու մէջ անոր տուայտանքը...: «Մրջիւններու Վերջալոյսը» ով Պիպէռեան ընթերցողը կը տանի նաեւ դէպի մօտիկ անցեալ՝ փոքրամասնութիւնները յուզող սեւ օրերուն։
Խորը տպավորություն թողեց, դեպրեսիվ, անհուսություն բերող Զաւէն Պիպէռեան «Մրջիւններու վերջալոյսը» վեպը։ Ովքե՞ր են մրջիւնները, մարդիկ, բայց միրևնույն ժամանակ հենց հայերը։ Ցեղասպանության մասին խոսք չկա, 70-80֊ականներին դաժան դաժան գրաքննություն էր Թուրքիայում, ուրեմն, ինչպե՞ս խոսել այդ մասին, ամբողջ դրաման ընտնեկան ու սիրային հարաբերություններում է, բայց ցեղասպանությունը ներկա է, ինչպե՞ս, հայերը մշտապես աղետի են սպասում, հենց աղետը ուշանում է անհանգստանում են՝ 10 տարին մեկ Պոլսի հայերը աղետի առաջ։ 550 էջանոց հայերեն այս հիանալի վեպի մասին քիչ մարդ գիտի, իսկ ավելի քչերն էլ կարդացել են։ Շատ լավ կլիներ Երևանում վերահրատարակեին «Մրջիւններու վերջալոյսը»։ Ահա մի հատված վեպից՝ Տրդատի մտորումներից. միշտ մրջիւնները խորհած եմ։ Դպրոցէն կը սկսին աւրել տղաքը։ Մրջիւնը իբրեւ տիպար, օրինակ ցոյց կու տան։ Մարդը մրջիւնի վերածել կը ջանան։ Կը յաջողին ալ։ Բոլոր հակակրելի, տգեղ բաները մարդոց պաշտել տալու, հիացումի առարկայ դարձնելու մէջ վարպետ ենք իրաւ։ Ես կատեմ մրջիւնը։ Կեանքիս մէջ ես ոչ ուզեցի ոչ ալ կրցայ մրջիւն ըլլալ։ Տատէ, կրէ, ամբարէ, ձմեռը կեր, նորէն տատէ, կրէ, ամբարէ։ Ամբողջ կեանք մը, ետքը մեռիր։ Բուրգեր շինէ։ Քաղաքներ, շէնքեր, գործարաններ, մեքենաներ, ճարտարարվեստ, քաղաքակրթութիւն։ Այս բոլորին ծառայէ։ Ամբողջ կեանքը։ Ետքը՝ մեռիր։ Որո՞ւ համար։ Ինչո՞ւ համար։ Ո՞վ կօգտուի։ Ո՞վ կվայելէ։ Չորս հոգի։ Այսինքն ոչ ոք։ Գործը գործի համար։ Քաղաքակրթութիւնը քաղաքակրթութեան համար։ Բոլորս այս խաղին մէջն ենք։ Խաղին կանոնն ալ դրած ենք։ Մեր լեղին կը փրթի, որ ծոյլ է կ՚ըսեն։ Ամենէն հարուստը ամենէն շատ կվախնայ ծոյլ զավակ ունենալէ։ Կը վախնայ, որ նոր ոսկիներ չի բարդեր հօրը ոսկիներուն վրայ, եղածը կուտէ։