Η ανάκριση

by Ηλίας Μαγκλίνης

"Κάθε σπίτι και τα φαντάσματά του", λέει ο πατέρας της Μαρίνας. "Η κόρη μου έγινε καλλιτέχνις. Πήρε το μέρος των φαντασμάτων".

Η Μαρίνα είναι οργισμένη, είναι ένας θηλυκός ηδονοθήρας που υποφέρει από κρίσεις ανορεξίας και βουλιμίας. Κάθε κίνησή της υπαγορεύεται από μια εμμονή με τον ψυχικό και σωματικό βιασμό που υπέστη ο πατέρας της κατά την περίοδο της δικτατορίας. Μόνη διέξοδός της: η τέχνη: φωτογραφίζει, στήνει εγκαταστάσεις και χρησιμοποιεί το κορμί της κάνοντας performance art. Ώσπου υποβάλλει τον πατέρα της σε μια νέα άτυπη ανάκριση, κι έρχεται η στιγμή της μεγάλης σύγκρουσης.

Μια ιδιότυπη ματιά στην Αθήνα του σήμερα, με αναδρομές στα σκοτεινά χρόνια του ΕΑΤ/ΕΣΑ...

127 pages, Paperback

First published October 1, 2008

About the author

Ο Ηλίας Μαγκλίνης γεννήθηκε το 1970 στην Κινσάσα του Κονγκό. Σπούδασε αγγλική φιλολογία και πολιτικές επιστήμες στην Αγγλία και τη Σκοτία. Από το 1994 έως το 2003 εργάστηκε ως συντάκτης στο περιοδικό "Διαβάζω". Σήμερα εργάζεται στην εφημερίδα "Καθημερινή". Ασχολείται συστηματικά με τη μετάφραση. Έχει εκδώσει το μυθιστόρημα "Σώμα με σώμα" (Πόλις, 2005), τη νουβέλα "Η ανάκριση" (Κέδρος, 2008), και έχει δημοσιεύσει διηγήματα σε περιοδικά και ανθολογίες.

Reviews

[Μαρία Γεωργιάδου · Rating 5 out of 5]

Ένας κόμπος κι ένα μούδιασμα. Στο στομάχι, στο σώμα, στο μυαλό. Παντού.

[Κατερίνα Μαλακατέ · Rating 4 out of 5]

Σε μορφή και μέγεθος άψογο, το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Η ανάκριση» κερδίζει τον αναγνώστη με την κάθε μετρημένη φράση. Το θέμα σχετικά περιορισμένο για αυτό και…νουβέλα.


Ένας πατέρας, βασανισμένος στην ΕΑΤ-ΕΣΑ και μετά σχεδόν παρατημένος, χαμένος στις μεταφράσεις του και μια κόρη καλλιτέχνης που αγαπά να χαρακώνει τον εαυτό της, να τον υποβάλλει στα μαρτύρια της τροφικής διαταραχής, να μειώνει το σώμα της, σπαράσσονται. Και νικητής φυσικά δεν υπάρχει.


Αν και ο συγγραφέας στηρίχθηκε σε πραγματικά γεγονότα, αυτό που κερδίζει στο βιβλίο είναι η αφαιρετικότητα, ο τρόπος να αφηγηθείς τα πάντα, χωρίς στην ουσία να λες τίποτα. Αυτό που υπονοείται είναι απείρως υποβλητικότερο από αυτό που λέγεται και η τόλμη των σκηνών δε σοκάρει, μονάχα συμβάλλει στην αλήθειά τους.

http://www.diavazontas.blogspot.com/2...

[Vasilis Kalandaridis · Rating 3 out of 5]

Σε σχέση με την Πρωινή Γαλήνη ή το Είμαι όσα έχω ξεχάσει το συγκεκριμένο ειναι πολύ μαύρο και καταθλιπτικό για τα γούστα μου.Αλλά γούστα είναι αυτά,σε άλλους μπορεί να αρέσει.

[Georgina Koutrouditsou · Rating 4 out of 5]

Συγκλονιστικό,όχι μόνο λόγω περιεχομένου αλλά του όλου στησίματος και παρουσίασης του υλικού που είχε στα χέρια του ο Μαγκλίνης.Γροθιά στο στομάχι!Συμπληρώνει τους Ανθρωποφύλακες του Κοροβέση...Είναι γεγονός ότι αγνοούμε πολλά ως κοινωνία,αλλά τα τραύματα είναι τόσο εμφανή!Έχω την έκδοση από Μεταίχμιο,είναι επανέκδοση με επιπλέον υλικό σχολιασμού στις τελευταίες σελίδες.Απλά πρέπει να διαβαστεί απ'όλους!Δεν ξέρω όμως αν θα αναζητήσω τη σχετική ταινιά/σειρά...

[Γιώργος Μπελαούρης · Rating 3 out of 5]

πολύ δυνατό και ωμό
χαίρομαι που συνάντησα τον συγγραφέα και μου το υπέγραψε
κάποιες σκηνές κάνουν το στομάχι σου να σφίγγεται
η θεματική, είναι κάπως ταμπού στις μέρες μας, μα την έχει χειριστεί ακριβώς όπως πρέπει

[Lilly · Rating 4 out of 5]

Όταν σε προετοιμάζουν ότι ένα βιβλίο είναι σκληρό, παίρνεις λίγο τα μέτρα σου και προετοιμάζεις τον εαυτό σου ψυχολογικά γι αυτό που πρόκειται να αντιμετωπίσεις. Δεν μπορώ να φανταστώ κάποιον να παίρνει ελαφρά τη καρδία το «120 μέρες των Σοδόμων» χωρίς να ξέρει με τι εικόνες έρχεται αντιμέτωπος. Το θέμα όμως, δεν είναι οι εικόνες. Το θέμα είναι αυτό που πλαισιώνουν...

Είναι απλά στην πρόθεση του συγγραφέα αν θέλει να τις αμπαλάρει τόσο που ο αναγνώστης να «ψάξει» μέσα τους πολύ η λίγο. Άλλες φορές, οι εικόνες είναι και ο αντιπερισπασμός. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι εικόνες του Ηλία Μαγκλίνη εξυπηρετούν άλλον σκοπό. Παραλληλίζουν γεγονότα.
Η Μαρίνα έχει τάσεις αυτοκαταστροφής. Από το να αυτoχαρακώνεται μέχρι να ξερνάει μέχρι τελικής πτώσης και το παραμικρό που μπορεί να έχει στο στομάχι της. Ο Κωστής, ο πατέρας της, έχοντας βασανιστεί στο παρελθόν από τα ΕΑΤ-ΕΣΑ ανησυχεί για εκείνην και ταυτόχρονα νιώθει ανίκανος μπροστά στην μανία της. Η ιστορία κινείται με γρήγορους ρυθμούς, σκληρούς και ιλιγγιώδεις. Η εμμονή της Μαρίνας να μάθει τι συνέβη στον πατέρα της κατά την διάρκεια των βασανιστηρίων οδηγεί και τους δύο σε αποκαλύψεις που τους αλλάζουν την ζωή, αλλά στην ουσία, παραμένουν ίδιοι. Μια ανάκριση άτυπη αλλά εξίσου βασανιστική, αν όχι περισσότερο. Η Μαρίνα, με τις ανέκαθεν σαδομαζοχιστικές τάσεις της, εξαναγκάζει τον πατέρα της να ομολογήσει αυτό που αρνιόταν πάντα. Και δεν το κάνει για κανέναν άλλον λόγο αλλά γιατί έχει «δει» το πρόσωπο που προσπαθούσε να κρύψει απ’ όλους, ακόμα κι από τον ίδιο του τον εαυτό.
Η Μαρίνα, καλλιτέχνης μέχρι το μεδούλι, επιδίδεται στη φωτογραφία και τα stage performances, όπου δημιουργούν έριδες και αντιδράσεις περισσότερο στον πολιτικοκοινωνικό κύκλο του Κωστή παρά στο δικό της-αν μπορεί κανείς να πει ότι έχει έναν. Εκτίθεται χωρίς την παραμικρή ντροπή και «βιάζει» το κορμί της καλώντας κι όποιον από το κοινό επιθυμεί, να κάνει ακριβώς το ίδιο. Ο Κωστής ανησυχεί. Θεωρεί ότι η κόρη του δεν είναι φυσιολογική. Απορεί μπροστά στην ψυχραιμία που αντιμετωπίζει την κατάσταση η μητέρα της. Κι όταν αυτή πεθαίνει, η Μαρίνα αποθανατίζει το κουφάρι με όποιον δυνατό τρόπο μπορεί. Το κουφάρι της και το πόνο του πατέρα της. Γι αυτήν φαίνεται όλα να είναι performance art. Φαίνεται. Είναι;
Τι κάνει πραγματικά η Μαρίνα πίσω από τις αιμοσταγείς εικόνες αυτoακροτηριασμού και σαδιστικού σεξ; Τι έχει στον νου της η Μαρίνα όταν η μόνιμη κουβέντα που κάνει με τον πατέρα της αφορά τα βασανιστήρια; Γιατί η Μαρίνα στην καλύτερη performance που έκανε ποτέ φορούσε όλα της τα ρούχα και το μόνο εργαλείο βασανιστηρίου που είχε ήταν ο λόγος της; Βοηθά τον πατέρα της με τρόπο που δεν κατάφερε ποτέ η μάνα της, η χούντα ή τα βασανιστήριά της. Επανατοποθετεί την ταυτότητα του πατέρα της στην θέση του. Αποκαλύπτει το αληθινό του πρόσωπο. Τον απαλλάσσει από κάθε είδους performance είναι αναγκασμένος εκείνος να κάνει όλη του τη ζωή, πολύ περισσότερο σκληρή, κατά τη γνώμη μου, από τις γκόθικ και σαδομαζοχιστικές ακρότητες της. Ο Κωστής μαθαίνει ποιος είναι και μόνο η κόρη του είχε το κουράγιο να του το δείξει.
Η γλώσσα του Ηλία Μαγκλίνη φαίνεται να προσαρμόζεται στις καταστάσεις. Φαίνεται να προσπαθεί να αποδώσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ένταση ή την ηρεμία της στιγμής. Και χρησιμοποιώ τον όρο προσπαθεί, γιατί έπλασε μια εξαιρετική νουβέλα, δυνατή, συγκλονιστική, ανατριχιαστική, κι όμως, θα μπορούσε κι άλλο. Θα μπορούσε με πιο συνταρακτικό τρόπο να αποδώσει την εμμονή της Μαρίνας, θα μπορούσε με πιο νηφάλιο τρόπο να αποδείξει ότι η δύνη που καταπίνει ήρωες και αναγνώστες στην ιστορία είναι χαώδης, σεισμική και, ταυτόχρονα, «τίποτα».
Ναι, οι εικόνες του είναι βίαιες. Είναι αποτρόπαιες, είναι τραβηγμένες από τα μαλλιά, αλλά αυτές οι εικόνες που προβάλλει μέσα από την Μαρίνα, είναι οι εικόνες που κρύβει μέσα του ο Κωστής. Όλη της η σαρωτική ενέργεια, σε ζωή, τροφή και συνουσία δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά αυτό που ο πατέρας της αρνείται να παραδεχτεί. Ο συγγραφές μπλέκει art performance, με αιμομικτικά όνειρα πατέρα και κόρης κάνοντας αυτόν που βρίσκεται αντιμέτωπος με το μυθιστόρημα να αναρωτηθεί τι είναι αλήθεια και τι όχι. Στο τέλος όμως, αποδεικνύεται πως δεν έχει και τόση σημασία. Πως όλα αλήθεια είναι. Ό,τι κι αν κρύβει ο άνθρωπος μέσα του είναι αλήθεια, είτε το βλέπουν οι άλλοι είτε όχι.
Πρωταγωνιστής δεν είναι η Μαρίνα. Είναι ο πατέρας της. Αφανής πρωταγωνιστής. Είναι οι σκέψεις του και η πλάγια γραμματοσειρά του συγγραφέα που το καταδεικνύουν αυτό. Η Μαρίνα είναι απλά η αφορμή. Ένα κορίτσι που έχει στιγματιστεί από την απουσία ταυτότητας του πατέρα της. Από τα πολλά και διαφορετικά πρόσωπα του που παρουσιάζονται μέσα από φωτογραφίες και ιστορίες της μητέρας της. Στα μάτια της ο Κωστής είναι παρατημένος από τον εαυτό του οικειοθελώς. Στα μάτια της, ο πατέρας της είναι κρυμμένος πίσω από τα προσωπεία του. Θεωρεί και τον εαυτό της ανολοκλήρωτο έχοντας ένα ανολοκλήρωτο πρότυπο. Και μόνο όταν εξιλεωθεί εκείνος θα μπορέσει να βρει τον εαυτό της. Μόνο στο τέλος θα καταλάβει ότι δεν είχε σημασία αυτό. Ότι ήξερε όλη της τη ζωή και δεν αλλάζει τίποτα με καμιά παραδοχή. Και ο αγώνας της μένει πια μόνο δικός της.
Όλα τα κεφάλαια είναι ντυμένα με δική τους μουσική. Επιλογές διόλου τυχαίες μιας και άκουγε τα εν λόγω κομμάτια την ώρα που έγραφε. Μια τάση σχετικά σύγχρονης στην ελληνική λογοτεχνία μιας και ο συνομήλικός του Στέφανος Δάνδολος κάνει ακριβώς το ίδιο. Είναι εύλογο το ότι η μουσική επηρεάζει την δημιουργικότητα του συγγραφέα ωθώντας την προς την κατεύθυνση που έμελλε να πάρει. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ερχόμαστε αντιμέτωποι με το soundtrack ενός βιβλίου που για να κατανοήσουμε καλύτερα και να μπούμε μέσα του θα ήταν καλό να ακούσουμε ό,τι άκουγε και ο δημιουργός. Αν όχι, δεν αλλάζει κάτι. Απλά μένει σε έναν πολύ μικρό βαθμό λανθάνουσα η αντίληψή μας. Όπως βλέποντας μια ταινία έχοντας βάλει την τηλεόραση στο mute.
Έχοντας τοποθετήσει την Μαρίνα να «λατρεύει» την συνονόματη της Μαρίνα Αμπράμοβιτς, μοιάζει να θέλει να προβάλλει μεγάλο μέρος της φιλοσοφικής θεώρησής της μέσα από αυτήν. Και όλες αφορούν στο σώμα. Όλες αφορούν στον πόνο και όλες στο τι έχει να σου μάθει η ζωή. Και κατά την Μαρίνα, την «δική μας» Μαρίνα – όπως κάνει και τον διαχωρισμό ο πατέρας της- αυτό που έχει να σου μάθει η ζωή είναι το ποιος είσαι. Όχι το ποιος μπορείς να γίνεις. Κατά βάθος, σύμφωνα πάντα με τα συμπεράσματα της, ο άνθρωπος μέσα του δεν αλλάζει. Δοκιμάζεται, σκληραίνει, μαθαίνει αλλά δεν αλλάζει. Κάτι που δεν είναι κακό. Απλά είναι αυτό που είναι και αυτό που προσπαθεί να περάσει στον πατέρα της. Ακόμα και η τάση της από μικρή να της αρέσει η εικόνα του Εσταυρωμένου, φανερώνει πόσο πολύ καταλαβαίνει την φύση του ανθρώπου και ταυτόχρονα δεν μπορεί να πάψει να την ψάχνει.
Ο Ηλίας Μαγκλίνης θίγει πολλά μέσα σε 127 σελίδες. Θίγει το θέμα της ταυτότητας, την Χούντα, τα ΕΑΤ ΕΣΑ, την φύση του ανθρώπινου σώματος και της μνήμης του και πώς αυτή επηρεάζει την προσωπικότητα, την αυτοκαταστροφή, την τέχνη. Αντιμετωπίζει ζητήματα όπως το σύμβολο του χριστιανισμού σαν μεταμοντέρνα αντίληψη και επανατοποθετεί τις προοπτικές του κοινού του. Γιατί μέσα από πολλές και διαφορετικές σκοπιές, αυτό που μένει κοινό είναι η ουσία του κάθε ζητήματος. Και ποιο καλύτερο μέσο θα μπορούσε να υπάρξει πέρα της τέχνης;

Η κριτική δημοσιεύτηκε στο: http://www.critique.gr/index.php?&...

[Anna Karakatsani · Rating 5 out of 5]

ενδιαφέρον, πολύ dark και δύσκολο για μένα όταν το διάβασα.

[Marilena Turquoise · Rating 3 out of 5]

Καλό χωρίς ακρότητες: πολύ δράμα χωρίς λόγο, σαν θέμα το βιβλίο θα μπορούσε να είχε γίνει ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα (αλλά δεν έγινε).