Waarheid en Leugen

by Friedrich Nietzsche, Tine Ausma (Translator), Pieter Mostert (Notes)

Waarheid en leugen bevat een selectie teksten uit het vroege werk van Nietzsche. Waar wij doorgaans denken grip te hebben op wat wij zeggen, laat deze beroemde filosoof zien hoe onze uitspraken afhankelijk zijn van onberekenbare metaforen en andere stijlfiguren.

Genres: Philosophy

131 pages, Paperback

Published September 1, 2010

About the author

Friedrich Wilhelm Nietzsche was a German classical scholar, philosopher, and critic of culture, who became one of the most influential of all modern thinkers. He began his career as a classical philologist before turning to philosophy. He became the youngest person to hold the Chair of Classical Philology at the University of Basel in 1869 at the age of 24, but resigned in 1879 due to health problems that plagued him most of his life; he completed much of his core writing in the following decade. In 1889, at age 44, he suffered a collapse and afterward a complete loss of his mental faculties, with paralysis and probably vascular dementia. He lived his remaining years in the care of his mother until her death in 1897 and then with his sister Elisabeth Förster-Nietzsche. Nietzsche died in 1900, after experiencing pneumonia and multiple strokes.
Nietzsche's work spans philosophical polemics, poetry, cultural criticism, and fiction while displaying a fondness for aphorism and irony. Prominent elements of his philosophy include his radical critique of truth in favour of perspectivism; a genealogical critique of religion and Christian morality and a related theory of master–slave morality; the aesthetic affirmation of life in response to both the "death of God" and the profound crisis of nihilism; the notion of Apollonian and Dionysian forces; and a characterisation of the human subject as the expression of competing wills, collectively understood as the will to power. He also developed influential concepts such as the Übermensch and his doctrine of eternal return. In his later work, he became increasingly preoccupied with the creative powers of the individual to overcome cultural and moral mores in pursuit of new values and aesthetic health. His body of work touched a wide range of topics, including art, philology, history, music, religion, tragedy, culture, and science, and drew inspiration from Greek tragedy as well as figures such as Zoroaster, Arthur Schopenhauer, Ralph Waldo Emerson, Richard Wagner, Fyodor Dostoevsky, and Johann Wolfgang von Goethe.
After his death, Nietzsche's sister Elisabeth became the curator and editor of his manuscripts. She edited his unpublished writings to fit her German ultranationalist ideology, often contradicting or obfuscating Nietzsche's stated opinions, which were explicitly opposed to antisemitism and nationalism. Through her published editions, Nietzsche's work became associated with fascism and Nazism. 20th-century scholars such as Walter Kaufmann, R.J. Hollingdale, and Georges Bataille defended Nietzsche against this interpretation, and corrected editions of his writings were soon made available. Nietzsche's thought enjoyed renewed popularity in the 1960s and his ideas have since had a profound impact on 20th- and early 21st-century thinkers across philosophy—especially in schools of continental philosophy such as existentialism, postmodernism, and post-structuralism—as well as art, literature, music, poetry, politics, and popular culture.

Reviews

[Helder · Rating 4 out of 5]

Leuk

[Jonathan · Rating 4 out of 5]

'In de een of andere uithoek van het in talloze zonnestelsels flonkerend uitgegoten heelal was eens een planeet waar schrandere dieren het kennen uitvonden. Dat was de meest hoogmoedige en leugenachtige minuut van de "wereldgeschiedenis", maar toch niet meer dan een minuut.'

Wat een opening.

[Bram Burgers · Rating 5 out of 5]

"Want de studie der wetenschappen is zo in de breedte uitgedijd dat, wie met een goede, zij het niet uitzonderlijke aanleg, op wetenschappelijk gebied nog iets wil presteren, zich moet gaan specialiseren in een bepaald vak, maar dan aan alle andere vakken niet toekomt. Al zal hij nu in zijn vak boven het vulgus staan, toch maakt hij er op alle andere terreinen, dat wil zeggen in alle hoofdzaken, deel van uit. Zo'n exclusieve vakgeleerde vertoont dan veel overeenkomst met de fabrieksarbeider die zijn leven lang niets anders doet dan een bepaalde schroef in een werktuig of machine zetten of een bepaalde handgreep uitvoeren, waarin hij dan uiteraard een ongelooflijke virtuositeit bereikt." (Uit: de toekomst van onze onderwijsinstellingen). Zie hier het probleem van arbeidsverdeling binnen de wetenschap, oftewel specialisatie. Vgl. Ortega y Gasset in de Opstand van de massamens: "Voorheen kon men zonder veel moeite een onderscheid maken tussen 'wetenden' en 'onwetenden', tussen mensen die min of meer erudiet waren en mensen die nauwelijks over kennis beschikten. Maar de specialist past noch in de ene noch in de andere categorie. Hij is niet erudiet, want hij heeft geen benul van dingen die niet onder zijn eigen specialisme vallen. Maar hij is geen onwetende, want als wetenschapper is hij heel goed op de hoogte van zijn eigen kleine vakgebiedje. We zouden hem een 'onwetende kenner' moeten noemen." Dat is het gevaar van democratisch onderwijs. Hij is een haruspex zonder ingewanden, een Goethe zonder Faust, een condicio sine qua non zonder cindicio.

[Roy · Rating 5 out of 5]

What a wonderful collection of early texts by Nietzsche! Especially after having finished his oeuvre as intended for publication, this collection is so interesting — it is so interesting to see how much of his thought later explicated, is seen already in this early work. Similarly, it is humbling to see how his style has developed, as it is not as characteristic yet here; he’s clearly still developing his style in these texts, although I cannot rule out that the different translator might play a part in that.

The first text, the titular one on ‘Truth and Lie’, seems to me to be an early and concise exposition of Nietzsche’s ontological thought, in as far as it can be named that. This was incredibly valuable, for me.

Although all of these have their own value, it is a fragment of the last text on the future of educational institutions that touches me most. In this fragment, Friedrich recounts fond memories of travels and experiences he shared with a particular friend of his.

Not only is it humbling to see him writing humanely, more so than stylistically, no. What is most humbling, is that throughout my own journey of self-development, which is far from finished, never will be, Nietzsche has often felt like a forbidden friend. This specific fragment has filled that feeling with some substance, reading how he’s actually been a friend, from his own perspective.

[kaylee :) · Rating 3 out of 5]

De eerste drie essays van dit boek vond ik volkomen fantastisch, vooral Nietzsche’s eerste, over waarheid en leugen in buitenmorele zin. Hij bestudeert hier, net zoals Wittgenstein gedaan heeft, het gebruik van woorden en begrippen: taal. Taal is een menselijk construct en aan de hand hiervan beschrijft Nietzsche in dit essay waarom we volgens hem eigenlijk altijd aan het liegen zijn. De waarheid zou dus, als die er al zou zijn, nooit in woorden uit kunnen worden gedrukt. Maar zonder woorden en metaforen kunnen we niet, zeker Nietzsche niet, die tóch in zijn geweldig lyrische, metaforische stijl heeft kunnen opschrijven wat hij ‘bedoelt’. Denk ik. Bedankt voor het lezen van deze illusie ✨

[Daan Otte · Rating 5 out of 5]

Friedrich Nietzsche is een absolute meester der tijdloze literatuur en weet zich een mooie weg in de wereld rond te kijken.
Zo komt hij met visies en standpunten, waar ik nog nooit over nagedacht heb en heeft hij met dit boek mijn ogen voor veel dingen geopend, het in vergetelheid geraakte deeltje filosoof van mij aangewakkerd met enthousiasme.
Nietzsche zet me aan het denken en laat me zien dat er veel dingen zijn die het waard zijn je gedachten aan te besteden. Hij benoemd dingen die ook tegenwoordig nog actueel zijn, terwijl dit 110 jaar geleden in geschreven.

Het gedeelte over Waarheid en Leugen zelf was zeer pakkend en zeker het belangrijkste deel van het boek. Dit boek heeft mijn kijken veranderd. Dank Nietzsche.

[Mireille · Rating 4 out of 5]

Genoten van de hoofdstukken 'over waarheid en leugen' en 'over de toekomst van onze onderwijsinstellingen'. De andere stukken waren voor mij te lastig.

" Dit boek is bestemd voor de rustige lezers, voor mensen die nog niet worden meegesleurd door de duizelingwekkende vaart van ons voortrollend tijdperk en die er nog geen afgodisch genoegen in scheppen door de raderen van die tijd te worden fijngemalen--, dat wil zeggen voor weinig mensen!
(...)
Hij is zelfs zo verspillend van aard dat hij bovendien nog over het gelezene nadenkt, wellicht nog lang nadat hij het boek uit handen heeft gelegd. En dat niet om recensie of weer een boek te schrijven, maar enkel en alleen om na te denken! Verspiller, gij verdient straf!"

[Matthias · Rating 3 out of 5]

Over een laatste ceremonieel moment met een clubje dat hij had in zijn jeugd, waar de leden elkaar constant uitdaagden elke maand iets te maken en bekritiseren, zonder verdere doelen:

"Ik heb al eens opgemerkt dat onze huidige tijd die wars is van alles wat nutteloos is in zo'n doelloos genieten van het moment, in zo'n wiegen in de schommelstoel van het ogenblik haast iets ongeloofwaardigs, althans iets laakbaars moet zien-. Hoe nutteloos waren wij! En hoe trots waren we erop om zo nutteloos te zijn! We hadden met elkaar om de roem kunnen strijden wie van ons de meest nutteloze was. We wilden niets betekenen, niets vertegenwoordigen, ons niets ten doel stellen, we wilden zonder toekomst zijn, niets als comfortabel op de drempel van de tegenwoordige tijd uitgestrekte nietsnutten - en dat waren we ook, heil ons!"

[Kas Molenaar · Rating 5 out of 5]

Het essay "Over waarheid en leugen in buitenmorele zin" is fenomenaal, en mijn beoordeling van mijn dit boekje is daar volledig op gebaseerd. Voor de rest aardige (korte) teksten, maar niet van hetzelfde niveau.