What do you think?
Rate this book
Arşiv belgeleri ışığında Şeyh Hâmid-i Velı̂ Somuncu Baba ve neseb-i âlı̂si (Es-Seyyıd Osman Hulûsi Efendi Vakfı yayınları)
Turkish
Unknown Binding
Published January 1, 1992
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
Read
March 22, 2025Kendisinden sonra bir çığır açmış bir Allah dostunun soyu ve kabrinin şu an nerede olduğu sorusu üzerine yazılmış akademik bir kitap. Dili ağır değil. Eski Türkçe olarak verilmiş çoğu metnin günümüz Türkçesiyle karşılığı bu baskıda yok.
1995’te basılmış gözden geçirilmiş baskı.
Alıntılarda yazım hatalarını düzeltmedim.
“Ne Aksaray’dakilerin Dârende’dekileri ve ne de Dârende’dekilerin Aksaray’dakileri inkâr etmelerine, vesikalar ve Osmanlı Devleti’nin her iki kolu da vergiden mu’âf tutarak ehemmiyet vermesinden doğan arşiv belgeleri müsâ’âde etmemektedir.” (7)
“… Somuncu Baba’nın büyük bir ihtimâlle Dârende’de medfûn olduğunu söylemek mümükündür ve arşiv belgeleri de büyük ekseriyetle bunu ifade etmektedirler.” (10)
“… Somuncu Baba veya asıl adı ile Şeyh Hâmid-i Veli Hazretleri de, Yıldırım Bâyezid devrinin Horasan erenlerinden ve asırlarca Anadolu’da mânevî nüfuzu devam eden Hacı Bayram-ı Veli’nin reisliğindeki Bayramiyye Tarikatının ve yine bir başka tarikat kolu olan Halvetiyye ve Celvetiyye’nin manevi bir reisidir.” (13)
“… Somuncu Baba, … bütün kaynakların ittifakıyla, Kayseri’de dünyaya gelmiştir. Doğduğu köyün, Akçakaya Köyü olduğu da tahmin edilmektedir. … 730/1331 yılında doğduğu tahmin olunmaktadır. … 815/1412 tarihinde 80 yaşını mütecâviz bir pîr-i fânî olarak vefât ettiği nazara alınırsa, bu sonuç ortaya çıkar.” (24)
“”Üveysî odur ki, … hiç bir kimsenin cismanî ve ruhânî sohbetine dâhil olmayub, belki Resûlullah (AS) gibi ümmi ve mu’allimi bizzat Allah ola. Gerçi nâdir vukû’ bulur. Zira çok kabiliyetlere mevkûfdur. Bir sâlik ki, fethi mürşid elinde olmaya, ana Üveysî derler, ister bir şeyhe hizmet etsin ister etmesin. Bunların makamı makam-ı mahbûbiyettir. Onun için Hak Te’âlâ’ya naz ve niyâzları geçer: başkalarından kabul edilmeyen dualar bunlardan kabul olunur.”” (39)
“… ümmî tavrı takınıp etmekçilik yaparak geçinmeyi uygun görmüştür. Bilindiği gibi melâmet, Hakk’a yakınlığını, belli bir hal ve kıyâfetle teşhîr etmeyi düşünmeyen, herkesle beraber ve herkes gibi işi gücü peşinde, ubûdiyyet vazifesini sessiz sedâsız yerine getirmekle meşgul olan, görünürde halla ve gönülde ise Hakk ile beraber olan ehlullahın meşrebine denir.” (45)
“… Somuncu Baba’nın fırıncılıktan maksadı, para kazanmak değil, kendi manevî makamını gizleyerek onlara yaklaşmak ve örnek davranışlarıyla onları manen terbiye eylemekti.” (46)
“Emânet-i kübrâdan kasıt, hakikat-ı Muhammediyye nuru ve sırr-ı velâyettir. … manevi ihtâr ile, bu devlet-i maneviyye oğula değil, ona kesb-i istihkâk eden Hacı Bayram’a tevcih olunduğundan,…” (53)
“Bayramiyye tarikatı, Halvetiyye ve Nakşibendiyye tarikatlarının mezcinden ve mânevî imtizâcından meydana gelmiştir. Bu sebeple Somuncu Baba’nın torunları da kendilerini Halvetiyye-Nakşibendiyye olarak takdim ederler. Gerçekten de öyledir. Bilindiği gibi, Halvetiyye Hz. Ali’ye ve Nakşibendiyye ise, Hz. Ebûbekr’e müntehî olur.” (54)
Oğlu Baba Yusuf’un Hakikinâme adlı divanı: “… tasavvufla ilgili bir Mesnevî görünümündedir. Baba Yusuf Hakiki’nin kızının sol eliyle yazdığı söylenen bu mu’azzam eser, 7502 mısra’dan teşekkül etmektedir.” (162)
“Somuncu Baba’nın dilinden konuyu özetleyelim:
“Bizim seyr ü sülûkumuz ve tarikatımızda “Lâ ilâhî illallah”ı gizli âşikâr, farzlardan, nafilelerden, sünnetlerden ve sair ibâdetlerden sonra, hazarda seferde, gece-gündüz, tek başına ve insanlar içinde zikretmet esastır. Gerçek şu ki: bu yol en sahih ve Allah’a en yakın yoldur.” (226)
1995’te basılmış gözden geçirilmiş baskı.
Alıntılarda yazım hatalarını düzeltmedim.
“Ne Aksaray’dakilerin Dârende’dekileri ve ne de Dârende’dekilerin Aksaray’dakileri inkâr etmelerine, vesikalar ve Osmanlı Devleti’nin her iki kolu da vergiden mu’âf tutarak ehemmiyet vermesinden doğan arşiv belgeleri müsâ’âde etmemektedir.” (7)
“… Somuncu Baba’nın büyük bir ihtimâlle Dârende’de medfûn olduğunu söylemek mümükündür ve arşiv belgeleri de büyük ekseriyetle bunu ifade etmektedirler.” (10)
“… Somuncu Baba veya asıl adı ile Şeyh Hâmid-i Veli Hazretleri de, Yıldırım Bâyezid devrinin Horasan erenlerinden ve asırlarca Anadolu’da mânevî nüfuzu devam eden Hacı Bayram-ı Veli’nin reisliğindeki Bayramiyye Tarikatının ve yine bir başka tarikat kolu olan Halvetiyye ve Celvetiyye’nin manevi bir reisidir.” (13)
“… Somuncu Baba, … bütün kaynakların ittifakıyla, Kayseri’de dünyaya gelmiştir. Doğduğu köyün, Akçakaya Köyü olduğu da tahmin edilmektedir. … 730/1331 yılında doğduğu tahmin olunmaktadır. … 815/1412 tarihinde 80 yaşını mütecâviz bir pîr-i fânî olarak vefât ettiği nazara alınırsa, bu sonuç ortaya çıkar.” (24)
“”Üveysî odur ki, … hiç bir kimsenin cismanî ve ruhânî sohbetine dâhil olmayub, belki Resûlullah (AS) gibi ümmi ve mu’allimi bizzat Allah ola. Gerçi nâdir vukû’ bulur. Zira çok kabiliyetlere mevkûfdur. Bir sâlik ki, fethi mürşid elinde olmaya, ana Üveysî derler, ister bir şeyhe hizmet etsin ister etmesin. Bunların makamı makam-ı mahbûbiyettir. Onun için Hak Te’âlâ’ya naz ve niyâzları geçer: başkalarından kabul edilmeyen dualar bunlardan kabul olunur.”” (39)
“… ümmî tavrı takınıp etmekçilik yaparak geçinmeyi uygun görmüştür. Bilindiği gibi melâmet, Hakk’a yakınlığını, belli bir hal ve kıyâfetle teşhîr etmeyi düşünmeyen, herkesle beraber ve herkes gibi işi gücü peşinde, ubûdiyyet vazifesini sessiz sedâsız yerine getirmekle meşgul olan, görünürde halla ve gönülde ise Hakk ile beraber olan ehlullahın meşrebine denir.” (45)
“… Somuncu Baba’nın fırıncılıktan maksadı, para kazanmak değil, kendi manevî makamını gizleyerek onlara yaklaşmak ve örnek davranışlarıyla onları manen terbiye eylemekti.” (46)
“Emânet-i kübrâdan kasıt, hakikat-ı Muhammediyye nuru ve sırr-ı velâyettir. … manevi ihtâr ile, bu devlet-i maneviyye oğula değil, ona kesb-i istihkâk eden Hacı Bayram’a tevcih olunduğundan,…” (53)
“Bayramiyye tarikatı, Halvetiyye ve Nakşibendiyye tarikatlarının mezcinden ve mânevî imtizâcından meydana gelmiştir. Bu sebeple Somuncu Baba’nın torunları da kendilerini Halvetiyye-Nakşibendiyye olarak takdim ederler. Gerçekten de öyledir. Bilindiği gibi, Halvetiyye Hz. Ali’ye ve Nakşibendiyye ise, Hz. Ebûbekr’e müntehî olur.” (54)
Oğlu Baba Yusuf’un Hakikinâme adlı divanı: “… tasavvufla ilgili bir Mesnevî görünümündedir. Baba Yusuf Hakiki’nin kızının sol eliyle yazdığı söylenen bu mu’azzam eser, 7502 mısra’dan teşekkül etmektedir.” (162)
“Somuncu Baba’nın dilinden konuyu özetleyelim:
“Bizim seyr ü sülûkumuz ve tarikatımızda “Lâ ilâhî illallah”ı gizli âşikâr, farzlardan, nafilelerden, sünnetlerden ve sair ibâdetlerden sonra, hazarda seferde, gece-gündüz, tek başına ve insanlar içinde zikretmet esastır. Gerçek şu ki: bu yol en sahih ve Allah’a en yakın yoldur.” (226)
Displaying 1 of 1 review