Etty Hillesum

by Sylvie Germain

"Si j'aime les êtres avec tant d'ardeur, c'est qu'en chaque être j'aime une parcelle de toi, mon Dieu." (Etty Hillesum) Il a fallu de longues années pour que le monde découvre le visage lumineux d'Etty Hillesum. Qui aurait cru, à la veille de la Seconde Guerre mondiale, que cette jeune femme juive, follement éprise de la vie et en apparence insouciante, allait nous laisser en héritage l'un des témoignages les plus profonds sur le don de soi et l'amour des êtres et de Dieu ? Née en 1914 en Hollande, Etty Hillesum est une jeune fille libre, pleine d'ardeur et de curiosité, qui s'enivre de lectures autant que d'expériences amoureuses. Mais sa fougue ne lui épargne pas un mal-être croissant. Un jour, un homme plus âgé lui fait découvrir son second visage en partageant avec elle un amour intense, aussi charnel que spirituel. Grâce à la discipline intérieure qu'il lui enseigne, elle trouve la voie que sa vie éparpillée lui avait masquée jusqu'ici. Lorsque son pays est envahi par les armées nazies et que déferle la violence, elle réagit à la haine et au mal par un amour inconditionnel de la vie, de l'humanité et de Dieu. Refusant la clandestinité, elle consacre toute son énergie à aider et à réconforter les prisonniers au camp de transit de Westerbork, où elle part comme volontaire. Elle disparaît à Auschwitz, en novembre 1943, à 29 ans. Son Journal et ses Lettres de Westerbork ont été publiés en français. Ce sont de grands textes emplis d'intelligence spirituelle et d'un prodigieux élan vital. Dans ce livre dense et émouvant, Sylvie Germain nous fait découvrir le cheminement spirituel de cette jeune femme hors du commun.

224 pages, Paperback

First published May 13, 1999

About the author

Germain received a doctorate in philosophy from the Sorbonne, and taught it at the French School in Prague from 1987 to 1993.
She claimed that philosophy, 'a continuous wonder' to her, was also too 'analytical', and she switched from Descartes and Heidegger to Kafka and Dostoevsky.
She grew up in rural France, in an area steeped in mythology and folklore, and she admitted 'that the power of place had a huge effect on me but it was an unconscious one'. That her prose was 'related to the earth ... the soil, the peasants, the trees', was revealed in her first novel, The Book of Nights (1985), which won six literary awards.
The second novel, Night of Amber (1987) continued from the first, and was followed by Days of Anger (1989). Despite this three-part structure, Germain claimed that she was 'trying only to express an obsessive image and to explain it to myself. I have no pretensions to creating a mythos. Each book begins with an image or a dream and I try to express that and give it coherence.'

Reviews

[Petra · Rating 3 out of 5]

Oorspronkelijk dacht ik dat het dagboek van Etty heel interessant zou moeten zijn. Hoe beleeft men dat nou, die oorlog? Genoeg films en boeken gelezen, maar vaak niet echte verslagen uit die tijd. Haar dagboek gaat echter niet over de oorlog, daar houdt ze zich schijnbaar niet zo mee bezig. Een tegenvaller voor mij. Ben je benieuwd naar een zoektocht van een jonge vrouw naar zichzelf, geloof en liefde? Dan zal dit dagboek je zeker interesseren! Ze schrijft erg veel, dat maakt het verhaal vaak langzaam lopen en dat zorgde ervoor dat ik dit boek wel meerdere keren aan de kant heb gelegd, want ik kon het niet meer aan. Persoonlijke verhalen zijn boeiend, maar deze waren me af en toe te persoonlijk en wellicht ook niet geschikt voor publicatie (ik hoef niet te weten hoevaak iemand ziek is en hoe iemands menstruatie verloopt).

De brieven achterin het boek boeiden me ten zeerste. Niet alleen de vragen naar eten vanuit het kamp maar als lid van de Joodse Raad heeft ze geholpen met men op transport doen en men binnen halen in het kamp. Dat betekende ook genoeg vragen van kampbewoners of ze niks kon doen voor hun familie. Jammer genoeg geven brieven niet op al mijn vragen een antwoord. Hoe is het afgelopen met Etty? Waarom wilde ze de laatste momenten niet bij haar ouders zijn en waarom wilde ze zo graag naar Polen terwijl ze wist wat daar wachtte?

Bedenk eerst waar je naar benieuwd bent voor je dit boek gaat lezen, alleen de oorlog? Richt je dan op de brieven. Belangrijk is wel een woordje Duits te kunnen lezen, daar schrijf Etty vaak in.