Στο Πρώτο Πρόγραμμα για τη Λάσπη

Author: Χρήστος Αρμάντο Γκέζος
Book: Η λάσπη

1 like ·   103 views


Tags

interview, novel, and prose

Comments Showing 1-1 of 1

dateDown arrow    newest »

Ρόρη Μάτη Το κείμενο της παρουσίασης του Βιβλίου "Η Λάσπη" του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου,στα Τρίκαλα τον Φλεβάρη του '16



Φτάσαμε λοιπόν στο σημείο μηδέν.Που για μένα σημαίνει πως θα σας διαβάσω το παρακάτω κείμενο.Για τη Γεωργία πως θα διαβάσει τα κομμάτια που την άγγιξαν περισσότερο και για τον Αρμάντο το να μας σημαδεύει όλους με ένα περίστροφο μέσα από τις σελίδες της Λάσπης του.
Είχα ετοιμάσει κάτι άλλο γι απόψε.Όμως ακριβώς μια βδομάδα πριν ξαναδιάβασα το βιβλίο.Ας υποθέσουμε πως το έκανα και από μια διαστροφή του νου.
Όμως διαπίστωσα πως στο προηγούμενο κείμενο μου μάλλον επιδερμικά περιέγραφα τα γεγονότα.Δεν τα προσέγγιζα με τον φόβο ίσως μην καώ.
Είχα και πεσμένες άμυνες τότε από τον πρόσφατο χαμό του αδερφού μου.
Ψυχραιμότερη πια αναζήτησα στη γραφή του Γκέζου κάτι που να με παρέπεμπε στο ύφος,στη γλώσσα κάποιου μεγάλου προκατόχου του.Δεν βρήκα κανέναν.
Ώστε,θα μου πείτε,υπάρχει παρθενογέννεση σ' αυτό το βιβλίο; Δεν μπορεί όλοι,ακόμα και οι πολλοί μεγάλοι σε όλες τις μορφές τέχνης,κάτι δανείστηκαν,κάτι ή κάποιον μιμήθηκαν.Eίναι ένα σημείο που αξίζει να μνημονευθεί γιατί αυτό το καταλυτικό μυθιστόρημα γράφτηκε από ένα νεαρό παιδί 25 μόλις χρόνων.
Αυτό το βιβλίο των διακοσίων σελίδων δεν μπόρεσα να το κατατάξω σε κάποιο συγκεκριμμένο είδος λογοτεχνικό.Μόνο ίσως σε νουάρ λογοτεχνία.Γι αυτό συχνά έβλεπα και κυρίως άκουγα το τρέιλερ της νουάρ ταινίας του Λουί Μάλ "Ασανσέρ για δολοφόνους" με την υπέροχη μουσική του Μάιλς Ντέιβις,όσο διάβαζα το βιβλίο.
Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις ή κλισέ συγγραφικά στη Λάσπη.Όλα είναι απολύτως αδιέξοδα.Τα προηγηθέντα,τα παρόντα κι αυτά που πρόκειται να συμβούν.Αδιέξοδα/Αυτοαναιρούμενα/Τετελεσμένα για να χρησιμοποιήσω ένα τρικ της γραφής του Γκέζου.Συνώνυμες ή ετερόνυμες λέξεις επαναλαμβανόμενες με τρεις τρόπους.
Ο ήρωας του βιβλίου αγνοώ αν γεννήθηκε έτσι στο νου του συγγραφέα ή αν έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία.Ο Αλέξανδρος,ο Σάντο είναι μετανάστης δεύτερης γεννιάς από την Αλβανία.Κουβαλά βιώματα από την πατρίδα του αλλά έρχεται με όλη του την οικογένεια στην Ελλάδα σε πολύ μικρή ηλικία.Και πραγματικά παλεύει στη Λάσπη χωρίς να αυτοοικτίρεται.Και ως θεατρόφιλη θα πω πως είναι και ένας θεατρικός ήρωας,κόντρα σε όσα κατεστημένα έχουμε συνηθίσει.
Το θέμα δεν έχει να κάνει μόνο με τραυματικές εμπειρίες που αφορούν την προσαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα και στην προβληματική υποδοχή στην πατρίδα, με την ελπίδα καλύτερης ζωής.
Ο Αλέξανδρος δεν θα προσαρμοστεί ποτέ.Γιατί απλά είναι ένας ευφυής απροσάρμοστος.Οι ρίζες του έχουν να κάνουν με αυτό που καταλήγει να είναι.Ο παππούς,ο συμβιβασμένος γάμος, η ανάγκη η γεννιά να έχει διαδόχους.Εκεί στα στενά γεωγραφικά όρια.
Όλα αυτά τα απωθεί και δημιουργεί ένα απολύτως δικό του σύμπαν.Οι Eρυνίες τον κατατρέχουν ως δολοφόνο του πατέρα του,ένα λίγο σκοτεινό κομμάτι για το οποίο θα ζητήσω από τον Αρμάντο μια διευκρίνση,αν υπάρχει.
Κι αυτό γιατί η δεύτερη εκδοχή είναι πως ο πατέρας του πεθαίνει από λευχαιμία.
Όμως η εμμονή του ως πατροκτόνου τον οδηγεί να αφήσει όλους πίσω και να εξαφανιστεί για κάποιους μήνες.
Γυρίζοντας επιδιώκει μια συνάντηση με την κοπέλα του ενώ ταυτόχρονα σχεδιάζει την αυτοκτονία του.Μια αυτοκτονία πάνω από τη τούρτα γενεθλίων του, με την παρουσία των πιο αγαπημένων του προσώπων.Της μητέρας του και της αδερφής του.Για να επιβεβαιωθεί η ρήση,παιδεύουμε όσους αγαπάμε.
Αυτή εν τάχει είναι μια περίληψη του βιβλίου.
Όμως δεν θα μείνω καθόλου στο δια ταύτα.Θα προσπαθήσω να μπω στην καρδία της γραφίδας του συγγραφέα.Η ροή καταιγιστική.Δεν υπάρχουν εδώ παράγραφοι και κεφάλαια.Επιτακτικά σε παρασύρει στη δίνη ενός περιορισμένου χρόνου,ενός σαρανταοκταώρου για την ακρίβεια, με ελάχιστα σημεία στίξης και μετρημένες τελείες.Με πλήρη νοήματα,με απίστευτη γλώσσα, σκληρή στο μεγαλύτερο μέρος, αλλά και τόσο τρυφερή στις αναφορές στον πατέρα και τη μητέρα του.Απίστευτης συναισθηματικής και υπαρξιακής αγωνίας στο κομμάτι της τελευταίας του συνάντησης με την κοπέλα του,που του προσφέρει ουσιαστικά γη και ύδωρ για να μείνει κοντά του.Κοντά στον διαταραγμένο ψυχισμό του τελικά.
Πουθενά δεν βρίσκεις καμμιά εκφραστική παρέκλιση,καμμιά ασάφεια να σου αποσπάσει την προσοχή.

Αυτή ήταν η δική μου προσέγγιση της λάσπης.Δεκάδες έγραψαν γι αυτή κριτικές σε εφημερίδες,λογοτεχνικά περιοδικά και μεμονομένα άνθρωποι όπως εγώ.Απλοί αναγνώστες δηλαδή.
Θα αναφέρω μόνο την κατακλείδα της κριτικής της Λίνας Πανταλέωντος στην Καθημερινή με κεντρικό τίτλο "Απασφαλισμένη γλώσσα".
Το βιβλίο του Γκέζου διαθέτει όλες τις γοητευτικές αρετές της νεότητας.Πάθος,νεύρο,τόλμη,πληθωρικό συναισθηματισμό.Ωστόσο,κάποιες φορές η παραφορά του λόγου,συχνά συνταρακτική,παρασύρει την αφήγηση σε ατελέσφορες πελαγοδρομήσεις, ενώ άλλες στιγμές την καθηλώνει σε έναν στεντόρειο, αποπνικτικό τόνο.Βέβαια, οι σποραδικοί εκτροχιασμοί δεν αφαιρούν τίποτα από τη δύναμη της γραφής, η οποία από την πρώτη κιόλας σελίδα επιβάλλεται στον αναγνώστη και με ορμή τον καταβυθίζει σε ένα αβυσσώδες έρεβος."


back to top