Reading Cafe discussion

111 views
Đối thoại về việc đọc sách > Không nên có định kiến trước khi bắt đầu đọc bất kì quyển sách nào

Comments Showing 1-6 of 6 (6 new)    post a comment »
dateDown arrow    newest »

message 1: by Thảo (last edited Jun 03, 2013 08:05AM) (new)

Thảo (headoles) | 33 comments Mod
Đã tham gia Goodreads thì chắc hẳn ai cũng mê đọc sách sẵn rồi. Với quá trình đọc mỗi người đều sẽ dần dà hình thành những thói quen riêng, cũng như có được những kinh nghiệm riêng.

Mình là Chiễm Phong của Reading Cafe. Khuynh hướng của mình khi đọc sách là hết sức tôn trọng thành quả của người viết, luôn cố gắng dung hòa sự khác biệt (dĩ nhiên không phải lúc nào cũng thành công :3). Do đó, thực ra vốn đọc của mình khá tạp nham. Sau đây mình chỉ xin chia sẻ một số trải nghiệm và quan điểm của bản thân nảy sinh ra từ cái vốn đọc vô cùng lẩu mắm sâm bổ lượng đó.


~oOo~

"Lời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh."
(Truyện Kiều)

~oOo~


1. Không nên có định kiến trước khi bắt đầu thực sự đọc bất kì quyển sách nào

Mình nghĩ đây là một vấn đề không dễ để tránh khi mà ngày nay các bài điểm sách, giới thiệu sách tràn ngập khắp mọi nơi từ TV, báo chí, blogs v.v... đến tận bìa sách, lời tựa. Dĩ nhiên, việc hình dung tương đối diện mạo của cuốn sách định đọc/định mua có mặt tích cực riêng. Chúng ta vốn không dư dả tiền bạc để mua sách thừa đã đành mà lại càng không có thời gian bởi cuộc đời thực sự quá ngắn để phí thời gian vào những thứ sách không đáng đọc.

Thế nhưng, mình luôn cho rằng có thể đọc bất kì preview, reviews, nghe bất kì lời nhận xét nào nhưng phải luôn giữ sự công tâm khi bắt đầu đọc một quyển sách. Bởi, cho dù người nhận xét có là một nhà phê bình hàng đầu hay người bạn thân nhất thì họ cũng không phải là chính chúng ta. Tất cả những khen chê kia đều chỉ là khúc dạo đầu, đệm thêm mà thôi. Chúng ta nên có sự công tâm, có chính kiến và điều này cũng thể hiện một phần bản lĩnh của người đọc.


message 2: by Thảo (last edited Jun 02, 2013 11:25PM) (new)

Thảo (headoles) | 33 comments Mod
2. Trau dồi kiến thức nền tảng để hiểu sách sâu hơn

Hầu hết người đọc mình quen đều còn trẻ (như mình :">) và họ đọc sách vì mục đích giải trí là chính. Giải trí ở đây có thể hiểu theo nhiều nghĩa, từ thư giãn đến việc tiếp thu kiến thức cũng rất thoải mái không gò bó. Nhưng chính vì vậy, lại có một vấn đề phái sinh. Nếu chỉ đọc sách để cho vui hoàn toàn thì không nói làm gì, nhưng nếu là dân cuồng sách, mê sách và coi việc đọc sách là một thói quen, một quá trình lâu dài, mình mạo muội nghĩ rằng chúng ta cần có một nền tảng kiến thức.

Kiến thức ở đây là gì?

Ví dụ, truyện của Kawabata thường có không khí bàng bạc, thanh nhã cổ xưa. Chính nét đẹp này đã làm mê say nhiều thế hệ bạn đọc. Thế nhưng nếu chúng ta có một sự hiểu biết cơ bản về văn hóa Nhật nói chung và cảm thức mono no aware truyền thống của dân tộc Nhật Bản thì hẳn nhiên sẽ lại càng hiểu cái đẹp ấy sâu thêm một phần.

Một ví dụ khác, nếu chúng ta có một vốn kiến thức cơ bản thôi về chủ nghĩa hậu hiện đại thì hẳn nhiên khi đọc Nếu đêm đông có người lữ khách của Italo Calvino chắc chắn sẽ càng thêm thích thú tầng nghĩa giễu nhại (parody) của tác phẩm này.

Thực sự, trước đây, mình cũng có xu hướng đọc sách và dựa vào khả năng cảm thụ cá nhân là chính. Thế nhưng sau khi được học tập và nghiêm túc xem xét các thành tựu về lý luận văn học, phê bình văn học thì mình đã nhận ra rằng kết hợp thêm kiến thức vào việc đọc càng giúp việc hiểu tác phẩm sâu hơn chứ không có hại gì.

Một ví dụ thực tế về vấn đề này là cách mình hiểu và cảm nhận tác phẩm Gió Đông gió Tây của Pearl Buck. Khi mình viết bài review cho cuốn này trên Reading Cafe, đó hoàn toàn là cảm xúc cá nhân bộc phát. Về sau, khi chọn tác phẩm này làm đối tượng cho một bài tập thực hành phương pháp phê bình văn học hậu thực dân, mình đã bất ngờ khám phá ra thêm một tầng nghĩa khác của nó. Điều này thực sự làm mình cảm thấy rất hứng thú.


message 3: by Thảo (last edited Jun 03, 2013 06:50AM) (new)

Thảo (headoles) | 33 comments Mod
3. Không nên xem "sách là thế giới"

Sách chưa bao giờ và sẽ không bao giờ là cả thế giới, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Ý mình muốn nói rằng, chúng ta thích sách, mê đọc sách nhưng nên ý thức rõ giữa thực tế cuộc sống và những gì trong sách luôn có sự khác biệt, kể cả đối với những tác phẩm hiện thực trần trụi nhất.

Vì sao mình lại nói như vậy? Bởi vì ngày nay việc kêu gọi "văn hóa đọc" tràn lan mọi nơi đã dẫn đến nhiều tác động. Tích cực thì nhiều người đã nói rồi, mình chỉ mạo muội xin nói về vài nét tiêu cực thôi.

Ví như, việc quá đề cao "nghĩa vụ"/"trách nhiệm" đọc sách và phê phán nặng nề việc không đọc sách đã khiến một bộ phận người đọc sách cho rằng "sách là thế giới", trong lúc đó một bộ phận không thích đọc sách càng thêm nản khi nghĩ đến sách như thể sách là một thứ gì đó quá học thuật, quá hàn lâm. Điều này diễn ra tương tự ở quy mô nhỏ hơn đó là trong cộng đồng đọc sách: một định kiến thể hiện sự ái ngại nhất định khi đối mặt với văn học kinh điển/cổ điển.

Là một người đọc bình thường, mình tin rằng đọc sách luôn chỉ đem lại niềm vui, cảm giác hạnh phúc khi đi kèm cùng sự tự nguyện. Không có bắt ép dù sự bắt ép ấy đến từ phụ huynh hay đến từ cả một cộng đồng. Thay vì phê phán việc không đọc sách và đề cao (đôi khi thái quá) việc đọc sách, có lẽ khơi gợi tình yêu đối với sách là việc nên làm hơn, dù việc này cũng khó khăn hơn, mình biết.

Và nếu khơi gợi không được thì cũng chỉ nên mỉm cười mà bỏ qua cho nhau. Ép dầu ép mỡ ai nỡ ép duyên. Không duyên phận phải chia ly nhau thì cũng nên để lại ấn tượng tốt đẹp, thay vì một sự ám ảnh. Nói cho cùng, vẫn luôn có nhiều cách khác nhau để ngắm nhìn vẻ đẹp của thế giới này ngoài cách thông qua sách cơ mà.

:)


message 4: by Thảo (last edited Jun 03, 2013 06:38AM) (new)

Thảo (headoles) | 33 comments Mod
4. Ghi chú, ghi chú và ghi chú

Đây dĩ nhiên cũng hoàn toàn là kinh nghiệm và sở thích cá nhân, tuy nhiên những năm qua mình đã thực hiện và cảm thấy rất có ích, đó là việc ghi chú khi đọc sách.

Một vài cái gạch chân, một nét bút đánh dấu hay thậm chí cả một bài cảm nhận thật dài về cuốn sách đã và đang đọc có thể đem đến nhiều điều bất ngờ về sau. Việc ghi chú không chỉ giúp chúng ta ghi nhớ một cách tự nhiên và nhanh chóng nhất những gì đã đọc mà cao hơn thế, nó còn ghi dấu lại chính một khoảnh khắc trong cuộc đời chúng ta.

Ví dụ như năm 16 tuổi, mình đọc Hồng lâu mộng và thấy nó dài dòng mệt mỏi, năm 18 tuổi, phát cuồng vì khí chất mỹ nữ của Lâm Đại Ngọc và năm 25 tuổi, nhìn tác phẩm này dưới một góc nhìn xã hội và chợt nhận ra Lâm Đại Ngọc không phải hình mẫu cho phụ nữ Trung Quốc truyền thống như vẫn tưởng mà thực ra nàng là một sáng tạo, một sự cách tân. Sự chuyển biến trong tư duy, nhận thức và cảm xúc này sẽ được nhìn thấy rõ ràng nếu chúng được ghi chú lại.

Đồng thời, ghi chú cũng làm chậm nhịp đọc dồn dập và có thể trong một khoảnh khắc ghi chú nào đó, chúng ta sẽ có khoảng lặng để hiểu sâu hơn một vài chi tiết trong tác phẩm. Trên thực tế, trong quá trình viết review một số cuốn sách, mình đã khám phá ra thêm vài nét thú vị về chúng mà trong khi đọc đã không hề nhận ra.


message 5: by Hoang Anh Tran (new)

Hoang Anh Tran | 6 comments Bài viết rất hay! Cảm ơn bạn! :)


message 6: by Thảo Điền (new)

Thảo Điền (thanhthiftu2) Bài viết này rất thú vị


back to top