selcan's Reviews > Eylül

Eylül by Mehmet Rauf
Rate this book
Clear rating

by
51523365
's review

really liked it
bookshelves: 2019-bizim-büyük-challenge-ımız, 2019-favourites

(bizim büyük challenge'ımız - 2019 -> en az bir arkadaşınızla birlikte okuduğunuz bir kitap)
Bu okumamda bana, benim için çok değerli arkadaşlarım Berrin ve Rabia eşlik etti. :>

Eylül, bilindiği üzere Servet-i Fünun döneminin önemli şahsiyetlerinden biri olan Mehmed Rauf'un en önemli eserlerinden biri. Hatta kendisi ders kitaplarında "edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman" sıfatıyla da bol bol anılır.

Eylül, konusu ve üslubu sebebiyle pek çoğunun ilgisini çek(e)meyecek bir roman olsa da ben kendimi daha ilk sayfalardan kitaba karşı bir sempati beslerken buldum. Bunun en büyük sebebi de -gerek Mehmed Rauf'un kitapta yer alan söyleşisi gerekse kitabı Halid Ziya Uşaklıgil'e ithaf ederken kullandığı kelimeler sebebiyle olsun- Mehmed Rauf'un çok naif bir insan olduğuna dair bende oluşan izlenimdi.

Mehmed Rauf, kitabını; bir zamanlar intihara kalkıştığında kendisine yetişen dostu Halid Ziya'ya ithaf ederken şu kelimeleri kullanıyor:
"Halid Ziya'ya,
İlk eserim, son üstadıma"


Dediğim gibi, kitap, daha ilk sayfalarındayken beni içine çekti ve bu son sayfalara kadar da bu böyle devam etti. 300 sayfa boyunca -neredeyse- elle tutulur hiçbir olay olmadı ama yine de hiç sıkılmadım. Tasvirlere, ruh çözümlemelerine ba-yıl-dım. Çok güzeldi, çok!

(Buraya altını çizdiğim tüm paragrafları yazmayı çok istiyorum ancak bu mümkün değil sanırım. :>)

"Her şeyin ilk istek ve renk bolluğundan sonra derece derece sönüşle hüzün ve üzüntüye, sıkıntı ve karanlığa gidişi onu damla damla öldüren bir uyuşturucu gibi geliyor ve kendisi buna kurban olduktan sonra bunun sadece kendisi için olmayıp böyle genel bir kanun olduğunu görmekten acı bir avuntu buluyor, bezgince, garip bir sarhoşlukla kalıyordu."

"Demek herkesin başkasına şikayet ettiği şey kendinde bulunabiliyor ve bunu fark etmeyerek başkalarında suçladığı şeyi kendinde mazur görüyordu?"

"(...) Başka çare olmadığını, alışmak lazım olduğunu görüyor, alışkanlığın büyük bir kuvvet bulunduğunu anlıyordu ve etrafına bakınca herkesin hayatında da birçok yaralar, çöküşler, belalar görüp alışkanlıkla bunları unuttuklarını düşünerek hayatı bu kadarcık izni için bile seviyordu. İşte hayatında bulduğu en büyük bir iyilik, bütün fenalıklarını karşılayacak kadar büyük bir lütuf... Bu alışabilmekti... Herkes felaketlerine dayanarak başlıyor ve dayanmayı alışkanlık haline getirerek karşı koyabiliyordu. (...)"


Eylül, genel olarak üç ana karakter etrafında dönüyormuş gibi lanse edilse de bence bu çok da doğru değildi. Kitapta Suat'ın eşi olan Süreyya'nın epey silik kaldığını, kitabın sadece Necip ve Suat etrafında döndüğünü rahatlıkla söyleyebilirim. Sanırım 1 yıldızı da bu tarz ufak tefek yerlerden kırdım. Ama yine de -tekrar söylemeden geçemeyeceğim- bendeki yeri bi' başka oldu Eylül'ün.

"Eylül, malum ya, hüzün ve matem ayıdır."

"(...) Eylülde, sanki baharı özleyen hüzünlü bir tazelik, sanki üzerine çöken kışın, kendini mahvetmek isteyen hazanın inadına kalıcı olmak, tekrar bahar olmak mücadelesi vardır; fakat bunun için muhtaç olduğu şeylerden mahrum olduktan başka kendisinde de dayanma gücü kalmamış ve doğa bunu anlamış gibi acı bir üzüntü ve derin derin düşüncelerle, üzerine çöken yalnızlığın, yasın acı mührüyle düşünüyor, sanki ne kadar uğraşırsa uğraşsın, ne kadar karşı koyarsa koysun, kışın galip geleceğini, artık her şeyin, her ümidin bittiğini, buna katlanmak lazım geldiğini anlamaktan gelen bir ümitsizlikle ağlamaktadır."


(Bayılıyorum şöyle bir paragraf süren cümlelere. ^-^ Sorun bende mi?)

Son olarak... Biz kitabı Can Yayınları'ndan (günümüz Türkçesiyle) okuduk. Gerçekten çok özenli bir çalışma olduğunu ve insanın okuma zevkine zevk kattığını düşünüyorum. Teşekkürler Can! <3
12 likes · flag

Sign into Goodreads to see if any of your friends have read Eylül.
Sign In »

Reading Progress

April 1, 2019 – Started Reading
April 1, 2019 – Shelved
April 1, 2019 – Shelved as: 2019-bizim-büyük-challenge-ımız
April 1, 2019 –
page 55
16.77%
April 7, 2019 –
page 220
67.07%
April 7, 2019 – Shelved as: 2019-favourites
April 7, 2019 – Finished Reading

No comments have been added yet.