Biron Paşa's Reviews > Roman Sanatı

Roman Sanatı by E.M. Forster
Rate this book
Clear rating

by
62540837
's review

liked it
bookshelves: 20th-century, british-literature, nonfiction, literary-theory

Roman Sanatı, E. M. Forster'ın 1927 yılında romanları, ağırlıklı olarak İngiliz edebiyatını, incelediği kitabı. Roman nedir, ne değildir, romanlara nasıl yaklaşmak gerekir, nasıl yaklaşmak tehlikeli olabilir sorularına cevap veriyor. Bunu yaparken de kesinlikle "kasıntı" olmayan bir dille, son derece şakacı, hatta geyikçi bir şekilde yapıyor ve ortaya okuması keyifli bir kitap çıkıyor.

Okuması keyifli, fakat pek aydınlatıcı değil. Bundan neredeyse 100 yıl önce yazılmış bir kitabın bizim romanlara bakış açımızı değiştirmesi çok zor bir iş zaten, bu yüzden Forster'a kızamayız tabii, lakin yine de kitabı okuyacak olanların bu konuda beklentisini doğru ayarlaması önemli.

Kitapta ne bulabilirsiniz?
Benim kitaptan çıkardığım en çarpıcı sonuç, Forster'ın haksız düştüğü durumlara bakarak oldu. Forster sık sık "Eh, aklı başında kimse şöyle roman yazmaz herhalde," diyor, ama bu söylediklerinin üstünden geçen yaklaşık 100 yılda "Öyle roman yazılmaz," dediği her şekilde gayet iyi romanlar yazılmış. Roman her şekle bürünüyor, her türlü kaliteli olabiliyor. Dediğim gibi, Forster bunları söylediği için aptal bir adam olmuyor.

Kitaptaki fikirlerin çoğu bana mantıksız geldi. Orhan Pamuk bu kitap için "modası geçmiş" diyordu, böyle tanımlayabiliriz. Sık sık dile getirdiği "tarih devam eder, sanat durur" minvalindeki sözüne ise hiç katılmıyorum. Yazarların zamansız bir odada yan yana oturup romanlarını yazdığı fikri romantik olsa da daha çok bunu bir yazarın avuntusu olarak okudum. Hiçbir yazar eskimek istemez, ama bence bu kaçınılmazdır. Sanat yan yana ilerleyen bir şey değil, ileri doğru gelişen bir şeydir. Çünkü her zaman hatalar tespit edilir, çareler üretilir. Bunlara farklılık değil, gelişim deriz.

Ufuk açıcı diyemesem de arada fark ettiğiniz ama isimlendiremediğiniz şeyleri dile getirdiği oluyor Forster'ın.

Bu tarz kitaplarda genelde kullanılan bir yöntem olan diğer metinlerden faydalanmanın bazen aşırıya kaçması canımı sıkmadı da değil. Kitabın ilk kısımlarında yazar kendi fikirlerini belirtip sonra örnek olarak diğer metinleri gösterirken, sonlara doğru direkt metinleri alıp onlar üzerinden anlatmış. Bahsi geçen bazı yazarları duymamıştım bile.

Ben okuduğuma pişman olmadım yine de. Bunda yazarın şakacı üslubunun payı büyük. Her türlü keyifle okunuyor. Fikirlere katılmasam bile ilginç bakış açıları da sunuyor.
8 likes · flag

Sign into Goodreads to see if any of your friends have read Roman Sanatı.
Sign In »

Reading Progress

September 21, 2017 – Shelved
September 21, 2017 – Shelved as: to-read
September 24, 2017 – Started Reading
September 26, 2017 – Shelved as: 20th-century
September 26, 2017 – Shelved as: british-literature
September 26, 2017 – Shelved as: nonfiction
September 26, 2017 – Finished Reading
June 26, 2018 – Shelved as: literary-theory

No comments have been added yet.