Mark's Reviews > Onder de herfstster

Onder de herfstster by Knut Hamsun
Rate this book
Clear rating

by
35001958
's review

liked it
bookshelves: norsk

Weer een roman gelezen van Knut Hamsun. In ‘Onder de herfstster’ ontvlucht de hoofdpersoon, Knut Pedersen, de stad, aan de verlokkingen van wiens etablissementen hij slecht weerstand kan bieden, en gaat naar het noorden van Noorwegen. Zo opent de roman:

‘Gisteren lag de zee erbij als een spiegel zo glad en zo glad als een spiegel is zij vandaag. Het is nu Indian Summer en het is warm op het eiland - o, die heerlijke milde warmte! - en toch is er geen zon.
Het is jaren geleden dat ik me zo vredig heb gevoeld, misschien wel twintig of dertig jaar, misschien wel in een voorgaand leven. Ik moet deze rust ooit eerder hebben meegemaakt, denk ik, want ik loop hier te neuriën en ben in verrukking en bekommer me om iedere steen en elk grassprietje en die schijnen zich ook om mij te bekommeren. We zijn bekenden van elkaar.’

En even later:

‘Goed beschouwd brengt de dag van morgen wel raad, net zoals dat vandaag het geval was. Ik heb in twee weken geen krant ingezien en leef nog steeds, voel me goed, wat mijn innerlijke rust betreft gaat het elke dag beter.’

Pedersen verdient de kost met allerhande klusjes bij een dominee, een boer en een landdrost. Daarbij laat het vrouwelijk schoon hem niet onberoerd. En andersom, want in deze afgelegen streken blijft de komst van andere mannen niet onopgemerkt.

Hij doet zich dan wel voor als zwervende dagloner, hij heeft veel meer in zijn mars (Pedersen is - toevallig of niet - de echte naam van Hamsun). Zo zegt hij tegen de dochter van de dominee, Elisabeth, na een kort verblijf in hun salon: ‘Duizendmaal dank voor uw bekoorlijkheid, schone dame!’ Kom daar nog maar eens om, anno 2015.

Hamsun speelt dit spel, van de outsider, die juist omdat hij outsider is, en ook omdat hij een bepaalde wijsheid heeft, de vrouwen intrigeert, op een uitzonderlijke wijze in veel van zijn werk. Hoewel ‘Onder de herfstster’ zeker niet zijn beste werk is, blijft zijn stijl uniek en tilt hij daarmee iedere vertelling uit boven de middelmaat. Hij is de ‘meester van de aanduiding’, van de ambiguïteit. Neem deze scene, die volgt nadat de vrouw van de dominee hem heeft gevraagd haar met ‘iets’ te helpen, boven:

‘Ik wil het het bed ergens anders hebben,’ zei mevrouw. ‘In de winter staat het te dicht bij de kachel, dat is zo warm.’
We zetten het bed bij de kachel.
‘Vind je niet dat het hier beter staat? Koeler?’ vroeg ze. Ik keek haar toevallig aan, ze had weer die schuinse blik van opzij. Jeminee! En opeens was ik een en al onbeheerst vlees en bloed, ik hoorde haar zeggen: ‘Ben je gek! Nee maar, lieve God - de deur - '
Daarna hoorde ik dat mijn naam een aantal malen werd gefluisterd…

Er zijn prachtige natuurbeschrijvingen, een uitdagen van het geloof in een God (Pedersen meent ’s nachts te worden bezocht door een lijk, nadat hij een nagel van een dode heeft gebruikt bij het maken van een pijp, maar op het laatst vertelt Elisabeth hem dat zij hem ’s nachts, terwijl hij sliep heeft toegedekt - waren Pedersens visioenen nu wel of niet echt?), en dit zijn enkele regels aan het einde:

‘En dan wordt het meer wijn en dan wordt het whiskey. En dan worden het liters whiskey. En dan zuip ik er eenentwintig dagen op los waarin er een gordijn voor mijn aardse bewustzijn wordt neergelaten.’ ‘Mijne heren zenuwlijders, wij zijn slechte mensen en we deugen ook niet om de rol van welk dier dan ook te spelen. Op een goeie dag wordt het misschien wel te saai om nog langer bewusteloos te zijn en dan vertrek ik weer naar een eiland.’
1 like · flag

Sign into Goodreads to see if any of your friends have read Onder de herfstster.
Sign In »

Reading Progress

September 19, 2015 – Started Reading
September 20, 2015 – Shelved
September 20, 2015 – Shelved as: norsk
September 20, 2015 – Finished Reading

No comments have been added yet.