Có thể, mọi ngôn từ ca ngợi Leonardo da Vinci sẽ trở nên dư thừa.
Một họa sĩ, với những tác phẩm để đời: nàng Mona Lisa, bức họa Bữa tối cuối cùng.
Một nhà giải phẩu học: đỉnh điểm với giải phẫu cơ thể người và ngựa dưới nhiều góc nhìn khác nhau
Nhà phát minh: tùm lum thứ từ cái dù nhảy với kích thước duy nhất, tàu ngầm, súng thần công
Một kiến trúc sư với những công trình để đời như nhà thờ ở Milan, lâu đài vua nước Pháp.
Nhà điêu khắc với công trình duy nhất còn tồn tại tới bây giờ là ba tượng đồng trên cửa bắc của Nhà rửa tội ở Florence.
Cũng hơi khó lựa chọn, song trong top 10 người thiên tài vĩ đại nhất được Tony Buzan và Raymond Keene "nỗ lực" xếp hạng thì Leonardo da Vinci đứng vị trí số 1. (theo sau đó lần lượt là William Shakespear, những người thợ xây kim tự tháp, Van Goethe, Michaelangelo, Newton, Thomas Jefferson, Alexander Đại Đế, Phidias, Alber Einstein).
Cái tầm của Leonardo da Vinci "đơn giản" là như vậy.
Song cuốn sách này không phải viết về cuộc đời ông, nó thực dụng hơn, nó trả lời câu hỏi "làm sao có thể suy nghĩ" được như ông. Nó dựa trên những bản viết tay của chính Leonardo da Vinci để lại, mà một vài trong số đó được Bill Gates mua lại để "nghiên cứu" với giá hơn 30 triệu đô!.
Tác giả Michael J.Gelb đã tiết lộ 7 nguyên tắc nền tảng để tư duy được như Leonardo da Vinci
(1) Trí tò mò
Những cách luyện tập
- Luôn đặt câu hỏi: 5W1H: ai, tại sao, ở đâu, khi nào, làm thế nào
- Luôn mang bên mình sổ tay, ghi chép bất kỳ. Leonardo da Vinci đến cuối đời không kịp tổng hợp và sắp xếp hệ thống 7000 trang ghi chú tay của chính ông.
- Làm việc theo chủ đề. Như Peter Drucker từng nói: mỗi năm, tôi chọn 1 chủ đề và chuyên tâm vào nó. Mọi sách vở, bài báo, bạn bè... đều hướng tâm vào chủ đề này.
- Lặng ngắm: nhìn chăm chú và suy ngẫm. Kết nối nội tâm. (lưu ý sa vào "tự kỷ"..keke)
- Say khi viết, tỉnh táo khi ôn tập: viết theo luồng ý thức, cho tự tuôn trào trong 1 khoảng thời gian, không ngừng bút, mọi thứ phế thải, hay những thức sâu sắc dần dần lộ diện.
- Suy nghĩ về những câu hỏi mang tính triết học
- Tìm những ẩn dụ có mùi của "tự nhiên": tháp effile lấy cảm hứng từ bộ xưng cá, cầu thang xoắn mô phỏng lại vỏ ốc xoăn, ống sáo được thiết kế dựa vào thanh quản con người. Cội nguồn của mọi thứ nên là tự nhiên.
- Sẽ ra sao nếu....., sẽ ra sao nếu....sẽ ra sao nếu....
- Tạo một "từ điển từ vựng riêng" của mình: đây không phải là từ vựng tiếng anh, mà là từ vựng để làm khung cho hiểu biết của mình: cái gương: là công cụ để nhìn nhận lỗi lầm bản thân, sách: là một cọc giấy có bìa???, sách: là công cụ để khai sáng con người u mị. Tự định nghĩa riêng những từ mới, đó là điểm tựa kiến thức của mình
Trí tò mò chính là nền tảng đầu tiên để tạo ra một "thời kỳ phục hưng" của Leonardo da Vinci.
(2) Chứng minh
Sau khi tiếp thu nhiều kiến thức bằng cách "tò mò đặt câu hỏi", thì Leonardo da Vinci kiểm chứng bằng kinh nghiệm của mình.
Từ một nhận thức cũ (một niềm tin cũ: học khổ chết bà luôn), chuyển sang một nhận thức mới (học zui thí mợ luôn). Những câu hỏi sau đây giúp ta chứng minh được những nhận thức của mình
- Với nhận thức cũ: học khổ chết bà luôn: đặt thêm câu hỏi về nguồn gốc cho nó. Kinh nghiệm cũ gì làm mình nghĩ như vậy; con người nào khiến mình suy nghĩ như vậy, phương tiện truyền tin là khiến mình suy nghĩ như vậy (sách vở báo đài vô tuyến truyền miệng báo tạp chí...)
.....chuyển biến qua nhận thức mới
- Nhận thức mới bây giờ của mình là gì: học rất là zuiiiii; vì sao có sự chuyển biến này, nếu duy trì nó sẽ như thế nào, và nguồn gốc của những nhận thức mới này: kinh nghiệm, con người hay phương tiện truyền tin.
Mở rộng thêm, hãy "tự vấn" nhận thức đó dưới 3 góc nhìn. Giống như xem 3D mới thấy phê
D1: Tự soi gương cái nhận thức đó. Liệu điều gì sẽ chống lại nhận thức này, điều gì làm lung lay quan niệm này, cái gì làm cũng cố nó
D2: Nhìn từ xa. Leo lên cao sẽ nhìn được toàn cảnh bao quát. Đặt mình ở một vị trí khác: liệu quan niệm này ở dưới góc độ một quốc gia khác, một chủng tộc khác, độ tuổi khác, môi trường kinh tế khác...nói chung là ở "bối cảnh" khác, sẽ như thế nào.
D3: Góc nhìn của bạn bè: hỏi bạn bè thử học có zui ko, LẮNG NGHE góc nhìn của họ.
Gút sổ lại, nguyên tắc chứng minh ở đây là tìm căn cứ của "quan niệm, nhận thức" từ 3 nguồn:từ kinh nghiệm của mình, từ người khác, từ phương tiện truyền tin để "phản bác" hoặc "cũng cố" quan niệm, nhận thức đó của mình. Và dùng thêm cặp kính "3D" để nhìn sâu hơn vào "quan niệm, nhận thức" đó.
Dùng óc tò mò để hỏi, sau đó là kiểm chứng bằng kinh nghiệm. "Kinh nghiệm là trái tim của sự thông thái"
(3) Cảm xúc (được khơi nguồn từ 5 giác quan)
"Có nhiều người nhìn mà không thấy, nghe mà không nghe thấy, chạm vào mà không cảm thấy"
Leonardo quan niệm các giác quan là "bà đỡ" cho trí thông minh. Thị giác là tối cao nên hội họa là môn học vĩ đại nhất. Thính giác có tầm quan trọng thứ 2, nên âm nhạc quan trọng chỉ sau hội họa.
Leonaro da Vinci khuyến khích sự hoàn thiện tất cả các giác quan: nhìn, nghe, cảm, ngửi, nếm. Leonardo không ngừng luyện cơ bắp "cho các giác quan" của mình.
Tự dưng nhớ tới cái V.A.K từng được biết
V: thứ đẹp nhất ta từng nhìn thấy là gì
A: âm thanh ngọt ngào nhất bạn từng nghe
K: sự tiếp xúc nhẹ nhàng nhất bạn từng có.
Luyện THỊ GIÁC: chủ yếu qua hình dung.
Tập hình dung theo NLP, hình dung ra âm thanh, mùi vì, kích cỡ... ( Hình dung là công cụ tuyệt vời mài giũa mọi giác quan). Hình dung khác ảo giác nha. Hình dung là tập trung vào 1 cái hình trong đầu, và làm cho nó rõ ràng, sắc nét.
Tham quan viện bảo tàng, tìm hiểu về các bức tranh hội họa kinh điển.
Tập tưởng tượng đêm phiaaaa
Học vẻ là cách tốt nhất để sáng tạo
Luyện THÍNH GIÁC: chủ yếu qua âm nhạc
Lắng nghe sự yên lặng, lắng nghe những âm thanh khác nhau, cường độ khác nhau
Nghiên cứu âm nhạc tuyệt đỉnh theo tiêu chuẩn cổ điển: Mass in B Minor, Symphony 9, Requiem-Mozart, Nocturnes-Chopin, Gẻman Requiem-Brahms, Symphony 6-Maher, Four Lát Sóng - R Strauss, Preludes-Debussy, The rite ò Spring-stravinsky, Aida and Puccini and Opera Laboheme - Verdi
Bên cạnh đó là những nhà soạn nhạc đỉnh cao trong dòng nhạc Pop, Jazz.
Cảm nhận các loại nhạc yêu thích em 4 yếu tố: đất, lửa, nước, không khí.
Học cách phân biệt: cùng 1 bài 2 người hát khác, 1 dụng cụ 2 người chơi khác nhau.
Lắng nghe cảm xúc: âm thanh bảo giao hưởng số 5 betthoven là sự hồ hởi, chiến thắng., nhưng bản số 3 của Beethoven là đau buồn, u ám.
Lắng nghe dấu ấn văn hóa và lịch sử:
Luyện XÚC GIÁC và CẢM GIÁC: để ý từng cái chạm.
Chạm khi bịt mắt
Chạm vào thiên nhiên
Chạm vào người: người yêu, tự mát-xa...
Nghĩ về một câu hỏi, một thách thức, hay một vấn đề cụ thể. Gán cho nó màu sắc, hình dạng, cấu trúc. Tưởng tượng ra mùi và vị của nó. Nó có cảm giác thế nào? Cấu trúc, vị, hình dạng màu sắc âm thanh của giải pháp nghĩ ra.
Thích Nhất Hạnh từng nói: "Khi đi, là tôi đang hôn lên mặt đất"
Gút lại: sự cảm nhận tinh tế mùi và vị, thì có thể chờ đến khi đứa đủ lớn để đánh giá. Nhưng sự sắc bén trong tầm nhìn, ham thích màu sắc, cảm nhận âm thanh và nhận thức tổng hợp tự nhiên có thể được nuôi dưỡng thông qua các hoạt động: vẽ, nghệ thuật, âm nhạc cũng như sự tiếp xúc hàng ngày với cái đẹp.
Việc làm thực tế: xem lại môi trường đang làm việc và tự hỏi: phòng óc ra sao, ánh sáng thế nào, âm thanh, thẩm mỹ, nội thất, phong thủ, và cả không khí.
Sự hòa trộn các giác quan là một đặc điểm của các thiên tài khoa học và nghệ thuật vĩ đại.
(4) Di mờ: chấp nhập sự mơ hồ trong quá trình đào bới kiến thức.
Phần này đọc sao thấy mờ mờ ảo ảo, hơi khó hiểu!
Tác giả khuyên là tin tưởng trực giác, nhưng mình thì ko tin như vậy cho lắm sau khi đọc cuốn "think fast and slow".
(5) Nghệ thuật/khoa học
Kết hợp 2 bán cầu não.
(6) Rèn luyện cơ thể
Leonardo rất coi trọng sự khỏe mạnh và dẻo dai của cơ thể.
Quá trình xaay dựng nhận thức về bản thân bắt đầu bằng việc mài giũa giác quan thứ 6: cảm giác về sự chuyển động của cơ thể. Đây là giác quan về khối lượng, vị trí, chuyển động. Giác quan này cho mình biết đang giữ căng thẳng hay thư giản, vụ về hay thanh thoát!
Khỏe mạnh: từ chế độ ăn uống tới tập aerobic.
Uyển chuyển: tập 2 tay, tập cân bằng.
Vài chiêu luyện tập 2 tay:
- Làm ngược chiều: đan tay chân ngược lại, nháy mắt ngược con.
- Dùng tay không thuận: gắp cơm gắp cá đánh răng, đá bóng chân ko thuận
- Tập viết: tay không thuận
- Tập viết và vẽ bằng 2 tay cùng lúc: 1 tay tròn 1 tay tam giác
- Tập viết ngược.
- Bài tập bắt chéo: đưa tay trái ra sau lưng chạm bàn tay phải và ngược lại
Vài chiêu luyện tập cân bằng
- Học tung hứng: 3 quả bóng
- Học Yoga
- Học ảo thuận
(7) Kết nối
Nguyên tắc kết nối dựa vào sự tò mò của nguyên tắc 1.
Hơi nước bay từ mặt đấu lên không khí thế nào
sao lại có mưa đá.
"Một con bướm vỗ cánh ở Tokyo có làm ảnh hưởng tới thời tiết ở New York không?"
Tự dưng nhớ tới câu của Steve Jobs: You can't connect the dots looking forward, you can only connect them looking backward. So you have to trust the dots somehow connecting in your future.
"sự nghiêm túc của Leonardo đã lôi cuốn ông đi sâu vào bản chất của mọi vật và sự ham chơi giúp ông có được những liên kết vô cùng thú vị chưa từng có trước đó. Leonardo vĩ đại vẫn như một đứa trẻ trong suốt cuộc đời mình..."
Vài kết nối của bản thân trong khi đọc phần này
Khi đọc một quyển sách, tôi đoán ai có tóm tắt được nó hay không thông qua:
- Những câu hỏi là sách đặt ra
- Những dẫn chứng nào sách đã trả lời và giải quyết câu hỏi đó
- Để rồi tác giả đã đưa ra kết luận gì
- Những khái niệm mới nào được đề cập
- Có sự kết nối nào giữa những khái niệm đó
- Những câu hỏi nào bạn đã giải đáp được cho mình
- Con người và vũ trụ
- Mối liên hệ giữa vi và vĩ mô!
Để luyện tập nguyên tắc kết nối, cố gắng những thứ xa rời song LINK nó lại được với nhau. (Coi hài Trường Giang thấy kiểu kết nối này nhiều)
Hình xăm....có giống tranh đông hồ không (trong hài trường giang)
Mạng internet...giống chân của con ễnh ương.
Hãy tìm ra mỗi liên hệ giữa: tiếng cười và nút thắt, đuôi lợn và chai rượu, con nhím và máy tính, lốc xoáy và tóc xoăn, trò tung hứng và sự nghiệp.
Nếu như đã có nền tảng 3 thứ:
"cách hoạt động của 2 bán cầu não", "8 loại hình trí thông minh", "sơ đồ tư duy" thì coi như đã nắm được 50% quyển này.