What do you think?
Rate this book
Ze zeggen dat het overgaat: Het boek dat je helpt omgaan met rouw en verdriet
Hardcover
Published June 26, 2020
2 people are currently reading
10 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
January 8, 2024
Goed en actueel boek qua inzichten in omgaan met verlies en rouw.
“Het uitgangspunt van dit boek is het gegeven dat mensen in zichzelf de veerkracht hebben om op een unieke manier met moeilijke levensomstandigheden en crisissituaties om te gaan.”
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
Rouw wordt in de regel benaderd als een defect dat moet worden opgelost. Woorden: er doorheen gaan, verwerken, een plek geven, achter je laten, loslaten, de draad weer oppakken. Onze cultuur is gericht op winst, niet op verlies. Rouw is meer dan de rouwpijn; “rouw is het antwoord dat we geven op het verlies van mensen die veel voor ons betekenen. (…) Paradoxaal genoeg kan hieruit ook een nieuw levensproject worden geboren en kunnen nieuwe waarden in het leven worden gecreëerd.”
“Pijn heeft een functie; pijn signaleert dat er schade is en dat er aandacht, zorg, herstel of heling nodig is.”
Klassieke visie op rouwverwerking
Trechtermodel:
1. Iedereen gaat door een periode van emotionele pijn, kort na het verlies.
2. Noodzakelijke confrontatie en verwerking.
3. Loslaten van de persoon die weg is.
4. Zo vlug mogelijk naar een eindpunt toewerken (half tot heel jaar, met uitz van verlies van een kind)
Uniform, universeel, in privésfeer, gericht op herstel van het oude evenwicht. O.a. het fasenmod van Elisabeth Kübler-Ross en het takenmodel van William Worden:
1. Acceptatie van de realiteit van het verlies.
2. Ervaren en doorwerken van de pijn van het verlies.
3. Zich aanpassen aan een omgeving die voor altijd veranderd is.
4. Verdwenen persoon emotioneel een plaats geven en opnieuw investeren in het leven.
Faces of grief (Bowlby & Parkes):
- Verdoving en shock
- Intens missen, verlangen en zoeken naar de verdwenen persoon
- Desorganisatie: wanhoop, depressie, chaos van emoties
- Reorganisatie: leven weer op de rails zetten
Moderne inzichten in rouw
1. Uniform rouwproces bestaat niet. Rouw is uniek en pluriform.
2. Hechting is de kern van het rouwproces.
3. Rouw niet te reduceren tot emotionele verwerking of ervaren van pijnlijke emoties. Het gaat om reguleren van emoties: kunnen bewegen tussen ervaren en uiten van emoties en onder controle kunnen houden waar nodig (werk). Ook toelaten positieve emoties: dankbaarheid, opluchting, ontroering, liefde, trots.
4. Rouwenden laten niet los maar verbinden.
5. Rouwen doe je in verbinding met anderen.
6. Rouwen is levenslang.
7. Rouwen is proces van betekenis geven.
8. Rouw als kans tot groei en transformatie; het belang van veerkracht.
Multipel verlies: verschillende verliezen op hetzelfde moment.
Gestapeld verlies: veel verlies kort na elkaar.
Schaduwverdriet, schaduwrouw: oud verlies dat we met ons meedragen dat opnieuw wordt aangeraakt bij nieuw verlies.
Verlaat verdriet, verlate rouw: gevoelens van ontworteling in volwassen leven wegens verlies op jongere leeftijd.
Verliesverwerking, met je
- Lichaam: eten, slapen, pijn
- Gevoelens: angst, verdriet, …
- Denken: verward, proberen te ordenen, betekenis geven
- Handelen: actie, terugtrekken, sporten, contact zoeken
Tweeledig proces:
- Lijden aan het verlies
- Opnieuw vormgeven aan het leven
Hechting
Hechting is de kern van het rouwproces:
- Angstig. Kan leiden tot chronische rouw en depressie.
- Vermijdend. Kan leiden tot afwezige, geremde of onderdrukte rouw. Ook tot minder verliespijn, want de persoon kan het hanteren. Soms verliesverwerking bij een volgende levenscrisis.
- Veilig. Meer kans op natuurlijke veerkracht. Is geen garantie: veel van deze mensen missen instrumenten en vaardigheden.
Verbinden met de verdwenen persoon kan op verschillende manieren: dromen, aanwezigheid voelen, herinneringen oproepen, innerlijke dialogen, schrijven, gewoonten van de verdwenen persoon overnemen, advies vragen.
Pas op voor idealiseren en vervanging voor relaties met anderen.
Bij een conflictueuze relatie helpen herinneren en verbinding niet. Unfinished business: niet afgerond hoofdstuk in het leven met de opdracht dit alsnog te doen. “Het leven is nooit af en we zullen altijd onaffe zaken met ons meedragen en dat kunnen we ook over het algemeen.” “Wie je in de eerste plaats kunt vergeven, toestemming kunt geven om er te zijn, dat is jezelf, zodat je met een mildere blik kunt kijken naar jezelf en je rouw.”
Verlies van ouder op jongere leeftijd
Verlies van een ouder op jonge leeftijd houdt in dat je in je leven steeds wordt geconfronteerd met dit verlies. “Dit prices is nooit klaar, verwerkt of afgerond. Rouw hoeft ook helemaal niet worden opgelost, het is een proces dat wezenlijk deel uitgemaakt van wie je bent en dat zich gedurende je levensloop verder ontwikkelt en om aandacht blijft vragen.”
Verlies van ouders vaak gepaard met angst om verlaten te worden, schuldgevoel, verdriet en hulpeloosheid. Copingstrategieën: macho (stoer doen, ik heb niemand nodig), clown spelen, controle willen hebben, vluchten in fantasiewereld, zichzelf wegcijferen, overdreven zorgen, drank drugs voeding, hard werken of studeren, extreem sporten, kicks opzoeken, gaming, automutilatie.
Uiten van emoties verkort de rouw niet, werkt vaak averechts door focus op negatieve emoties. Mensen met angstige hechting kunnen zich vastzetten in negatieve emoties. Mensen met vermijdende hechting kunnen wel baat hebben bij uiten van emoties. Copingstrategieën qua emoties: afsluiten (verdoven), afsplitsen (dissociatie), agressie (woede), rationaliseren (wegredeneren). Coping is een gezond mechanisme om een ongezonde situatie te overleven. Kan alleen op langere termijn in de weg zitten om ten volle te leven.
Duaal model
Duaal procesmodel voor rouw (Stroebe & Schut):
1. Realiteit van het verlies. Verlieservaring en de relatie met de verdwenen persoon staan centraal.
2. Realiteit dat het leven verdergaat zonder de persoon. Dagelijks blijven functioneren en aanpassen aan de veranderde omstandigheden.
Gezond rouwen is heen en weer kunnen bewegen tussen deze twee realiteit.
Verschillende copingstrategieën zijn gezond:
- Ontkennen en erkennen
- De verloren persoon zoeken
- Focus op aanpassing aan het leven dat doorgaat
- Confrontatie en vermijding
- Gericht op actie en problemen oplossen
- Emotiegericht zijn
Vrouw-man-verschillen
In zijn algemeenheid:
- Vrouwen meer gericht op verlies en bijkomende emoties; gaan zitten, huilen, praten. Risico op klagen en overspoelende rouw.
- Mannen meer herstelgericht en gaan werken. Risico op gecontroleerde, geremde of verdrongen rouw, vluchten.
Beide seksen proberen elkaar te rekruteren om over te stappen op hun manier van rouwverwerking. Terwijl ze elkaar kunnen helpen:
- Vrouwen mannen om hun emoties te verwoorden.
- Mannen kunnen vrouwen leren in actie te komen en niet ziek te worden en te imploderen.
DNA van rouw met de drie V’s
Model bestaat uit: een dubbele spiraal (dna) van Verlies en Verder leven, met elkaar verbonden door Verbinding (betekenisvolle relatie).
De spiraal is oneindig: rouw heeft geen einde, het verlies heeft een plek in je leven.
“Het uitgangspunt van dit boek is het gegeven dat mensen in zichzelf de veerkracht hebben om op een unieke manier met moeilijke levensomstandigheden en crisissituaties om te gaan.”
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
Rouw wordt in de regel benaderd als een defect dat moet worden opgelost. Woorden: er doorheen gaan, verwerken, een plek geven, achter je laten, loslaten, de draad weer oppakken. Onze cultuur is gericht op winst, niet op verlies. Rouw is meer dan de rouwpijn; “rouw is het antwoord dat we geven op het verlies van mensen die veel voor ons betekenen. (…) Paradoxaal genoeg kan hieruit ook een nieuw levensproject worden geboren en kunnen nieuwe waarden in het leven worden gecreëerd.”
“Pijn heeft een functie; pijn signaleert dat er schade is en dat er aandacht, zorg, herstel of heling nodig is.”
Klassieke visie op rouwverwerking
Trechtermodel:
1. Iedereen gaat door een periode van emotionele pijn, kort na het verlies.
2. Noodzakelijke confrontatie en verwerking.
3. Loslaten van de persoon die weg is.
4. Zo vlug mogelijk naar een eindpunt toewerken (half tot heel jaar, met uitz van verlies van een kind)
Uniform, universeel, in privésfeer, gericht op herstel van het oude evenwicht. O.a. het fasenmod van Elisabeth Kübler-Ross en het takenmodel van William Worden:
1. Acceptatie van de realiteit van het verlies.
2. Ervaren en doorwerken van de pijn van het verlies.
3. Zich aanpassen aan een omgeving die voor altijd veranderd is.
4. Verdwenen persoon emotioneel een plaats geven en opnieuw investeren in het leven.
Faces of grief (Bowlby & Parkes):
- Verdoving en shock
- Intens missen, verlangen en zoeken naar de verdwenen persoon
- Desorganisatie: wanhoop, depressie, chaos van emoties
- Reorganisatie: leven weer op de rails zetten
Moderne inzichten in rouw
1. Uniform rouwproces bestaat niet. Rouw is uniek en pluriform.
2. Hechting is de kern van het rouwproces.
3. Rouw niet te reduceren tot emotionele verwerking of ervaren van pijnlijke emoties. Het gaat om reguleren van emoties: kunnen bewegen tussen ervaren en uiten van emoties en onder controle kunnen houden waar nodig (werk). Ook toelaten positieve emoties: dankbaarheid, opluchting, ontroering, liefde, trots.
4. Rouwenden laten niet los maar verbinden.
5. Rouwen doe je in verbinding met anderen.
6. Rouwen is levenslang.
7. Rouwen is proces van betekenis geven.
8. Rouw als kans tot groei en transformatie; het belang van veerkracht.
Multipel verlies: verschillende verliezen op hetzelfde moment.
Gestapeld verlies: veel verlies kort na elkaar.
Schaduwverdriet, schaduwrouw: oud verlies dat we met ons meedragen dat opnieuw wordt aangeraakt bij nieuw verlies.
Verlaat verdriet, verlate rouw: gevoelens van ontworteling in volwassen leven wegens verlies op jongere leeftijd.
Verliesverwerking, met je
- Lichaam: eten, slapen, pijn
- Gevoelens: angst, verdriet, …
- Denken: verward, proberen te ordenen, betekenis geven
- Handelen: actie, terugtrekken, sporten, contact zoeken
Tweeledig proces:
- Lijden aan het verlies
- Opnieuw vormgeven aan het leven
Hechting
Hechting is de kern van het rouwproces:
- Angstig. Kan leiden tot chronische rouw en depressie.
- Vermijdend. Kan leiden tot afwezige, geremde of onderdrukte rouw. Ook tot minder verliespijn, want de persoon kan het hanteren. Soms verliesverwerking bij een volgende levenscrisis.
- Veilig. Meer kans op natuurlijke veerkracht. Is geen garantie: veel van deze mensen missen instrumenten en vaardigheden.
Verbinden met de verdwenen persoon kan op verschillende manieren: dromen, aanwezigheid voelen, herinneringen oproepen, innerlijke dialogen, schrijven, gewoonten van de verdwenen persoon overnemen, advies vragen.
Pas op voor idealiseren en vervanging voor relaties met anderen.
Bij een conflictueuze relatie helpen herinneren en verbinding niet. Unfinished business: niet afgerond hoofdstuk in het leven met de opdracht dit alsnog te doen. “Het leven is nooit af en we zullen altijd onaffe zaken met ons meedragen en dat kunnen we ook over het algemeen.” “Wie je in de eerste plaats kunt vergeven, toestemming kunt geven om er te zijn, dat is jezelf, zodat je met een mildere blik kunt kijken naar jezelf en je rouw.”
Verlies van ouder op jongere leeftijd
Verlies van een ouder op jonge leeftijd houdt in dat je in je leven steeds wordt geconfronteerd met dit verlies. “Dit prices is nooit klaar, verwerkt of afgerond. Rouw hoeft ook helemaal niet worden opgelost, het is een proces dat wezenlijk deel uitgemaakt van wie je bent en dat zich gedurende je levensloop verder ontwikkelt en om aandacht blijft vragen.”
Verlies van ouders vaak gepaard met angst om verlaten te worden, schuldgevoel, verdriet en hulpeloosheid. Copingstrategieën: macho (stoer doen, ik heb niemand nodig), clown spelen, controle willen hebben, vluchten in fantasiewereld, zichzelf wegcijferen, overdreven zorgen, drank drugs voeding, hard werken of studeren, extreem sporten, kicks opzoeken, gaming, automutilatie.
Uiten van emoties verkort de rouw niet, werkt vaak averechts door focus op negatieve emoties. Mensen met angstige hechting kunnen zich vastzetten in negatieve emoties. Mensen met vermijdende hechting kunnen wel baat hebben bij uiten van emoties. Copingstrategieën qua emoties: afsluiten (verdoven), afsplitsen (dissociatie), agressie (woede), rationaliseren (wegredeneren). Coping is een gezond mechanisme om een ongezonde situatie te overleven. Kan alleen op langere termijn in de weg zitten om ten volle te leven.
Duaal model
Duaal procesmodel voor rouw (Stroebe & Schut):
1. Realiteit van het verlies. Verlieservaring en de relatie met de verdwenen persoon staan centraal.
2. Realiteit dat het leven verdergaat zonder de persoon. Dagelijks blijven functioneren en aanpassen aan de veranderde omstandigheden.
Gezond rouwen is heen en weer kunnen bewegen tussen deze twee realiteit.
Verschillende copingstrategieën zijn gezond:
- Ontkennen en erkennen
- De verloren persoon zoeken
- Focus op aanpassing aan het leven dat doorgaat
- Confrontatie en vermijding
- Gericht op actie en problemen oplossen
- Emotiegericht zijn
Vrouw-man-verschillen
In zijn algemeenheid:
- Vrouwen meer gericht op verlies en bijkomende emoties; gaan zitten, huilen, praten. Risico op klagen en overspoelende rouw.
- Mannen meer herstelgericht en gaan werken. Risico op gecontroleerde, geremde of verdrongen rouw, vluchten.
Beide seksen proberen elkaar te rekruteren om over te stappen op hun manier van rouwverwerking. Terwijl ze elkaar kunnen helpen:
- Vrouwen mannen om hun emoties te verwoorden.
- Mannen kunnen vrouwen leren in actie te komen en niet ziek te worden en te imploderen.
DNA van rouw met de drie V’s
Model bestaat uit: een dubbele spiraal (dna) van Verlies en Verder leven, met elkaar verbonden door Verbinding (betekenisvolle relatie).
De spiraal is oneindig: rouw heeft geen einde, het verlies heeft een plek in je leven.
October 8, 2024
Dit is HET boek voor mij. Zo veel steun en vertrouwen uit gehaald. Je mag het doen op je eigen manier, er gaat meer goed dan fout in een rouwproces. En dikke tip: 'de klap moet nog komen...' 'Als je het nu niet goed verwerkt komt het later terug...' 'Je moet erover praten...' 'Hij/zij heeft het niet verwerkt...' is vaker niet waar dan wel! Je bent veel veerkrachtiger dan je denkt.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews